II SA/Rz 955/25
WyrokWSA w Rzeszowie2025-11-04
Skład orzekający: Paweł Zaborniak, Piotr Godlewski, Jolanta Kłoda-Szeliga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja wojewody zatwierdzająca projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielająca pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej została wydana z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności dotyczących oceny wpływu inwestycji na środowisko, zdrowie ludzi oraz zgodności projektu z przepisami techniczno-budowlanymi?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że decyzja wojewody została wydana prawidłowo, gdyż organ dokonał kompleksowej analizy materiału dowodowego i zgodności inwestycji z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego oraz ochrony środowiska. Organ nie jest uprawniony do merytorycznej oceny projektu budowlanego, która należy do projektanta i organu nadzoru budowlanego. Zakwestionowane normy prawne, w tym rozporządzenie Ministra Zdrowia dotyczące dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych, są obowiązujące i nie podlegają ocenie w postępowaniu administracyjnym. Skarga została oddalona jako niezasadna.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A.S. i T.S. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z 2 czerwca 2025 r. zatwierdzającą projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielającą pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej na działce w miejscowości Z. Skarżący zarzucili naruszenia prawa, w tym brak należytego uzasadnienia decyzji, niewłaściwą ocenę wpływu inwestycji na środowisko i zdrowie oraz niezgodność projektu z przepisami techniczno-budowlanymi i ochrony środowiska.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę jako nieuzasadnioną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2025 r. sprawy ze skargi A. S. i T. S. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 2 czerwca 2025 r. nr I-III.7721.22.10.2024 w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę – skargę oddala –
II SA/Rz 955/25
U z a s a d n i e n i e
Przedmiotem skargi A.S. i T.S. jest decyzja Wojewody Podkarpackiego z 2 czerwca 2025 r. nr I-III.7721.22.10.2024 dotycząca zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę.
Z akt administracyjnych wynika, że po rozpoznaniu wniosku A. Sp. z o.o. z/s w [....] i uprzednim uchyleniu decyzją Wojewody z 31 maja 2024 r. nr I-III.7721.22.11.2023 decyzji Starosty [...] z 11 września 2023 r. nr 336/23 znak AB.6740.3.29.2023, Starosta decyzją z 25 października 2024 r. nr 379/24 znak AB.6740.3.29.2023 zatwierdził projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielił A. Sp. z o.o. pozwolenia na budowę, obejmującego budowę stacji bazowej telefonii komórkowej nr [...] wraz z zewnętrzną linią zasilającą oraz kanalizacją kablową na działce nr [...] w Z., z zachowaniem następujących warunków:
1. zobowiązaniem do ustanowienia inspektora nadzoru inwestorskiego w specjalności konstrukcyjno - budowlanej (§ 4 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 listopada 2001 r. w sprawie rodzajów obiektów budowlanych przy których realizacji jest wymagane ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego, Dz.U. z 2001 r. Nr 138, poz. 1554),
2. przed przystąpieniem do użytkowania projektowanego obiektu należy uzyskać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie (art. 55 ust. 1 pkt 1 lit. h ustawy Prawo budowlane),
3. rozbiórki kolidujących obiektów na podstawie skutecznie przyjętego zgłoszenia (zgłoszenie z 8 sierpnia 2023 r. nr AB.6743.3.72.2023) wynikających z art. 36 ust. 1 pkt 3a, 4 i 5 ustawy Prawo budowlane.
W odwołaniu od decyzji Starosty A. i T.S. zarzucili rażące naruszenie prawa, tj. przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.) i ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r., poz. 725 ze zm., dalej: u.P.b.). W ich ocenie, decyzja nie zawiera należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz wskazania przepisów stanowiących podstawę oceny wpływu inwestycji na środowisko, zdrowie i życie ludzi oraz na obiekty sąsiednie. Organ I instancji błędnie ustalił obszar oddziaływania obiektu oraz pominął analizę zgodności projektu z przepisami techniczno-budowlanymi i przepisami odrębnymi w zakresie ochrony środowiska, w tym w zakresie emisji pól elektromagnetycznych. W decyzji brak jest precyzyjnych ustaleń co do zasięgu promieniowania, zjawisk odbić i kumulacji emisji, co uniemożliwia ocenę legalności inwestycji oraz narusza konstytucyjne zasady ochrony zdrowia, środowiska i prawa własności.
