II SA/Rz 957/15
PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-10-05
Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie uzupełniła wymaganych informacji dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów, stanu rodzinnego oraz nie przedłożyła zaświadczenia z zakładu karnego?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega odmowie, jeśli strona skarżąca, pomimo wezwania, nie uzupełniła wymaganych danych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów, stanu rodzinnego (w tym sytuacji materialnej rodziców tworzących wspólne gospodarstwo domowe) oraz nie przedłożyła zaświadczenia z zakładu karnego potwierdzającego brak zatrudnienia. Brak tych informacji uniemożliwia ocenę, czy strona rzeczywiście nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
K. P., odbywający karę pozbawienia wolności, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej wymierzenia kary pieniężnej. Strona podała, że nie posiada majątku ani oszczędności, nie pracuje w zakładzie karnym, a członkami wspólnego gospodarstwa domowego są jej rodzice. Sąd wezwał stronę do uzupełnienia informacji o jej działalności gospodarczej, źródle pokrycia wydatku na pełnomocnika, sytuacji materialnej rodziców oraz do przedłożenia zaświadczenia z zakładu karnego. Pomimo przedłużenia terminu, strona nie udzieliła odpowiedzi.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 5 października 2015 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku K. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] czerwca 20015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej - postanawia - odmówić przyznania wnioskodawcy prawa pomocy.
Do skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej K. P. dołączył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym zaznaczył, że ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych. Podniósł, że od 2014 r. odbywa karę pozbawienia wolności, której koniec wyznaczony jest na 2017 r. Nie posiada żadnego majątku, tak "na wolności jak i w zakładzie karnym". Nie posiada w szczególności oszczędności, ruchomości, ani nieruchomości, które mógłby spieniężyć, a pochodzące z powyższego środki przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Strona podała też, że nie ma żadnych wierzytelności. W zakładzie karnym nie pracuje. Jako członków wspólnego gospodarstwa domowego skarżący wskazał rodziców.
Wobec uznania, że dane powyższe są niewystarczające do rozpoznania żądania strony, wezwano ją do ich uzupełnienia poprzez podanie statusu prowadzonej działalności gospodarczej (z którą związana jest niniejsza sprawa), źródła pokrycia wydatku na pełnomocnika, szczegółowej sytuacji materialnej rodziców (uzyskiwane dochody, posiadany majątek, w tym samochody oraz ponoszone wydatki na utrzymanie własne, domu, telefony). Skarżącego wezwano także do przedłożenia zaświadczenia dyrektora zakładu karnego, w którym przebywa, dokumentującego fakt niepozostawania w zatrudnieniu w tym zakładzie.
W odpowiedzi pełnomocnik skarżącego podał, że z chwilą osadzenia strony w zakładzie karnym prowadzona przez nią wcześniej działalność gospodarcza została faktycznie zawieszona. Z kolei wynagrodzenie pełnomocnika nie zostało jeszcze zapłacone; jego pobranie ma nastąpić w przyszłości. Jednocześnie na wniosek pełnomocnika skarżącego, zarządzeniem z dnia 19 sierpnia 2015 r., przedłużony został stronie termin na podanie pozostałych, wymienionych w wezwaniu danych do czternastu dni od daty doręczenia tegoż zarządzenia (to ostatnie miało miejsce 31 sierpnia 2015 r.).
Pomimo upływu zakreślonego terminu strona nie udzieliła żadnej dodatkowej odpowiedzi.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
W świetle art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej w dalszej części "P.p.s.a.", prawo pomocy może obejmować np. zwolnienie od kosztów sądowych. W celu uzyskania takiego wsparcia od Państwa strona winna – zgodnie z art. 252 § 1 P.p.s.a. – złożyć oświadczenie z dokładnymi danymi o stanie majątkowym, dochodach i stanie rodzinnym. Zakres szczegółowości wskazanych danych winien być taki, by wynikało z nich w sposób bezsporny, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższa niemożność stanowi bowiem, w myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przesłankę przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie, o jakie właśnie ubiega się skarżący. Ułatwieniem dla strony jeśli chodzi o rodzaj i precyzyjność koniecznych do rozstrzygnięcia w przedmiocie jej wniosku danych jest urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, zawierający wymagające wypełnienia stosowne rubryki oraz wezwanie z art. 255 P.p.s.a. To ostatnie umożliwia uzyskanie od strony dodatkowych informacji i dokumentów w sytuacji, gdy złożone przez nią we wniosku oświadczenie jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych czy stanu rodzinnego albo też budzi ono wątpliwości.
Jak już wyżej podano, oświadczenie strony powinno wskazywać na osoby tworzące z nią wspólne gospodarstwo domowe i ich stan majątkowy. Jako takie osoby skarżący wymienił swoich rodziców, jednak pomimo stosownego wezwania, nie podał żadnych informacji odnośnie do ich stanu materialnego. Dane te były zaś niezbędne do dokonania analizy, czy sytuacja finansowa skarżącego i pozostałych członków wspólnego z nim gospodarstwa domowego pozwala na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Ponadto, skarżący nie nadesłał także żądanego od niego zaświadczenia od dyrektora zakładu karnego, w którym przebywa, które potwierdzałoby podniesioną przez niego we wniosku okoliczność, że nie pozostaje w tym zakładzie w zatrudnieniu.
Brak powyższych danych uprawnia do odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Informacje te były bowiem istotne do oceny, czy rzeczywiście poza zakresem możliwości płatniczych skarżącego (w tym przypadku de facto jego rodziców jako wchodzących do wspólnego gospodarstwa domowego, o ile skarżący rzeczywiście nie osiąga w zakładzie karnym żadnych dochodów) znajduje się opłacenie złożonej przez niego skargi. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło