II SA/Rz 983/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 października 2018 r. sprawy ze skargi H. P. na postanowienie Wojewody z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania -skargę oddala- Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Wojewody (dalej: "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] odmawiające H.P. (dalej: "skarżącej") przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] października 2017 r. nr [...] o uznaniu za osobę bezrobotną z dniem 13 października 2017 r. i odmowie przyznania prawa do zasiłku. W podstawie prawnej postanowienia powołano art. 10 ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2017 r. poz. 1065 ze zm.; dalej: "ustawa") oraz art 58 § 1 i 2 oraz art 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: "K.p.a."). Na podstawie zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji organ odwoławczy ustalił, że została ona doręczona w dniu 19 października 2017 r., w związku z powyższym 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 2 listopada 2017 r. Skarżąca złożyła odwołanie w dniu 11 czerwca 2018 r. z jednoczesnym wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że: "bez swej winy, będąc wprowadzona w błąd podaniem przez organ niepełnego i niezgodnego z prawem zapisu podstawy prawnej decyzji nie złożyła odwołania". O zaistniałej sytuacji dowiedziała się dopiero w dniu 4 czerwca 2018 r., gdy otrzymała decyzję z ZUS o odmowie przyznania świadczenia przedemerytalnego oraz po rozmowie z pracownikiem ZUS. W związku z powyższym uchybienie terminu do złożenia odwołania nastąpiło bez jej winy i wniosek o jego przywrócenie zasługuje na uwzględnienie na podstawie art 58 § 1 i 2 K.p.a. Organ II instancji nie podzielił tego stanowiska i odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Sądu skarżąca podniosła, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu, że nie wykazała istnienia przeszkody "nie do przezwyciężenia". Jej zdaniem przywrócenie terminu do dokonania czynności może również nastąpić, w sytuacji, gdy organ, który ma przestrzegać prawa, stosować prawo, łamie je przez co wprowadza obywatela w błąd. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W obszernym uzasadnieniu stanowiska organ wskazał, że skarżąca miała możliwość złożenia odwołania w terminie. Świadomie nie skorzystała z tego prawa, przy czym, co podkreślił, organ bez znaczenia pozostaje dla oceny tego stawiska podnoszona przez nią okoliczność niezrozumienia decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Skarga jest bezzasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Wojewody z dnia [...] lipca 2018 r. znak sprawy: [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...].10.2017 r. znak: [...] nr [...] rozstrzygającej o uznaniu za osobę bezrobotną z dniem 13.10.2017 r. oraz o odmowie przyznania prawa do zasiłku. Decyzją zapadłą dnia [...].10.2017 r. znak: [...] nr [...] Prezydent Miasta orzekł o uznaniu H.P. za osobę bezrobotną z dniem 13.10.2017 r. oraz o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Od decyzji Prezydenta H.P. wniosła odwołanie do Wojewody z jednoczesnym wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu wskazała na naruszenie prawa przez osoby rozpatrujące jej sprawę, które wprowadziły ją w błąd co do treści i znaczenia decyzji z dnia 13 października 2017r., w związku z którym nie złożyła od niej w terminie odwołania. H.P. zaznaczyła, że została zwolniona za wypowiedzeniem z przyczyn pracodawcy. W dniu zwolnienia legitymowała się stażem pracy uprawniającym do ubiegania się o świadczenie przedemerytalne. W tym celu niezbędny był status bezrobotnego, stąd taki wniosek złożyła. Nie została jednak powiadomiona, iż do uzyskania świadczenia, poza statusem bezrobotnego, musi jeszcze pobierać zasiłek dla bezrobotnych. O powyższym dowiedziała się dopiero z decyzji ZUS o odmowie przyznania świadczenia przedemerytalnego, a o wprowadzeniu w błąd - od przedstawiciela ZUS. Zdaniem H.P., przywołany w prawnej podstawie decyzji z dnia 13 października 2017 r. art. 71 ust. 1 lit. a ustawy o promocji zatrudnienia został celowo przez organ "okrojony", bowiem pominięta została istotna część traktująca o zastrzeżeniu art. 104a-105. Takie postępowanie organu doprowadziło do tego, że została pozbawiona środków do życia w formie nie tylko zasiłku dla bezrobotnych, ale i prawa do świadczenia przedemerytalnego - bez jej winy. Tym samym, nie mając świadomości do co wadliwości decyzji, nie wniosła w przepisanym terminie odwołania od decyzji w części dotyczącej odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Z tego względu w opinii skarżącej uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy i wniosek o jego przywrócenie powinien być uwzględniony po myśli art. 58 § 1 i 2 K.p.a. W uzasadnieniu wydanego w dniu 04.07.2018 r. postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...].10.2017 r. znak: [...]nr [...]Wojewoda przeprowadził, wbrew twierdzeniom skargi, analizę okoliczności, przedstawionych przez H. P. we wniosku z dnia 07.06.2018 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 58 § 1 K.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić go na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie do art. 58 § 2 K.