II SA/Rz 946/12
WyrokWSA w Rzeszowie2013-02-12
Skład orzekający: Joanna Zdrzałka, Maria Piórkowska, Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia jest dopuszczalne, jeśli przedsiębiorca został już ukarany mandatem karnym za inne naruszenia stwierdzone podczas tej samej kontroli?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia jest dopuszczalne, nawet jeśli przedsiębiorca został wcześniej ukarany mandatem karnym. Podstawy nałożenia kary administracyjnej i mandatów karnych były odrębne, a przepis art. 92a ust. 5 ustawy o transporcie drogowym nie wyklucza możliwości zastosowania odpowiedzialności administracyjnej obok kary nałożonej mandatem, gdy czyny stanowią odrębne naruszenia.Stan faktyczny
Przedsiębiorca P. B. został ukarany karą pieniężną w wysokości 8000 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Przedsiębiorca odwołał się, podnosząc zarzut naruszenia zasady 'ne bis in idem', gdyż za inne naruszenia stwierdzone podczas tej samej kontroli został już ukarany mandatem karnym. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę przedsiębiorcy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie NSA Maria Piórkowska /spr./ WSA Magdalena Józefczyk Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 lutego 2013 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia -skargę oddala-
Sygn. II SA/Rz 946/12
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi P. B. – prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...], którą nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8000 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia.
W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 4, art. 92 a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6.09.2001 r. o transporcie drogowym /Dz.U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm./ oraz lp. 1.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Z akt administracyjnych sprawy i uzasadnienia decyzji wynika, że w dniu [...] marca 2012 r. na autostradzie A4 w miejscowości G. ([...]) przeprowadzono kontrolę pojazdu marki Volkswagen o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...], którym kierował P. B. Z przeprowadzonej kontroli sporządzony został protokół nr [...]. W toku kontroli stwierdzono wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia.
Z uwagi na stwierdzone naruszenia Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] nałożył na wyżej wskazanego przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 8000 zł.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył P. B. i zarzucił naruszenie art. 92a ust. 1, 6, 7 ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niewłaściwe zastosowanie tj. nałożenie kary administracyjnej za brak zaświadczenia, podczas gdy za to wykroczenie został ukarany mandatem karnym z dnia [...] marca 2012 r. Odwołujący wniósł o uchylenie decyzji i umorzenia postępowania, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o wstrzymanie wykonania decyzji. W uzasadnieniu P. B. podniósł, że nie kwestionuje faktu, że nie dysponował wymaganym zaświadczeniem. Jednakże jego zdaniem naruszona została zasada "ne bis in idem" tj. powtórnego karania za ten sam czyn. Podał, że będąc jednocześnie przedsiębiorcą i kierowcą został ukarany mandatem karnym i karą pieniężną za ten sam czyn.
Rozpatrując powyższe odwołanie Główny Inspektor Transportu Drogowego
decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Powołując się na definicję przewozu na potrzeby własne zawartą w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym organ podał, że takie przewozy mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej (art. 33 ust. 1 ustawy). Natomiast zgodnie z art. 92a ust. 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 15 000 zł. Konsekwencją tego przepisu jest treść lp. 1.3 załącznika nr 3 do ustawy, zgodnie z którym wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8000 złotych.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że odwołujący w chwili kontroli wykonywał przewóz na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Zatrzymanym do kontroli pojazdem strona przewoziła trzy pojazdy zakupione w Niemczech. Przedsiębiorca nie okazał zaświadczenia na wykonywanie przewozów na potrzeby własne. Jak oświadczył, nie zdążył wyrobić takiego dokumentu. Organ podał, że materiał dowodowy wskazuje zatem, że kontrolowany przewóz wykonywano pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności strony, którą zgodnie z zaświadczeniem z ewidencji działalności gospodarczej jest m. in. sprzedaż hurtowa i detaliczna samochodów osobowych i furgonetek. Ustalono również, że strona nie posiada licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego, nie zostało jej udzielone zaświadczenie na międzynarodowe przewozy na potrzeby własne (pismo Biura ds. Transportu Międzynarodowego z dnia [...] kwietnia 2012 r.). W ocenie organu II instancji prawidłowym było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 8000 zł.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów organ uznał je za niezasadne. Podał, że ukaranie mandatem karnym w wysokości 2000 zł dotyczyło naruszeń określonych
w załączniku nr 2 ustawy o transporcie drogowym tj. niewyposażenie kierowcy
w określone dokumenty, brak orzeczenia psychologicznego i lekarskiego potwierdzających brak przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Za te naruszenia strona jako osoba zarządzająca przedsiębiorstwem została ukarana grzywną na podstawie art. 92 ust. 3 ustawy. Natomiast postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było na podstawie art. 92a ustawy z uwagi na brak zaświadczenia na wykonywanie przewozy na potrzeby własne. Organ zwrócił uwagę, że ukaranie mandatem karnym nie wyklucza możliwości wszczęcia postępowania za naruszenia określone w załączniku nr 3 do ustawy. Dopiero w sytuacji gdy czyn stanowiący naruszenie określone w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wyczerpuje jednocześnie znamiona wykroczenia to zgodnie z art. 92a ust. 5 tej ustawy w stosunku do podmiotu będącego osobą fizyczną stosuje się wyłącznie przepisy o odpowiedzialności administracyjnej. Brak jest natomiast możliwości odstąpienia od wymierzenia kary administracyjnej tylko dlatego, że osoba fizyczna została ukarana grzywną w drodze mandatu.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, P. B. – prowadzący działalność gospodarczą pod firma [...] wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji jako wydanych z naruszeniem prawa, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie art. 92a ust. 1, 6, 7 ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nałożenie kary administracyjnej za brak zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne podczas, gdy za to przewinienie został ukarany mandatem karnym. Zarzucił również naruszenie przepisów postępowania w szczególności art. 130 i art. 138 § 1 k.p.a. Podtrzymując argumentację odwołania skarżący raz jeszcze podkreślił, że w okolicznościach sprawy zachodzi tożsamość podmiotowa. Skarżący to zarówno przewoźnik jak i kierowca. Na gruncie ustawy o transporcie drogowym zakres i charakter odpowiedzialności przewoźnika i kierowcy jest zróżnicowany, różny jest zakres sankcji. Odpowiedzialność kierowcy jest odpowiedzialnością karnoadministracyjną uregulowaną w art. 92a ustawy. Skoro ustawodawca przewidział szczególny tryb odpowiedzialności prawnej kierowcy oznacza to, że nie stosuje się do niego art. 92 ustawy o transporcie drogowym.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 1593/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził swoją niewłaściwość
i przekazał sprawę sądowi właściwemu – Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie.
W dalszej kolejności postanowieniem z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt
II SA/Rz 946/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U., Nr 153, poz. 1269 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje, postanowienia i akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270/ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu jest zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2012r [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2012r w przedmiocie nałożenia kary w wysokości 8 000 zł.
Jako podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia orzekający w sprawie organ powołał art. 4 pkt 4, art. 33, art. 92a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001r o transporcie drogowym /Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz, 874 ze zm./ oraz Ip. 1.3 załącznika na 3 do tej ustawy.
Z treści powołanego wyżej przepisu art. 4 pkt 4 u.t.d. wynika, że przez sformułowanie "niezarobkowy przewóz drogowy" oraz "przewóz na potrzeby własne" należy rozumieć każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez załadunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące kryteria; a/ pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, b/ przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, c/ w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego – rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, d/ nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. Stosownie zaś do treści art. 33 u.t.d. przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.
Mając na uwadze przytoczone wyżej uregulowania podnieść należy, że w rozpoznawanej sprawie bezspornym między stronami jest, że w dniu kontroli tj. w dniu [...] marca 2012 r. skarżący, kierując pojazdem przewożącym samochody, nie dysponował zaświadczeniem potwierdzającym zgłoszenie o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne. Bezspornym jest również, że pojazd oraz jego załadunek stanowiły własność skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...].
W tym stanie rzeczy, orzekający w sprawie organ był uprawniony do zastosowania dyspozycji art. 92a ust 1 u.t.d., a który to przepis stanowi, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości 50 złotych do 10 000 złotych za każde naruszenie. Stosownie do treści art. 92a ust. 6 u.t.d. wykaz naruszeń w/w obowiązków lub warunków oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.
W przywołanym załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, pod pozycją 1.3 określona jest kara 8 000 zł z tytułu wykonywania przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia.
W tym stanie faktycznym i prawnym prawidłowo orzekający organ wymierzył skarżącemu karę w oparciu o przywołane wyżej przepisy, których to ustaleń sam skarżący nie kwestionuje.
Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o prawidłowo sporządzony protokół kontroli, do których skarżący nie wniósł zastrzeżeń.
Odnosząc się do podnoszonych przez skarżącego zarzutów naruszenia przez orzekający organ przepisu art. 92a ust. 1, 6 i 7 u.t.d., a polegające na nałożeniu kary pomimo wcześniejszego ukarania za to przewinienie mandatem karnym wskazać należy, że z zalegających w aktach sprawy kserokopii tych mandatów wynika, że podstawa ich nałożenia nie jest tożsama z podstawą prawną zaskarżonej decyzji. Mandat karny serii [...] Numer [...] wystawiony został na podstawie art. 95 § 1, art. 96 § 1 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia za popełnienie czynu określonego art. 97 Kodeksu wykroczeń w zw. z art. 61 ust 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym z uwagi na przekroczenie dopuszczalnej ładowności pojazdu. Z kolei z załączonego mandatu karnego Serii [...] Numer [...] wynika, że orzeczony został w oparciu o uregulowania zawarte w art. 92 ust 3 u.t.d. w zw. z Ip 1.1, 1.3, 3.2, 3.3 załącznika nr 2 do ustawy. Z niewyraźnej adnotacji odręcznej na tym dokumencie wynika, że skarżący w trakcie kontroli nie dysponował orzeczeniem lekarskim o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy /3.2/ oraz nie dysponował orzeczeniem psychologicznym o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy /3.3/.
Jakkolwiek kwestia ukarania skarżącego mandatami karnymi nie stanowi przedmiotu rozpoznawanej sprawy, to jednak wskazać należy na odrębność podstawy wymierzenia kary administracyjnej zaskarżoną decyzją oraz podstawy wymierzenia mandatów karnych. Zgodzić należy się również z organem, że jakkolwiek w świetle art. 92a ust. 5 u.t.d. istnieje możliwość zaniechania karania podmiotu będącego osobą fizyczną mandatem za wykroczenia i stosowania wyłącznie odpowiedzialności administracyjnej to jednak, w świetle w/w przepisu brak jest podstaw do odstąpienia od kary administracyjnej z uwagi na wymierzony mandat za wykroczenie.
Z przyczyn wyżej naprowadzonych, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270/ orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło