II SA/Rz 965/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Paweł Zaborniak /spr./ Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2016 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji -skargę oddala- Przedmiotem skargi M.P. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, dalej "Kolegium" lub "SKO" z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], wydana w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej przebieg granicy. Decyzją z dnia [...] maja 2015 r., nr [...], Kolegium umorzyło wszczęte na wniosek M.P. z dnia [...] lipca 2014 r. postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...], zatwierdzającej przebieg granicy pomiędzy działkami nr 2439/1 i nr 2438 w obrębie G., gmina [...]. Organ wyjaśnił, że ustawodawca w sposób szczególny uregulował postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości wprowadzając zasadę, że pierwszy etap postępowania ma charakter postępowania administracyjnego i dopiero po jego wyczerpaniu sprawa o rozgraniczenie może być rozpoznawana przez sąd powszechny. Oznacza to, że skuteczne wniesienie przez M.P. w trybie art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz.U. z 2015 r. poz. 520 ze zm., dalej "P.g.ik.") żądanie przekazania właściwemu sądowi rejonowemu sprawy rozstrzygniętej decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. skutkowało utratą bytu prawnego decyzji rozgraniczeniowej. Sprawa rozgraniczenia w chwili obecnej toczy się przed Sądem Rejonowym w [...] X Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w [...] pod sygn. akt [...], a opisana wyżej decyzja nie nabrała waloru ostateczności i nie może być przedmiotem nadzwyczajnego postępowania administracyjnego, w tym postępowania o stwierdzenie jej nieważności. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez M.P., Kolegium opisaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2015 r. W podstawie prawnej powalono art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (powołano tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej "k.p.a.", obowiązuje tekst jednolity Dz. U. 2016 r. poz. 23) w związku z art. 33 ust. 1 i 3 p.g.ik. W uzasadnieniu Kolegium szczegółowo opisało dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego, a następnie nie podzieliło zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ocenie organu odwoławczego wniosek M.P. o zawieszenie postępowania w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości prowadzonego przed Sądem Rejonowym w [...] X Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w [...], nie skutkował odzyskaniem bytu prawnego przez decyzję Wójta Gminy [...] Postępowanie administracyjne uległo bowiem unicestwieniu z uwagi na skuteczne złożenie wniosku o przekazanie sprawy do sądu powszechnego. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. We wniosku nie wskazano na żadne nowe okoliczności ani dowody w sprawie, co skutkuje brakiem materialnych podstaw do zmiany stanowiska organu orzekającego. Podniesione we wniosku zarzuty były Kolegium znane przy rozpatrywaniu sprawy. M.P. reprezentowana przez radcę prawnego w skardze na opisaną na wstępie decyzję skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zaskarżając ją w całości zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art 33 ust. 1 i 3 p.g.ik. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji utrzymanie w mocy własnej wadliwej decyzji podczas, gdy organ II stopnia winien uchylić decyzję własną w całości i w drodze postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji doprowadzić do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak dostatecznego uzasadnienia prawnego i faktycznego zaskarżonej decyzji, - art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wnioskodawczyni nie może w przedmiotowej sprawie zaskarżyć w trybie nadzwyczajnym wydanej przez Wójta Gminy [...] decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r. bowiem nie nabrała ona waloru ostateczności z uwagi na złożony równolegle wniosek strony o przekazanie sprawy do sądu powszechnego, który zresztą zawiesił postępowanie uznając prym postępowań administracyjnych zaskarżonych w trybach nadzwyczajnych. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniosła o uchylenie decyzji obydwu instancji oraz o zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania (w tym kosztów zastępstwa procesowego) według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jako zupełnie niezasadna, została przez Sąd oddalona. Na wstępie wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem tylko wówczas, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli WSA uczyniono decyzję SKO z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...], o utrzymaniu w mocy decyzji tego Organu o umorzeniu postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie z wniosku M.P. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...] o zatwierdzeniu przebiegu granicy w postępowaniu rozgraniczeniowym działki nr 2439/1 z działką o nr 2438 obrębu G. Gmina [...]. SKO jako przyczynę umorzenia postępowania nadzwyczajnego wskazało na skutki prawne złożenia przez M.P. żądania przekazania sprawy rozgraniczenia nieruchomości do Sądu Rejonowego w [...] Zdaniem WSA skarga i wyrażone w niej zarzuty są niezasadne, bowiem decyzja SKO nie narusza zarówno regulacji procesowych jak również materialnoprawnych. SKO w sposób prawidłowy zastosowało w niniejszej sprawie przepis art. 105 § 1 K.p.a. wydając decyzję o umorzeniu postepowania administracyjnego, a wynika to z faktu, że decyzja administracyjna Wójta Gminy [...] na skutek złożenia przez skarżącą żądania przekazania sprawy sądowi powszechnemu utraciła byt prawny. Nie miał więc szansy zaistnieć przedmiot postępowania nadzwyczajnego o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Powołany wyżej art. 105 § 1 K.p.a., stanowi: Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Przypomnieć na wstępie należy, iż według art. 33 ust. 1 p.g.ik. wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. Strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może na podstawie art. 33 ust. 3 p.g.ik. żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi. Kluczowe w niniejszej sprawie stanowisko SKO o utracie bytu prawnego decyzji o rozgraniczeniu znajduje oparcie w uchwale 7 sędziów SN z dnia 30 października 2014 r. o sygn. III CZP 48/14, gdzie podkreślono, że użycie w przepisie art. 33 ust. 3 p.g.ik. zwrotu o przekazaniu sprawy oznacza, że ustawodawca uznaje, iż sprawa o rozgraniczenie jest prowadzona w odpowiednim dla niej jednym postępowaniu, obejmującym obligatoryjny etap administracyjny i fakultatywny etap sądowy. Tylko przy takim rozumieniu konstrukcji postępowania rozgraniczeniowego można mówić o przekazaniu sprawy z fazy administracyjnej do jej dalszego rozpoznawania w postępowaniu sądowym. W takim ujęciu postępowanie sądowe stanowi kolejny etap rozpoznawania sprawy i jego wszczęcie prowadzi do kontynuowania postępowania prowadzonego wcześniej w trybie administracyjnym. Skorzystanie przez stronę postępowania administracyjnego z możliwości żądania przekazania sprawy sądowi należy uznać za czynność otwierającą drogę sądową w sprawie o rozgraniczenie konkretnie oznaczonych nieruchomości. Ten skutek procesowy ma istotne znaczenie dla bytu decyzji administracyjnej określającej przebieg granicy, nie można bowiem przyjmować, że w sprawie, w której została otwarta droga sądowa i o rozgraniczeniu może orzec sąd, mogą pozostawać w mocy skutki wcześniej wydanej decyzji administracyjnej. Istnienie przesłanki procesowej w postaci drogi sądowej w sprawie o rozgraniczenie, będące wynikiem zgłoszenia żądania przekazania sprawy sądowi, wyłącza dokonanie w takiej sprawie rozgraniczenia w trybie administracyjnym. Przejście sprawy o rozgraniczenie do etapu postępowania sądowego powoduje zatem, że decyzja o rozgraniczeniu traci byt. Do stwierdzenia takiego skutku żądania przekazania sprawy sądowi nie jest konieczne istnienie przepisu ustawowego potwierdzającego utratę bytu przez decyzję administracyjną; utrata skutków takiej decyzji jest wynikiem zamknięcia etapu postępowania administracyjnego w związku ze złożeniem przez stronę żądania przekazania sprawy sądowi. Całkowicie zbieżny z powyższym stanowiskiem SN pozostaje wyrok NSA z dnia 7 maja 2015 r. o sygn. I OSK 2153/13. Zaprezentowany przez SKO sposób interpretacji przepisu art. 33 ust. 3 p.g.ik. jako odpowiadający prawu, skład orzekający podziela w całości, a przemawia również za tym również konieczność eliminowania postępowań prowadzonych w tej samej sprawie przez różne organy i instytucje. W niniejszej sprawie nie stanowi sporu fakt, iż w dniu 10 lipca 2014 r. skarżąca M.P. działając przez fachowego pełnomocnika złożyła wniosek o przekazanie sprawy rozgraniczenia nieruchomości zakończonej decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., znak [...] w całości do sądu rejonowego. Na tej podstawie Sąd Rejonowy w [...] wszczął postępowanie w sprawie o sygn. [...]. W konsekwencji skorzystania przez skarżącą ze środka anulacyjnego w postaci żądania przekazania sprawy rozgraniczenia sądowi na podstawie art. 33 ust. 3 p.g.ik, utraciła swój byt prawny decyzja administracyjna Wójta Gminy [...] o rozgraniczeniu. Pełną słuszność przyznać należy twierdzeniu SKO, iż decyzja o rozgraniczeniu nie odzyskała mocy prawnej w wyniku zawieszenia postępowania sądowego. Sąd nie doszukał się w decyzji SKO jakichkolwiek naruszeń przepisu art. 107 § 3 K.p.a., zarówno w części uzasadnienia faktycznego i prawnego, które mogłyby mieć wpływ na prawidłowo przecież ustalony wynik postępowania. Brak przedmiotu sprawy w postaci decyzji administracyjnej objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności, musiał skutkować wydaniem przez SKO decyzji o umorzeniu wszczętego na wniosek skarżącej postępowania nadzwyczajnego na podstawie cyt. wyżej art. 105 § 1 K.p.a. Tego stanu nie mogły obalić zarzuty i argumenty skargi sądowoadministracyjnej M.P., ze względu na niebudzące żadnych wątpliwości konsekwencje prawne przekazania sprawy rozgraniczenia do sądu powszechnego. Wykazanie przez SKO legalności wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, nie pozwoliło WSA podzielić wyrażonych w skardze zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego. Sąd działając z urzędu również nie dostrzegł takich naruszeń prawa, które mogłyby uzasadniać skorzystanie z posiadanych uprawnień kasacyjnych. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Dlatego skargę jako niezasadną Sąd oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.