Wojewoda wskazaną na wstępie decyzją z 2 czerwca 2025 r. - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.:
I. uchylił decyzję Starosty z 25 października 2024 r. w części w jakiej zatwierdzała ona projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno - budowlany,
II. zatwierdził projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany dotyczący zamierzenia pn.: "Stacja bazowa telefonii komórkowej nr [...] wraz zewnętrzną linią zasilającą oraz kanalizacja kablową na działce nr ewid. [...] w miejscowości Z.’’,
III. w pozostałym zakresie decyzję Starosty utrzymał w mocy.
Wojewoda wywiódł, że rozpatrując odwołanie od decyzji Starosty dokonał ponownej, kompleksowej analizy materiału dowodowego oraz zgodności inwestycji z przepisami u.P.b. i aktów wykonawczych. Ustalono, że inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a wniosek o pozwolenie został złożony w okresie ważności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Przedłożona dokumentacja projektowa, po uzupełnieniu w toku postępowania odwoławczego, spełnia wymogi określone w art. 35 ust. 1 u.P.b., w tym w zakresie kompletności projektu, posiadania wymaganych uprawnień przez projektantów oraz zgodności z decyzją lokalizacyjną.
Z analizy projektów zagospodarowania terenu i architektoniczno-budowlanego wynika, że planowany obiekt – stalowa wieża kratowa o wysokości 55,95 m – wraz z antenami sektorowymi i radioliniowymi został zaprojektowany zgodnie z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Parametry techniczne, rozmieszczenie anten i instalacji towarzyszących odpowiadają ustaleniom tej decyzji, a projektowane pola elektromagnetyczne o wartościach przekraczających dopuszczalne normy występują wyłącznie w granicach działki inwestycyjnej. Obliczenia projektowe potwierdzają, że nie dochodzi do przekroczenia dopuszczalnych poziomów promieniowania w miejscach dostępnych dla ludności, określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz.U. z 2019 r., poz. 2448),
Wojewoda wskazał, że instalacje radiokomunikacyjne nie są zaliczane do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, co wynika z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839, ze zm.) - w aktualnym zmienionym od 4 czerwca 2022 r. brzmieniu oraz w świetle uchwały siedmiu sędziów NSA z 7 listopada 2022 r. III OPS 1/22.
W ocenie organu odwoławczego, obowiązujące przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2025 r., poz. 647), w tym art. 122a i art. 152 zapewniają wystarczający poziom kontroli emisji pól elektromagnetycznych, gdyż nakładają na inwestora obowiązek zgłoszenia instalacji i przeprowadzania pomiarów poziomu pół elektromagnetycznych.
Organ odwoławczy podkreślił, że jego kontrola ma charakter formalny – nie obejmuje merytorycznej weryfikacji obliczeń projektowych, za które odpowiedzialność ponosi projektant. Skoro projekt spełnia wymagania formalne, jest kompletny, zgodny z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego i przepisami techniczno-budowlanymi, organ nie ma podstaw do odmowy wydania pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 4 u.P.b.).
Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda uznał, że nie doszło do istotnego naruszenia przepisów k.p.a., a braki uzasadnienia decyzji organu I instancji nie miały wpływu na wynik sprawy. Zarzuty dotyczące naruszenia Konstytucji oraz przepisów prawa cywilnego o immisjach uznano za bezzasadne – przepisy te nie stanowią podstawy odmowy wydania pozwolenia na budowę, a samo występowanie fal elektromagnetycznych nie może być utożsamiane z niedopuszczalną ingerencją w cudzą własność.
