II SA/Rz 955/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 25 października 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi J.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania organu I instancji w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego - postanawia – I. zwolnić skarżącego od uiszczenia wpisu od skargi w całości II. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. Sygn. II SA/Rz 955/18 U Z A S A D N I E N I E J.K. (dalej: skarżący) w sprawie opisanej w sentencji niniejszego postanowienia wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata. Podał, że utrzymuje się wyłącznie z zasiłku przyznanego przez opiekę społeczną w wysokości 317 zł oraz z zasiłku celowego na dożywianie w kwocie 100 zł (według zaświadczenia z dnia 20 lutego 2018 r.), nadal jest osobą bezrobotną, pozostaje w stałym leczeniu, spłaca swoje zadłużenie systematycznie ze środków otrzymywanych z GOPS, nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych. Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Treść wniosku dotycząca stałych zobowiązań i wydatków jest nieczytelna. Jako majątek wskazał mieszkanie o powierzchni 85,63 m², działkę o pow. 0,16 ha, w której posiada udział (w przeliczeniu jest to powierzchnia 0,672 m²) i budynek gospodarczy o pow. 15 m². (stan prawny tego majątku nie jest uregulowany). Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnego wartościowego majątku ruchomego i oszczędności. Do wniosku załączono zaświadczenie o statusie bezrobotnego bez prawa do zasiłku z 16.02.2018 r. i 9.07.2018 r., o pobieraniu świadczeń socjalnych z dnia 20.02.2018 r., faktury na zakup opału i leków z 2017 r. i 2018 r. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Stosownie do art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: P.p.s.a.), osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie m.in. adwokata o ile nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2)- gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Oświadczenie strony powinno być dokładne, tzn. powinno z niego wynikać, że strona okoliczności związane z trudną sytuacją materialną wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Z urzędu stwierdzić należy, że Skarżący wielokrotnie wnioskował o przyznanie prawa pomocy. Identycznie argumentuje swoje wnioski, podpierając się brakiem środków do godnego życia. Jak podaje uzyskuje jedynie świadczenia z pomocy społecznej. Rozpoznając wniosek Skarżącego wypada zaakcentować, że jednak prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postanowienie NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06, dostępne w bazie internetowej). Zatem każdorazowo sprawą wnioskodawcy jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, tak by rozpoznający wniosek był przekonany o istnieniu ustawowych przesłanek przyznania tej szczególnej preferencji jaką jest instytucja prawa pomocy. Skarżący powielając argumentację wniosków, posługuje się częściowo tymi samymi dokumentami (faktury), nie udokumentował swojego zadłużenia, chociaż wielokrotnie powołuje się na ten fakt, nie wyjaśnił przyczyny stanu swojego długiego bezrobocia, w tym czy jest to podyktowane szczególnymi okolicznościami, powołując się na stan zdrowia nie przedłożył dokumentacji (zaświadczenia), z czego mogłoby wynikać, że stan ten uniemożliwia mu całkowite zarobkowanie także dorywcze. Pozostaje bowiem w wieku aktywności zawodowej. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Z kolei ograniczona ilość funduszy publicznych dostępna na udzielanie pomocy prawnej sprawia, że koniecznością systemu wymiaru sprawiedliwości jest przyjęcie procedury selekcji. W ocenie rozpoznającego wniosek referendarza, który zbadał przesłanki przyznania prawa pomocy w tej sprawie, zasadnym jest udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od wpisu od skargi. Nadmienić w sprawie należy, że w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest reguły, zgodnie z którą udział pełnomocnika w sprawie jest potrzebny już na etapie wnoszenia skargi (czynność wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie jest objęta tzw. "przymusem adwokackim"). W postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym przysługują gwarancje procesowe; Sąd bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi lub wniosku sporządzonych przez stronę, udziela również pouczeń. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.