II SA/Rz 966/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa NSA Małgorzata Wolska Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi M. i M. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w części kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżących M. i M. P. solidarnie kwotę 457 zł /słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 966/07 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] października 2007 r., Nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R., po rozpatrzeniu odwołania p.p. M. i M. P. od decyzji Starosty B. z [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w sprawie wprowadzenia w części kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu Z. zmiany konfiguracji działek nr [...], [...], [...] utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołano przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 7b ust. 2 pkt 2, art. 20 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 36 pkt 6 i § 39 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków /Dz. U. Nr 38, poz. 454/. Jak wynika z akt administracyjnych, pomiędzy właścicielami działki nr [...] i [...] wynikł spór o ochronę własności. Po jego rozpoznaniu wyrokiem z dnia 4 czerwca 2002 r. sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w K. orzekł o przebiegu granicy pomiędzy działkami [...] i [...] w Z. w ten sposób, że sporna granica między tymi nieruchomościami biegnie wzdłuż linii łączącej punkty 26, 31 i 30 oznaczone w opinii biegłego geodety E. D. L.ks.rob. [...] z 30 listopada 2001 r. Sąd powszechny pominął ustalenia przebiegu granicy na odcinku pomiędzy punktami 29-30 stwierdzając w uzasadnieniu, że dla oceny zasadności powództwa o ochronę własności nie zachodzi potrzeba dokonania rozgraniczenia z urzędu na tym odcinku. Zgodnie z art. 37 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne prawomocne orzeczenia sądów ustalające przebieg granic sąd /.../ przesyła z urzędu /.../ w celu ujawnienia ich w księgach wieczystych oraz w ewidencji gruntów i budynków /ust. 2/. Realizując tryb uregulowany cytowanymi przepisami, wyznaczenia granicy pomiędzy działkami [... i ...] wg punktów 26, 31 i 30 prawidłowo dokonał uprawniony geodeta co potwierdza protokół z czynności przejęcia przebiegu granic z dnia 13 września 2002 r. oraz sprawozdanie techniczne na karcie 19 operatu pomiarowego. Z dokumentów wynika, że geodeta swoimi czynnościami objął dodatkowo wyznaczenie granicy pomiędzy punktami 29-30 co uzasadnił okolicznością, że linia 26-31-30 nie tworzy figury zamkniętej, a to uniemożliwia obliczenie powierzchni rozgraniczonych działkę i sporządzenie wykazu zmian gruntowych, mając na względzie § 9 pkt 1 rozporządzenia, zgodnie z którym działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym wydzielony za pomocą linii granicznych. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2005 r. w sprawie sygn. akt SA/Rz 1061/03 Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w przedmiocie zmian w operacie ewidencji gruntów, a w uzasadnieniu wskazał, iż istniały podstawy do ustalenia przebiegu granicy na podstawie prawomocnego wyroku Sądu pomiędzy działkami [... i ...] wzdłuż linii łączącej punkty 26-31-30, natomiast rozgraniczenie działek [... i ...] nastąpiło bez podstawy prawnej w pkt. 29-30. Akta administracyjne nie zawierają materiału, który pozwoliłby stwierdzić, że dawna granica pomiędzy działkami [... i ...]pokrywa się z wyznaczoną przez geodetę granicą pomiędzy pkt 29-30. Wątpliwości pogłębia fakt, że w operacie pomiarowym z 2001 r. znajduje się szkic przebiegu przyjętych granic działek [..., ... i ...], a punkty graniczne 29-30-31-26 tworzą prostokąt, natomiast na kolejnych mapach kształt działki jest inny. Poza tym z opisanych szkiców wynika, że punkty graniczne 29-30 przebiegają poniżej rowu przebiegającego przez działkę [...], z kolei mapa z 2002 r. wskazuje, że punkty graniczne 29-30 przebiegają powyżej rowu. To wskazuje, że przebieg granicy pomiędzy 29-30 nie jest oczywisty, a tylko to uprawniałoby geodetę do wyznaczenia granicy. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ uwzględni te zastrzeżenia Sądu. Kolejna decyzja organu odwoławczego z 20 grudnia 2005 r. ponownie utrzymała w mocy poprzednie rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Ponownie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie II SA/Rz 200/06 uchylono decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazując, iż organ rozpoznając ponownie sprawę nie uwzględnił zaleceń Sądu w rozstrzygnięciu z 18 sierpnia 2005 r. Po tym wyroku organ odwoławczy wydał decyzję kasacyjną przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z zaleceniem, że organ I instancji powinien zlecić jednostce wykonawstwa geodezyjnego pomiar przebiegu granicy na odcinku pomiędzy punktami 29-30 celem uzyskania danych, aby nanieść je na mapę. Starosta B. rozpoznając ponownie sprawę decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. Nr [...] orzekł o wprowadzeniu zmian w części kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu Z. poprzez naniesienie zmiany konfiguracji działek [..., ..., ...] powołując się na brzmienie § 36 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W zasobie ewidencyjnym znajduje się plan sytuacyjny podziału działek inż. D. z 1964 r. i na tej podstawie ustalono przebieg granicy działek w pkt 29-30. Po rozpoznaniu odwołania p.p. P., w którym podnoszą, że decyzja nie zawiera części graficznej, winna być częścią składową decyzji, a brak ten uniemożliwia kontrolę prawidłowości decyzji. Po jego rozpoznaniu organ utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W jego motywach podkreślono, że pomiędzy działkami [... i ...] istnieje spór graniczny, który może zostać rozstrzygnięty w postępowaniu rozgraniczeniowym. Nie ma podstaw określonych w § 30 rozporządzenia do wszczynania z urzędu postępowania rozgraniczeniowego. § 36 pkt 6 rozporządzenia wskazuje, iż przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się na podstawie dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego sporządzonej przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków. Ze zgromadzonych materiałów w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w B. przebieg granicy pomiędzy działką [... i ...] w punktach 26-31-30 został ustalony wyrokiem sądowym zaś pomiędzy [..., a ...] na odcinku 29-30 został przyjęty w oparciu o plan sytuacyjny podziału parcel sporządzony przez inż. D. z 30 kwietnia 1964 r. Zarzut o braku załącznika graficznego jest bezpodstawny ponieważ to przepis art. 107 k.p.a. mówi co musi zawierać decyzja. Decyzję tą zaskarżyli p.p. P. wnosząc o jej uchylenie. W motywach skargi pokreślili, iż w uzasadnieniu poprzedniego rozstrzygnięcia sądu administracyjnego podkreślono, iż przebieg granicy w pkt 29-30 należy ustalić po przeprowadzeniu prawem przewidzianego postępowania. Wg nich nie może to być dokument sprzed 40 laty. Wprawdzie zgadzają się z nim, ale dlaczego kolejne mapy podają inny przebieg tej granicy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w jej uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/. W przedmiotowej sprawie dwukrotnie rozpoznawał sąd administracyjny, uchylając zaskarżone decyzje wyrokami z dnia 18 sierpnia 2005 r. w sprawie sygn. akt II SA/Rz 1061/03 oraz 29 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Rz 200/06. W uzasadnieniu pierwszego z nich Sąd stwierdził, że istniały podstawy do przeprowadzenia granicy na podstawie prawomocnego wyroku sądu pomiędzy działkami [... i ...] wzdłuż linii łączącej punkty 26-31-30, natomiast ustalenie granicy pomiędzy działkami [... i ...] nastąpiło bez jakiejkolwiek podstawy. Akta zdaniem Sądu nie zawierają materiału, który pozwoliłby stwierdzić, że dawna granica pomiędzy tymi działkami pokrywa się z wyznaczoną przez geodetą granicą pomiędzy punktami 29-30. Z opisanych zaś szkiców wynika, że punkty 29-30 przebiegają poniżej rowu przebiegającego przez działkę [...], na innej zaś mapie punkty te przebiegają powyżej rowu. Wobec tego przebieg granicy pomiędzy punktami 29-30 nie jest oczywisty. W zaleceniach zaś Sąd wskazał, iż należy prawidłowo określić przedmiot sporu oraz organ uwzględni zastrzeżenia Sądu co do przebiegu granicy pomiędzy punktami 29-30. W kolejnym uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, iż organ nie uwzględnił zaleceń Sądu, a poza tym dla wyznaczenia odcinka granicy pomiędzy punktami 29-30 brak jest podstaw prawnych. Brak jest dokumentów prawem przewidzianych, które dawałyby podstawę do wprowadzenia takiego stanu do ewidencji gruntów. Ustaleń w tym zakresie nie może czynić geodeta z powołaniem się na § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Dla odcinka granicy pomiędzy punktami 29-30 niezbędne jest przeprowadzenie prawem przewidzianego postępowania, które jednoznacznie określi przebieg granicy. Tak uczynione ustalenia mogą być podstawą wpisu do ewidencji gruntów. W rozstrzygnięciu, które po raz kolejny jest przedmiotem skargi organ uznał, że pomiędzy stronami toczy się spór o przebieg granicy między działkami, nie ma zaś podstaw do wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego z urzędu. Natomiast zgodnie z § 36 pkt 6 rozporządzenia przebieg granic wskazuje się na podstawie dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego sporządzonej przy zakładaniu na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów katastru nieruchomości i ewidencji gruntów. W Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Karograficznej w B. znajduje się plan sytuacyjny podziału parcel sporządzony 30 kwietnia 1964 roku przez inż. D. i na podstawie tej dokumentacji można wyznaczyć przebieg granicy pomiędzy punktami 29-30. Zauważyć wypada, że dokument ten był w aktach, gdy Sąd dwukrotnie rozpoznawał sprawę i podlegał jego ocenie. Również ponownie błędnie oznaczono przedmiot sporu, pomimo uwag Sądu. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia – art. 153 p.p.s.a. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie dlaczego jej zastosowanie zostało uznane za błędne. Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ administracji publicznej w przyszłości, ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd i organ, jeżeli ocena prawna wyrażona w tym orzeczeniu nie zostanie uchylona w prawem określonym trybie i jeżeli nie uległy zmianie przepisy prawne stanowiące podstawę oceny w danej sprawie. Związanie sądu administracyjnego oraz organów oceną prawną oznacza, że nie mogą one formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej w orzeczeniu sądowym poglądem i zobowiązane są do podporządkowania się mu w pełnym zakresie /patrz: wyrok IV SA/Wa 406/06 z 23 kwietnia 2006 r./. Naruszenie przez organ administracji publicznej postanowień przepisu art. 153 p.p.s.a. powinno być brane pod uwagę przez sądu z urzędu, by zapewnić realizację obowiązującej w polskim prawie zasady sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji. Z tych względów na zasadzie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględnił skargę, a o kosztach orzekł na podstawie art. 200 cyt. ustawy.