W konsekwencji, wobec uzupełnienia dokumentacji projektowej w toku postępowania odwoławczego i stwierdzenia jej zgodności z obowiązującymi przepisami, Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję Starosty w części dotyczącej zatwierdzenia pierwotnego projektu i orzekł o zatwierdzeniu skorygowanego projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno-budowlanego, udzielając pozwolenia na budowę przedmiotowej stacji bazowej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję Wojewody z 2 czerwca 2025 r. A.S. i T.S. zarzucili naruszenie:
1. art. 107 § 1 pkt 4, 5 i § 3 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się do zarzutów odwołania i przyjęcie tym samym, że organ dokonuje tylko formalnej oceny zawartości projektu budowlanego bez jego oceny merytorycznej, co czyni postępowania administracyjne fikcyjnym. Ponadto organ przyjął, iż całe postępowanie sprowadza się tylko i wyłącznie do ustalenia czy przekroczono normy promieniowania określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia i to w sytuacji, kiedy organ ten nie badał wpływu pola elektromagnetycznego na środowisko, lecz przyjmował rzekomo zalecenia UE z 1999 r.,
2. art. 107 § 1 pkt 4, 5 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit a, b oraz 35 ust. 1 pkt 2 u.P.b. poprzez sformułowanie osnowy decyzji oraz jej uzasadnienia z rażącym naruszeniem przepisów prawa, ponieważ nie podano, z jakimi odrębnymi przepisami prawa analizowano wpływ obiektu na środowisko (brak definicji tego pojęcia w projekcie), na zdrowie i życie ludzi oraz obiekty sąsiednie zgodnie z konkretnym przepisem prawa materialnego, którego nie podano w decyzji (zgodność projektu budowlanego z przepisami),
3. art. 107 § 1 pkt 4, 5 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 u.P.b. poprzez niepodanie z jakimi konkretnymi przepisami techniczno-budowlanymi pozostaje w zgodności projekt budowlany,
4. art. 107 § 1 pkt 4, 5 i § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie jak organ rozumie pojęcie środowiska w świetle konkretnego przepisu, pojęcie oddziaływania na obiekty sąsiednie oraz co najważniejsze na zdrowie i życie,
5. art. 38, art. 39, art. 74 ust. 3 Konstytucji w zw. z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz.U. z 2019 r., poz. 2448) poprzez przyjęcie, iż tylko przepisy w/w aktu prawnego stanowią przepis odrębny na podstawie którego ustala się obszar oddziaływania i to w sytuacji, w której w/w akt prawny został sporządzony bez udziału lekarzy oraz badań potwierdzających bezpieczeństwo nowej normy. Ponadto przepis ten nie dotyczy całego środowiska, lecz tylko jego części,
6. art. 140, art. 143, art. 144 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 64 ust. 3 Konstytucji poprzez nieustalenie czy immisje pośrednie nie będą występowały na działce skarżącej - w tym pole elektromagnetyczne z uwzględnieniem wszystkich stref, zjawiska odbić, kumulacji, ponieważ niedopuszczalne jest wprowadzenie komercyjne emisji na teren, co do którego inwestor nie posiada tytułu prawnego,
7. art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez nieustalenie obszaru oddziaływania anten radioliniowych, brak zobowiązania inwestora do podania z jakiego powodu zniżył wielokrotnie moc anten sektorowych,
8. art 35 ust. 1 pkt 2 u.P.b. w zw. z § 9 pkt 2 rozporządzenia Ministra Cyfryzacji z dnia 26 maja 2023 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie - poprzez odstąpienie od jego analizy, ponieważ w/w przepis nie był analizowany przez projektantów,
9. § 20 ust. 1 pkt 9 lit. d) rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2022 r., poz.1679) poprzez lakoniczne stwierdzenie - bez wskazania konkretnych przepisów prawa materialnego, że obiekt nie będzie stanowił zagrożenia dla ludzi, zwierząt, roślin, dóbr materialnych, czyli dla środowiska zgodnie z przepisami odrębnymi, których nawet nie wskazano. W istocie nie wiadomo, z jakich powodów i na podstawie jakich dowodów uznano, iż obiekt nie ma wpływu jakiegokolwiek na środowisko oraz nieruchomości sąsiednie,
10. § 14 pkt 5 lit. d) rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. poprzez odstąpienie od zbadania zgodności projektu w omawianym zakresie,
11. § 14 pkt 8 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. poprzez przyjęcie, iż obszar oddziaływania obiektu określa się na podstawie jednego przepisu, chociaż istnieje kolizja z przepisami dotyczącym higieny z tym, że organ zupełnie to pomija. Ponadto nie wyjaśniono, czy pole elektromagnetyczne będzie emitowane poza działką do której inwestor posiada tytuł prawny i tym samym czy może dojść do zjawiska odbić. Ponadto nie wyjaśniono, czy obliczenia dokonano z uwzględnieniem istniejącego już tła.
Mając na uwadze sformułowane zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zwrot kosztów wg norm przypisanych.