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Wojewoda jednoznacznie wykazał, że uchybienie przez H. P. terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta , nastąpiło z przyczyny leżącej po jej stronie, przy czym nie była to przyczyna od niej niezależna. Organ odwoławczy podkreślił, iż w literaturze i orzecznictwie wskazuje się, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, iż stało się to niemożliwe z powodu wystąpienia przeszkody nie do przezwyciężenia, niezależnej od woli zainteresowanej złożeniem odwołania osoby. Po stronie H.P. żadne takie przeszkody nie zaistniały, a skarżąca wskazuje jedynie, że decyzja jej zdaniem jest niesprawiedliwa oraz niezgodna z przepisami prawa. Sąd ocenę tę w całości akceptuje. Strona obowiązana jest do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, zatem przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Do przyczyn niezależnych od osoby zainteresowanej, które uzasadniają brak winy w uchybieniu terminu, zaliczane są przede wszystkim okoliczności utożsamiane z działaniem siły wyższej, takie jak: przerwa w komunikacji, powódź, pożar, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą w dokonaniu określonej czynności procesowej itp. (zob. wyrok NSA z dnia 19.09.2000 r., I SA 1072/00, niepubl.: wyrok NSA z 01.03.1999 r., II SA 45/99, niepubl.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym akcentuje się, że "kwestionowanie treści uzasadnienia decyzji organu I instancji oraz wskazywanie jego braków nie może być uznane za obiektywnie istniejącą przesłankę uniemożliwiającą wniesienie odwołania w terminie (wyr. NSA z 13.10.1999 r., IV SA 1656/97, niepubl.). Niewłaściwe zrozumienie konsekwencji wydanej decyzji dla sytuacji prawnej skarżącej nie uzasadnia braku winy w uchybieniu terminu do jej zaskarżenia. Ustalony przez Wojewodę stan faktyczny wskazuje, że nie wystąpiła żadna obiektywna okoliczność uniemożliwiająca wniesienie przez H. P. w ustawowym terminie odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...].10.2017 r. znak: [...]7. Skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybiła bez własnej winy terminowi do wniesienia odwołania od aktu administracyjnego organu I instancji. Zaakcentować należy również, iż wniesienie odwołania jest uprawnieniem strony, a nie jej obowiązkiem. Strona postępowania administracyjnego, stwierdzając, że nie zgadza się z zapadłą decyzją, może ją zaskarżyć poprzez wniesienie odwołania. W myśl art. 128 K.p.a., odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Skoro Prezydent Miasta orzekł o odmowie przyznania skarżącej prawa do zasiłku dla bezrobotnych, to strona powinna była wcześniej kwestionować rozstrzygnięcie organu, nie przedstawiając nawet w tym zakresie żadnego uzasadnienia. Tymczasem, skoro nie wystąpiła obiektywna okoliczność uniemożliwiająca terminowe wniesienie przez H. P. odwołania od decyzji organu zatrudnienia, zbędne było analizowanie kolejnej z przesłanek koniecznych do przywrócenia terminu przewidzianych w art. 58 K.p.a., a dotyczącej dochowania terminu do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Ustawodawca określił bowiem w art. 58 K.p.a. kilka przesłanek przywrócenia terminu do wniesienia, przykładowo, odwołania od decyzji organu I instancji, które muszą zaistnieć łącznie. Organ odwoławczy prawidłowo dokonał analizy wszystkich okoliczności sprawy i wbrew twierdzeniu skarżącej nie działał wybiórczo, ale wyczerpująco zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy. Należy podkreślić, że to osoba składająca wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania obowiązana jest uprawdopodobnić, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy tej osoby. W uzasadnieniu wyroku z dnia 25.04.2014 r. sygn. akt II GSK 385/13 NSA jednoznacznie podkreślił, że "skoro uprawdopodobnienie okoliczności, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego, bezpośrednio ukierunkowane jest na stworzenie w świadomości organu orzekającego w mniejszym lub większym stopniu przekonania o prawdopodobieństwie jakiegoś faktu, to nie może budzić żadnych wątpliwości, że to właśnie strona powinna uprawdopodobnić, że mimo zachowania należytej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od niej niezależnej, trudnej w danych warunkach do przezwyciężenia. Tym samym, skoro na stronie ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy, to nie może budzić żadnych wątpliwości i to, że powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i nie można jej było przezwyciężyć. Konsekwencją powyższego jest więc i to, że strona nie może kwestionować odmowy przywrócenia terminu z tego powodu, że organ rozpatrujący wniosek o przywrócenie terminu nie wykazał, że uchybienie terminu nastąpiło z jej winy. Podkreślenia wymaga bowiem w tym względzie, że spoczywający na organie i wynikający z zasady prawdy obiektywnej obowiązek dowodzenia odnosi się do okoliczności mających znaczenie dla merytorycznego załatwienia sprawy, a nie - co w szczególny sposób należy zaakcentować - do okoliczności uzasadniających wnioski procesowe stron (por. Z. Kmiecik, Brak winy w uchybieniu terminowi jako przesłanka przywrócenia terminu w postępowaniu administracyjnym, Studia Iuridica Lubliniensis 2008, nr 11, s. 51 i n.). Organ administracji nie tylko bowiem nie ma obowiązku, ale nawet i prawa wyjaśniać, dlaczego doszło do uchybienia terminowi, czy nastąpiło to z winy strony i czy miała ona świadomość uchybienia terminowi." W świetle powyższego stwierdzić należy, iż podniesione przez H. P. zarzuty naruszenia przez Wojewodę art. 58 § 1 i 2 K.p.a. oraz art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 i art. 80 K.p.a. są bezzasadne. W tym zakresie Sąd w całości przychyla się do stanowiska organu wyrażonego w odpowiedzi na skargę. Skarga jako bezzasadna podlegała więc oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.