II SA/Rz 979/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Śliwa po rozpoznaniu w dniu 7 września 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. B. - kuratora dla nieobecnego M. K. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu zastępstwa prawnego wykonanego na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu należności wypłaconych tytułem świadczeń z funduszu alimentacyjnego - postanawia - oddalić wniosek. Wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu należności wypłaconych tytułem świadczeń z funduszu alimentacyjnego. M. K. w niniejszym postępowaniu sądowym reprezentowany był przez adwokata M. B., ustanowionego dla niego jeszcze w postępowaniu administracyjnym jako kurator dla osoby nieobecnej. Wymieniony kurator, działając imieniem M. K., złożył następnie skargę kasacyjną od powołanego wyżej orzeczenia. Została ona oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 1628/16. W dniu 1 września 2016 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek adwokata M. B. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu zastępstwa prawnego wykonanego na zasadzie prawa pomocy tj. działania w charakterze kuratora dla nieobecnego skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie może zostać uwzględniony. W pierwszej kolejności podnieść należy, że składający go błędnie utożsamia wynagrodzenie dla zawodowego zastępcy prawnego (pełnomocnika) ustanowionego dla strony postępowania w ramach instytucji prawa pomocy z wynagrodzeniem kuratora, który ustanowiony został dla strony nie znanej z miejsca pobytu. W myśl art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Unormowanie to znajduje się w Oddziale 2 rozdziału 3 zatytułowanym "Prawo pomocy", które zgodnie z art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a. obejmuje m. in. ustanowienie adwokata, radcy prawnego doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Nie budzi więc wątpliwości, że adwokatowi, którego sąd (referendarz sądowy) ustanowił dla strony - na złożony przez nią wniosek o przyznanie prawa pomocy - przysługuje wynagrodzenie stosownie do stawek, które aktualnie określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1801). Należy jednak mieć na względzie, że w niniejszej sprawie adwokat M. B. nie został wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w [...] jako pełnomocnik z urzędu dla skarżącego M. K. na podstawie postanowienia sądowego o przyznaniu wymienionemu prawa pomocy właśnie w takim zakresie tj. zawodowego pełnomocnika. Dlatego też brak jest podstaw do przyznania mu wynagrodzenia na podstawie wskazanego wyżej art. 250 P.p.s.a. Niezależnie od powyższego, nie istnieją także regulacje prawne pozwalające na przyznanie ze środków Skarbu Państwa wynagrodzenia adwokatowi występującemu w sprawie jako kurator dla osoby nie znanej z miejsca pobytu. Wprawdzie art. 213 pkt 1 P.p.s.a. stanowi, że wydatkami, które składają się na koszty sądowe są w szczególności należności kuratorów ustanowionych w danej sprawie, jednak w świetle art. 237 i art. 238 P.p.s.a., to strona wnioskująca o podjęcie czynności połączonej z wydatkami obowiązana jest do uiszczenia zaliczki na ich pokrycie, a sąd tylko tymczasowo może wyłożyć tę kwotę, którą następnie zwrócić musi strona zobowiązania do wpłacenia zaliczki. W niniejszej sprawie sytuacja tego rodzaju nie zaistniała (tj. żadna zaliczka nie była uiszczana). Z uwagi więc na fakt, że adwokat M. B. nie występował w niniejszej sprawie jako pełnomocnik z urzędu M. K., wyznaczony w związku z instytucją prawa pomocy, zupełnie bezzasadny jest jego wniosek o przyznanie wynagrodzenia z tego tytułu. Dlatego orzeczono o jego oddaleniu na podstawie art. 250 w zw. z art. 258 § 4 P.p.s.a. Brak jest także, co wyżej zaznaczono, na gruncie postępowania sądowego innych regulacji, które umożliwiałyby przyznanie środków pieniężnych z budżetu Państwa za czynności podjęte przez niego jako kurator dla strony skarżącej. Powołane zaś wyżej art. 237 i art. 238 P.p.s.a. nie mają w sprawie zastosowania.