W uzasadnieniu podnieśli, że w analizowanej sprawie uzasadnienie decyzji ma charakter wyłącznie formalny, pozbawione jest analizy prawnej i faktycznej oraz nie ujawnia motywów działania organu. Organ nie dokonał oceny zebranego materiału dowodowego, a wydane rozstrzygnięcie stanowi jedynie bezrefleksyjne przyjęcie stanowiska inwestora, co uniemożliwia sądową kontrolę legalności decyzji. Brak jest w uzasadnieniu organu jakichkolwiek danych dotyczących stref pośrednich i zagrożenia w środowisku pracy, nie wyjaśniono, czy w obliczeniach uwzględniono zjawisko odbić pola elektromagnetycznego, ani na jakiej podstawie ustalono obszar oddziaływania obiektu. Organ nie wskazał też przepisów odrębnych dotyczących oddziaływania inwestycji na środowisko i obiekty sąsiednie, mimo że miał taki obowiązek. Powyższe uchybienia świadczą o braku należytego wyjaśnienia sprawy i naruszeniu podstawowych zasad postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
17 października 2025 r. Stowarzyszenie [...] z/s w [...] wystąpiło do Sądu z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Postanowieniem z 24 października 2025 r. Sąd uwzględnił powyższy wniosek. W przedmiotowym piśmie Stowarzyszenie oświadczyło, że nie zgadza się na realizację inwestycji objętej niniejszym postępowaniem, bowiem tego rodzaju przedsięwzięcia są szkodliwe dla środowiska i zdrowia publicznego, jak też zaburzają ład przestrzenny, bowiem w sąsiedztwie znajdują się domy jednorodzinne. Ponadto w okolicy gdzie inwestor zamierza realizować stację bazową zasięg telefoniczny jest wystarczający. Stowarzyszenie zarzuciło niedostateczne zbadanie wymogów ochrony środowiska, jak też pomijanie w toku postępowania stron postępowania wskutek określenia zaniżonego, błędnego obszaru oddziaływania inwestycji. Podniosło też nienależyte sprawdzenie zgodności dokumentacji inwestora z przepisami i wiedzą współczesną, w szczególności w zakresie, czy podane zostały wszystkie parametry inwestycji i czy są one prawdziwe. Zdaniem Stowarzyszenia, ustalenia decyzji lokalizacyjnej nie są tożsame z ustaleniami zawartymi w PZT i PAB. W pozwoleniu na budowę nie ustalono wszystkich przepisów odrębnych z którymi powinna być zbadana zgodność inwestycji, szczególnie w zakresie emisji promieniowania. Stowarzyszenie wyraziło sprzeciw wobec realizacji inwestycji, stwierdzając, że skutkuje to narażeniem na promieniowanie elektromagnetyczne, którego wpływ na środowisko i zdrowie ludzi nie został w żaden sposób zbadany przez organ, jak też nie wyjaśniono jego rzeczywistego zasięgu. Stowarzyszenie podniosło zarzut naruszenia § 20 ust. 1 pkt 9 lit. d) rozporządzenia Ministra Rozwoju w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego przez brak wskazania zasięgu rozprzestrzeniania się promieniowania. Organ powinien też sprawdzić, czy inwestycja będzie wytwarzać promieniowanie zgodne z dopuszczalnymi normami określonymi w rozporządzeniu Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 czerwca 2018 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267).
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Natomiast w myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 kpa lub innych przepisach.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody uchylająca decyzję Starosty w części w jakiej zatwierdza projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno- budowlany i zatwierdzająca projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz utrzymująca w mocy decyzję Starosty w zakresie udzielenia pozwolenia na budowę na przedsięwzięcie obejmujące wykonanie stacji bazowej telefonii komórkowej wraz z zewnętrzną linii zasilającą oraz kanalizacją kablową na działce nr [...] w miejscowości Z.
Zaznaczyć należy, że postępowanie w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę jest postępowaniem sformalizowanym. Przepisy u.P.b. określają ściśle jakie warunki powinien spełnić wniosek o pozwolenie na budowę (art. 33 ust. 2) i jaki jest zakres oceny dokonywanej przez organ w toku postępowania o pozwolenie na budowę (art. 35). Określają więc precyzyjnie przedmiot badania organu w tym postępowaniu, co determinuje również zakres kontroli sądowoadministracyjnej.
Zgodnie z art. 33 ust. 2 u.P.b., do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć m. in.:
1) projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany w postaci:
a) papierowej - w 3 egzemplarzach albo
b) elektronicznej
- wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw, lub kopiami tych opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów;
2) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;
3) decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Po myśli natomiast art. 33 ust. 2 pkt 9 u.P.b., w przypadku instalacji radiokomunikacyjnych - oświadczenie projektanta, posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania w specjalności o której mowa w art. 14 ust. 1 pkt 2 lub 4 lit. a), że instalacja radiokomunikacyjna nie spełnia warunków o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 60 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
W przedmiotowej sprawie wniosek inwestora spełnia warunki określone w zacytowanym wyżej art. 33 ust. 2 pkt 1, 2, 3 oraz 9 u.P.b., bowiem dołączono do niego projekt zagospodarowania działki (PZD), projekt architektoniczno-budowlany (PAB), oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz ostateczną decyzję Wójta Gminy [...] z 13 stycznia 2023 r. ustalającą lokalizację inwestycji celu publicznego w postaci budowy stacji bazowej telefonii komórkowej nr [...] wraz z zewnętrzną linią zasilającą i kanalizacją kablową na terenie części działki nr [...] w miejscowości Z. w Gminie [...].
Powyższe dokumenty zostały przedłożone wraz z wnioskiem oraz uzupełnione w wykonaniu postanowienia Starosty z 30 sierpnia 2024 r. nr AB.6740.3.29.2023, nakładającego na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym projekcie zagospodarowania terenu oraz projekcie architektoniczno-budowlanym.
Przepis art. 35 ust. 1 u.P.b określa przedmiot i zakres czynności wyjaśniających, jakie winien podjąć organ administracji architektoniczno-budowlanej przed zatwierdzeniem projektu budowlanego lub udzieleniem pozwolenia na budowę.
Zgodnie z art. 35 ust. 1 u.P.b., przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza m.in.:
1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z:
a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu,
b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,
c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego.
Stosownie zaś do art. 35 ust. 3 u.P.b., w razie stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie określonym w ust. 1 organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia. Z kolei art. 35 ust. 5 pkt 1 u.P.b. stanowi, że organ administracji architektoniczno-budowlanej wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w przypadku niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia, o którym mowa w ust. 3 u.P.b. Natomiast art. 35 ust. 4 u.P.b. stanowi, że w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 (tj. legitymowania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane) organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
W rozpoznawanej sprawie spełnione zostały wymogi zgodności PZD oraz PAB z ustaleniami decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, wymaganiami ochrony środowiska oraz przepisami techniczno-budowlanymi. PZD i PAB są kompletne. Stwierdzono posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych oraz ich przynależność do właściwej izby samorządu zawodowego.
Usunięta została nieprawidłowość spostrzeżona przez Wojewodę w uprzednio wydanej w sprawie decyzji, tj. w decyzji z 31 maja 2024 r. Mianowicie, organ odwoławczy porównując część graficzną decyzji lokalizacyjnej z PZD stwierdził, że przebieg wewnętrznej linii zasilającej wychodzi poza zakres objęty tą decyzją. Z uzupełnionego przez inwestora 24 kwietnia 2024 r. PZD wynika, że wewnętrzną linię elektroenergetyczną zasilającą zaprojektowano w konturze ABCD decyzji lokalizacyjnej.
Ponadto Wojewoda w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (s. 5 i 6) dokonał szczegółowego porównania decyzji lokalizacyjnej oraz PZD i PAB. Analiza ta potwierdza zbieżność przyjętych w tych dokumentach rozwiązań, dlatego Sąd uznaje za zbędne jej przytaczanie w uzasadnieniu wyroku.
W decyzji organu I instancji spełniono wymogi określone w art. 36 ust. 1 pkt 3a, 4, 5 u.P.b., zobowiązując inwestora do ustanowienia inspektora nadzoru inwestorskiego odpowiedniej specjalności, do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie oraz nakazując rozbiórkę kolidujących obiektów na podstawie skutecznie przyjętego zgłoszenia z 8 sierpnia 20243 r. nr AB.6743.3.72.2023 - istniejącego słupa elektroenergetycznego oraz trzech obiektów budowlanych oznaczonych na mapie jako inne budowle (s. 4 PZT), rozwiązując problem kolizji planowanego zagospodarowania z istniejącymi obiektami i infrastrukturą techniczną. Usunięto również nieprawidłowości w zakresie określonym w art. 34 ust. 3d pkt 3 i ust. 3e u.P.b. co do wymagań oświadczeń o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej oraz rozbieżności pomiędzy wnioskiem o pozwolenie na budowę, PZT i PAB oraz decyzją o pozwoleniu na budowę w zakresie ujednoliconego wskazania, że inwestycja obejmuje zewnętrzną (a nie wewnętrzną) linię zasilającą.
W zakresie ochrony środowiska zasadnie rozpoznające sprawę organy zwróciły uwagę na zmianę wynikającą z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2022 r., poz. 1071). Nowelizacja ta uchyliła § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839), które to przepisy jako przedsięwzięcia mogące zawsze oraz potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wskazywały instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne emitujące pola elektromagnetyczne o określonych częstotliwościach i w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż określona wartość. Powyższe spowodowało, że brak jest obecnie konieczności uzyskiwania względem takich przedsięwzięć (jak niniejszej w sprawie) decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Obiekty takie jak stacje bazowe telefonii komórkowej powodują przede wszystkim zagrożenie dla otoczenia w postaci emisji pola elekromagnetycznego, którego źródłami są anteny sektorowe oraz anteny radioliniowe. Zwrócił na to uwagę Wojewoda, który w uzasadnieniu swojej decyzji powołał rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku. Było to jak najbardziej prawidłowe, bowiem w świetle § 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r., poz. 1225), budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych. Akt ten określa zróżnicowane dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych w środowisku dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową i miejsc dostępnych dla ludności. Przy czym przez te ostatnie miejsca rozumie się, w świetle art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2022 r., poz. 2556, dalej: u.P.o.ś.) wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego, ustalane według istniejącego stanu zagospodarowania i zabudowy nieruchomości.
Odnosząc się do tej kwestii Wojewoda odwołał się do przedłożonych przez inwestora dokumentów w postaci PZD i PAB, przedstawiając wskazane tam, a istotne dla sprawy obliczenia. Wskazał więc, że maksymalny zasięg występowania strefy o gęstości mocy pola elektromagnetycznego przekraczającego dopuszczalną wartość wynosi w przypadku anten sektorowych dla poszczególnych azymutów 7,3 m, zaś dla anten radioliniowych 3,511 m, 6,101 m, 5,253 m i 6,101 m. Ponadto, zasięg ponadnormatywnego pola EM na każdym z azymutów występuje wyłącznie w granicach działki inwestycyjnej nr [...] i nie wykracza na żadną z działek sąsiednich. Poza tym minimalna wysokość występowania promieniowania przekraczającego wartość dopuszczalną liczona od poziomu terenu wynosi w przypadku anten sektorowych (przy maksymalnym pochyleniu anten) 51,4 m, a dla anten radioliniowych 50,4 m i 49,4 m. Najbliższa istniejąca zabudowa znajduje się w odległości ok. 25 m (budynek handlowy na działce nr [...]), co ustalono w oparciu o pomiar dokonany w oparciu o skalę mapy. Tym samym, pole elektromagnetyczne o wartościach wyższych niż dopuszczalne nie wystąpi w miejscach przebywania i zamieszkiwania ludzi. Pole to występuje bowiem wyłącznie w wolnej przestrzeni, zaczynając się od poziomu 49,4 m n.p.t.
Za chybione Sąd uznaje zarzuty kwestionujące unormowania zawarte w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku, bowiem ocena trafności i celowości przepisów prawa nie leży w kompetencjach organu administracji. Wskazane rozporządzenie jest częścią obowiązującego porządku prawnego, wydane zostało na podstawie upoważnienia ustawowego i organy zobowiązane są do stosowania jego treści. Rozporządzenie jest aktem obowiązującym i zawarte w nim regulacje nie mogą zostać zakwestionowane w drodze odwołania
Badanie zgodności projektu zagospodarowania terenu lub działki oraz projektu architektoniczno-budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska może nastąpić wyłącznie w granicach zakreślonych przepisami prawa (art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b u.P.b.). Wymagań takich poza określonymi w decyzji środowiskowej (do której uzyskania w niniejszej sprawie inwestor nie był zobowiązany) należy poszukiwać w regulacjach dotyczących ochrony środowiska, tj. w u.P.o.ś., na podstawie której wydane zostało rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku. W przypadku funkcjonujących instalacji ochrona przed polami elektromagnetycznymi jest przedmiotem regulacji Działu VI u.P.o.ś. zatytułowanego "Ochrona przed polami elektromagnetycznymi" (art. 121-126). Nakładają one na prowadzącego instalacje i jej użytkownika obowiązek wykonywania pomiarów poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku m.in. bezpośrednio po rozpoczęciu użytkowania instalacji lub urządzenia oraz każdorazowo w przypadku zmiany warunków pracy instalacji lub urządzenia, na co zasadnie zwrócił uwagę Wojewoda.
Wbrew zarzutom skargi, wskazano w decyzji przepisy odrębne z którymi badano zgodność inwestycji. Jak już wyżej zaznaczono, w przypadku stacji bazowych telefonii komórkowej źródło zagrożenia dla środowiska stanowi promieniowanie elektromagnetyczne. Wojewoda powołał więc rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku, jak też związane z nim rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zidentyfikowane zostały te regulacje, które uznano dla sprawy za istotne.
W zakresie zarzutów dotyczących merytorycznej oceny projektu budowlanego Sad wyjaśnia, że organ architektoniczno-budowlany nie posiada uprawnień do merytorycznego badania projektu budowlanego i jego zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi. Ograniczenie badania takiej zgodności do projektu zagospodarowania terenu wynika z art. 35 ust. 1 pkt 2 u.P.b. W u.P.b. istnieje zasada wyłącznej odpowiedzialności projektanta oraz osoby sprawdzającej za projekt architektoniczno-budowlany, jako specjalistów w danej dziedzinie. Projektant do projektu budowlanego dołącza bowiem oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (art. 34 ust. 3d pkt 3 u.P.b.). Ponadto, w myśl art. 12 ust. 6 u.P.b., osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie są odpowiedzialne za wykonywanie tych funkcji zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej oraz za należytą staranność w wykonywaniu pracy, jej właściwą organizację, bezpieczeństwo i jakość. Do osób takich art. 12 ust. 1 pkt 1 u.P.b. zalicza działalność obejmującą projektowanie, sprawdzanie projektów architektoniczno-budowlanych i technicznych oraz sprawowanie nadzoru autorskiego. To prawodawca przesądził o takim a nie innym zakresie analizy.
Nie jest także zasadny zarzut naruszenia § 20 ust. 1 pkt 9 lit. d) rozporządzenia Ministra Rozwoju w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, sprowadzający się do zakwestionowania podanych przez inwestora parametrów technicznych inwestycji. Jeśli bowiem inwestor podaje określone parametry techniczne, a organ nie dostrzega w nich oczywistej sprzeczności czy nieprawidłowości, nie ma obowiązku sprawdzenia czy dane inwestora są prawidłowe i czy uwzględniają dostępną wiedzę i nie ma obowiązku powoływania biegłego na tę okoliczność. Wskazanie przez inwestora konkretnych parametrów ogranicza go bowiem następnie w zrealizowaniu stacji bazowej działającej na parametrach innych, niewynikających z projektu budowlanego. Inwestor nie może więc legalnie zrealizować i użytkować inwestycji w sposób inny niż przewidziano w takim projekcie. Obowiązkiem inwestora a nie organu administracji architektoniczno-budowlanej w postępowaniu o pozwolenie na budowę jest dopilnowanie, aby zadeklarowane parametry po rozpoczęciu działania stacji nie zostały przekroczone. Do kontroli przestrzegania przez inwestorów przepisów prawa budowlanego, w tym warunków wynikających z zatwierdzonego decyzją projektu budowlanego, właściwy jest natomiast organ nadzoru budowlanego. Do jego kompetencji należy więc sprawdzenie dotrzymywania przez inwestora warunków udzielonego pozwolenia na budowę w zakresie parametrów technicznych anten.
Ponadto, odpowiadając na zarzut Stowarzyszenia, w tabeli 2 - zawartej w PAB - przedstawiono "Parametry techniczne i maksymalne zasięgi obszarów pól elektromagnetycznych o poziomach wyższych niż graniczne określone w rozporządzeniu dla danej częstotliwości pracy anten stacji bazowej". Jeśli chodzi o zarzut nieprawidłowego określenia obszaru oddziaływania obiektu w kontekście ustalenia właściwego kręgu stron postępowania, to stosownie do art. 28 ust. 2 P.b., stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar taki to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Tylko więc ograniczenie w zabudowie nieruchomości, wynikające z konkretnego przepisu prawa, daje podstawę do uczestniczenia w charakterze strony. W niniejszej sprawie jako takie przepisy uznano wspomniane rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie dopuszczalnych poziomów w związku z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Nie znaleziono zaś innych unormowań wprowadzających takie ograniczenia, które uzasadniałyby potraktowanie jako strony postępowania podmiotów innych niż uznane już za strony (m.in. skarżących). W postępowaniu nie przedstawiono argumentów wskazujących, jakoby projektowana inwestycja mogła wpłynąć na możliwość zabudowy również innych nieruchomości, niż należące do stron postępowania.
Jak wynika z PZD, teren inwestycji znajduje się poza granicami ustanowionych rezerwatów i obszarów Natura 2000; nie jest także objęty innymi formami przyrody, jak też nie leży przy granicy z takimi terenami. Na terenie inwestycji nie wstępują chronione gatunki roślin i zwierząt. Działka, na której ma powstać inwestycja nie jest wpisana do rejestru zabytków i nie podlega ochronie konserwatorskiej. Znajduje się ona poza terenami górniczymi, poza obszarem zagrożonym zalewaniem wodami powodziowymi, osuwaniem się mas ziemnych, powstawaniem obrywów skalnych.
W tym miejscu należy wskazać, że to, iż inwestycja ma znaczenie dla całej gminy nie oznacza automatycznie, że obszar jej oddziaływania w rozumieniu art. 3 pkt 20 u.P.b. powinien obejmować dużą ilość sąsiadujących z nią działek. Obszaru oddziaływania obiektu nie mierzy się bowiem liczbą użytkowników obiektu. Poza tym, to, że w okolicy w której inwestor zamierza zrealizować inwestycję zasięg telefoniczny jest wystarczający nie przesądza o tym, że inwestycja jest bezzasadna. O jej realizacji decyduje inwestor, który jeśli spełni przewidziane prawem warunki, ma prawo uzyskać pozwolenie na budowę.
Nie ma znaczenia, że inwestycja nie pasuje do otoczenia domów jednorodzinnych. Spełnienie zasady dobrego sąsiedztwa podlega badaniu w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy terenu i nie ma zastosowania do stacji bazowych telefonii komórkowej, dla których wydawane są decyzje o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Nie ma też znaczenia sprzeciw społeczny, ale spełnienie przez inwestora warunków przewidzianych prawem.
Stowarzyszenie powołało się na rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 12 czerwca 2018 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz.U. z 2018 r., poz. 1286 ze zm.). Zostało ono wydane na podstawie Kodeksu pracy i dotyczy norm zapewniających bezpieczne i higieniczne warunki pracy, w tym ekspozycji na pole elektromagnetyczne, ale w okresie aktywności zawodowej pracownika w czasie użytkowania obiektu budowlanego, a nie w momencie wydawania pozwolenia na budowę.
Jeden z zarzutów Stowarzyszenia dotyczył też nieprawidłowości decyzji lokalizacyjnej, a zatem nie mógł on odnieść skutku w postępowaniu, w którym przedmiot badania stanowi decyzja udzielająca pozwolenia na budowę.
Reasumując, Sąd stwierdza, że rozstrzygnięcia organów administracji obydwu instancji spełniają wszystkie wymagania wynikające z podstawowych zasad postępowania administracyjnego oraz szczegółowych reguł prowadzenia postępowania wyjaśniającego (dowodowego). Sąd nie dopatrzył się naruszenia zasady prawdy obiektywnej (art. 7), zasady prowadzenia postępowania w sposób wzbudzający zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1), zasad należytego informowania stron i przekonywania, tj. wyjaśniania przesłanek podjętych rozstrzygnięć (art. 9 i art. 11), z którymi wiążą się wymogi w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego, rozstrzygnięcia i motywowania stanowiska organu (m.in. art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a.). Organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceniły, czy dane okoliczności została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Wszystko to znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu spełniającym wymagania określone w art. 107 § 3 k.p.a. Wprawdzie uzasadnienie decyzji organu odwoławczego w zakresie odniesienia się do zarzutów odwołania jest nieco lakoniczne, jednakże nie miało to wpływu na wynik sprawy, bowiem wyjaśnienia Wojewody stanowią w istocie odpowiedź na wniesione odwołanie. Zaskarżona decyzja spełnia wszystkie powyższe wymagania, jak też nie narusza przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie.
Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę jako nieuzasadnioną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło