II SA/Rz 983/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Maria Mikolik WSA Piotr Godlewski /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi G. Ż. na decyzję Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Podkarpackim z dnia 20 lutego 2025 r. nr WZ-II.9534.1.10036.2025.UP w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia uchyla zaskarżoną decyzję. II SA/Rz 983/25 U z a s a d n i e n i e Przedmiotem skargi G.Ż. jest decyzja Wojewódzkiego Zespołu Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Podkarpackim z 20 lutego 2025 r. nr 18/024867/2024/0 o umorzeniu postępowania w sprawie wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Z akt sprawy wynika, że po rozpatrzeniu wniosku G.Ż. z 31 lipca 2024 r., decyzją Wojewódzkiego Zespołu z 28 listopada 2024 r. nr j.w. – ustalono wnioskodawczyni poziom potrzeby wsparcia w skali punktowej 0-100 na 60 pkt. 19 grudnia 2024 r. wnioskodawczyni – zgodnie z pouczeniem - złożyła do Wojewódzkiego Zespołu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zaś pismem z 12 lutego 2025 r. wskazała, że rezygnuje z ponownego stawienia się przed Komisją o wsparcie swojego zdrowia. Opisaną na wstępie decyzją z 20 lutego 2025 r. Wojewódzki Zespół - działając na podstawie art. 105 ustawy z dnia Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.) w zw. z art. 6b3 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 44 ze zm., dalej: u.r.z.s.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 23 listopada 2023 r. w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia (Dz.U. z 2023 r. poz. 2581) - umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. W uzasadnieniu wyjaśnił, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe z powodu wycofania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez osobę zainteresowaną. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie G.Ż. wyjaśniła, że ma 81 lat, cierpi na liczne choroby i w związku z tym przyjmuje dużo leków, co dodatkowo ją osłabia, powodując [...] i [...]. Jest po operacji [...] i w obecnej chwili kwalifikuje się do operacji [....]. Nie wie, gdzie w takim stanie ma szukać pomocy, bo "chciałaby jeszcze pożyć". W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Wojewódzkiego Zespołu wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z wolą skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach). Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewódzkiego Zespołu Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Podkarpackim z 20 lutego 2025 r. nr 18/024867/2024/0 o umorzeniu postępowania w sprawie wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Poddawszy zaskarżoną decyzję kontroli w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona. W sprawie nie budzi wątpliwości, że w wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącej, 28 listopada 2024 r. została wydana przez Wojewódzki Zespół decyzja ustalająca względem niej poziom potrzeby wsparcia; zgodnie z art. 6b3 ust. 1 u.r.z.s., decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia wydaje wojewódzki zespół m.in. na wniosek osoby o której mowa w art. 4b ust. 2. Nie jest też kwestionowane, że od tej decyzji – zgodnie z zawartym w niej pouczeniem, w określonym w niej terminie – skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy; od decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do wojewódzkiego zespołu składany w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji (art. 6b5 ust. 1 u.r.z.s.). Stosownie do art. 66 ust. 1 u.r.z.s., w sprawach nieunormowanych przepisami ustawy stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego, Kodeks cywilny oraz Kodeks pracy. Postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 k.p.a.) jest ponownym rozpoznaniem sprawy przez ten sam organ administracyjny, który wydał zaskarżoną decyzję, wzorowanym jedynie na postępowaniu odwoławczym, z istotnymi wszakże zmianami (przepisy dotyczące odwołań od decyzji stosuje się w tym postępowaniu jedynie odpowiednio) – tak m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 maja 2019 r. I GSK 108/19 - LEX nr 2688042 i z 12 czerwca 2018 r. I OSK 1803/15 - LEX nr 2514146. W postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, tak jak w postępowaniu odwoławczym, organ zobowiązany jest do ponownego, wyczerpującego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie, a w szczególności do ustosunkowania się do zarzutów i argumentów, jak i dowodów zawartych w tym środku zaskarżenia (por. m.in. wyrok WSA w Bydgoszczy z 1 grudnia 2021 r. I SA/Bd 664/21 - LEX nr 3286533 i WSA w Warszawie z 30 grudnia 2019 r. II SA/Wa 1352/19 - LEX nr 3041422). Z powyższego wynika, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy determinuje prowadzenie postępowania nie tylko co do meritum sprawy, ale i pod względem formalnym, stanowiąc konieczny warunek jego kontynuowania po wydaniu pierwotnej decyzji rozstrzygającej sprawę. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z 19 grudnia 2024 r. skarżąca – wskazując na swój zły stan zdrowia – wywiodła, że nie zgadza się z oceną Wojewódzkiego Zespołu odzwierciedloną w decyzji z 28 listopada 2024 r., ustalającą dla niej poziom potrzeby wsparcia na 60 pkt w skali 1-100. Po złożeniu tego wniosku skarżąca – analogicznie jak przed wydaniem decyzji z 28 listopada 2024 r. – pismami z 23 stycznia 2025 r. zawiadomiona została, że ponowne ustalenie poziomu potrzeby wsparcia odbędzie się 8 lutego 2025 r. o godz. 12 w siedzibie Wojewódzkiego Zespołu, przy czym jej obecność jest obowiązkowa. W takiej sytuacji jako kluczowa dla ponownego rozstrzygnięcia sprawy jawiła się kwestia interpretacji skierowanego przez skarżącą do Wojewódzkiego Zespołu pisma z 12 lutego 2025 r., w którym zwróciła się z prośbą "o zwolnienie jej ze stawienia się przed Komisją", gdyż "rezygnuje z ponownego stawienia się przed Komisją o wsparcie swojego zdrowia". W ocenie Sądu, analiza tego pisma absolutnie nie uprawniała Wojewódzkiego Zespołu do umorzenia zaskarżoną decyzją postępowania w sprawie wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, gdyż nie wynika z niego, aby zamiarem skarżącej była całkowita rezygnacja z uzyskania takiej decyzji, niezbędnej do uzyskania ze względu na stan zdrowia świadczenia wspierającego. Skarżąca, będąc zobligowana do osobistego stawiennictwa w siedzibie Wojewódzkiego Zespołu w ramach procedowania jej wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednoznacznie oświadczyła bowiem, że rezygnuje z tego stawiennictwa (i tylko z niego), a nie całkowicie z uzyskania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Mogło to co najwyżej uzasadniać umorzenie postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (co skutkowałoby ostatecznością decyzji z 28 listopada 2024 r.), a nie całkowitym umorzeniem postępowania w sprawie wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, zamykając w ten sposób skarżącej możliwość ubiegania się o świadczenie wspierające. Pośrednio dano temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w którym o ile trafnie wskazano, że do Wojewódzkiego Zespołu wpłynęła prośba wnioskodawczyni o zaniechanie dalszego postępowania w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, to jednak wyciągnięto z tego błędną konkluzję, że w związku z tym postępowanie stało się bezprzedmiotowe z powodu wycofania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zdaniem Sądu, jak już wskazano wyżej, wycofanie przez skarżącą wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy mogło uzasadniać wyłącznie umorzenie postępowania w tym zakresie (art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. art. 6b5 ust. 1 i art. 66 ust. 1 u.r.z.s.), a nie w ogóle postępowania w sprawie wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, które z tej przyczyny nie stało się bezprzedmiotowe. Z pewnością bowiem wolą skarżącej nie było umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie. Niezależnie od tego należy podkreślić, że jeżeli organ miał jakiekolwiek wątpliwości co do kwalifikacji pisma skarżącej i zawartego w nim oświadczenia, powinien zwrócić się do niej o udzielenie stosownych wyjaśnień, pouczając przy tym o możliwych potencjalnych skutkach. Podyktowane jest to zwłaszcza ustanowionymi w k.p.a. zasadami prowadzenia postępowania: zasadą prawdy obiektywnej, uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli – art. 7 k.p.a.) oraz zasadą informowania stron (organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek – art. 9 k.p.a.). W okolicznościach sprawy na szczególną uwagę zasługuje zwłaszcza zasada informowania, co jest szczególnie istotne nie tylko z uwagi na wiek i stan zdrowia skarżącej, ale także przewidzianą przez art. 4c ust. 2 u.r.z.s. możliwość ustalenia poziomu potrzeby wsparcia nie tylko w siedzibie wojewódzkiego zespołu, ale również - za zgodą osoby ubiegającej się o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia - w miejscu jej stałego pobytu, albo w miejscu wyznaczonym przez wojewódzki zespół, spełniającym warunki o których mowa w art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (Dz.U. z 2024 r., poz. 1411). Reasumując, rozstrzygnięcie wynikające z zaskarżonej decyzji z opisanych wyżej przyczyn jawi się jako nieprawidłowe, a co najmniej przedwczesne. Uzasadniało to uchylenie tej decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O powyższym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Wskazania co do dalszego postępowania dla Wojewódzkiego Zespołu przy rozpatrywaniu wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia wynikają wprost z przedstawionych powyżej rozważań, wiążących na podstawie art. 153 P.p.s.a.