II SA/Rz 940/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2015 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku L. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę - postanawia - odmówić przyznania wnioskodawcy prawa pomocy. L. B., skarżąc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Wojewody [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, wniósł jednocześnie o zwolnienie od kosztów sądowych. Z wniosku wynika, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dorosłą córką. Rodzina utrzymuje się z renty wnioskodawcy w kwocie 1293 zł, emerytury jego żony w wysokości 2117 zł oraz z zasiłku dla bezrobotnych pobieranego przez córkę skarżącego, a wynoszącego 560 zł. Wymienieni mieszkają w domu o powierzchni 140 m.kw. Comiesięczne wydatki rodziny wnioskodawcy na utrzymanie domu to ok. 500 zł, zaś na jego leczenie ok. 150 zł. Pozostała część renty skarżącego tj. po pokryciu wskazanych wyżej wydatków przeznaczana jest na jego specjalistyczną dietę żywieniową. Oprócz wymienionego domu, wnioskodawca, jego żona, ani też córka nie posiadają jakiegokolwiek majątku nieruchomego oraz cennych ruchomości, czy też oszczędności. Skarżący zaznaczył, że nie był w stanie odłożyć środków pieniężnych na koszty sądowe w niniejszej sprawie, bowiem nie liczył się z taką koniecznością. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: W myśl art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", zwolnienie od kosztów sądowych, o które ubiega się wnioskodawca składa się na tzw. częściowe prawo pomocy. Przesłanka jego przyznania to niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o czym stanowi art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. W tym ostatnim przepisie ustawodawca nałożył na wnoszącego o wsparcie Państwa obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji rzeczywiście uzasadniającej powyższe. Mając to na uwadze uznano, że L. B. jest w stanie ponieść koszty postępowania w niniejszej sprawie; ich aktualna wysokość to 500 zł z tytułu wpisu od złożonej skargi. Z przedstawionych przez skarżącego danych wynika, że łączny dochód jego i pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym osób to 3970 zł. Podane zaś przez stronę comiesięczne wydatki na jej wyżywienie w związku z koniecznością stosowania specjalnej diety (643 zł), leczenie (150 zł) i utrzymanie domu (500 zł) to ok. 1293 zł. Do dyspozycji pozostaje więc miesięcznie kwota ok. 2670 zł, która przy uwzględnieniu jeszcze konieczności zakupu żywności dla żony i córki strony jest z pewnością wystarczająca dla pokrycia obecnych i przyszłych kosztów sądowych w sprawie. Wprawdzie wnioskodawca w dołączonym pierwotnie do skargi oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania (stanowiącym wzór formularza składanego w postępowaniu przed sądami powszechnymi) wskazał jeszcze na inne niż "opłaty za media" koszty utrzymania domu wynoszące 300 zł oraz na "kredyty – 1207 zł", jednak powyższe nie może zmienić rozstrzygnięcia w przedmiocie złożonego przez niego wniosku o prawo pomocy. Wydatki tego rodzaju nie podlegają bowiem zasadniczo zaliczeniu do tzw. wydatków koniecznych wskazanych w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., a zatem tych decydujących o przeżyciu. Trudno więc przyznać tym należnościom prywatnoprawnym pierwszeństwo w spłacie przed należnościami publicznoprawnymi, a do tych ostatnich z pewnością należą koszty sądowe. Stanowisko takie prezentowane jest w orzecznictwie sądowym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30.11.2010 r. I OZ 893/10, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.) Poza tym, o zdolności skarżącego do zgromadzenia pewnych oszczędności świadczy fakt, że występuje on w sprawie za pośrednictwem pełnomocnika – adwokata, któremu uiścił lub też zmuszony będzie uiścić wynagrodzenie. Należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy z uwagi na swój wyjątkowy charakter może być stosowana tylko w sytuacjach faktycznie świadczących o potrzebie wsparcia strony, która bez tego nie byłaby w stanie bronić swoich praw na drodze sądowej. Wbrew twierdzeniom skarżącego, odmowa uwzględnienia jego żądania nie spowoduje zamknięcia takiej drogi, o czym świadczą dane przedstawione we wniosku strony. Z podanych względów, a więc wobec faktu, że L. B. nie wykazał, by poza zakresem jego możliwości finansowych znajdowało się pokrycie kosztów sądowych w postępowaniu zainicjowanym jego skargą, odmówiono przyznania mu prawa pomocy. O powyższym orzeczono na podstawie art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.