II SA/Rz 997/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka SO del. Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 listopada 2013 r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego - postanawia – zawiesić postępowanie sądowe. Zaskarżoną decyzją Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Wójta Gminy [...], odmówiła Pani K. L. przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością' sprawowania opieki nad mężem zaliczonym do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności . Z uzasadnienia decyzji wynika, ze przyczyną odmowy wnioskowanego świadczenia było niespełnienia przez skarżącą przesłanki w postaci rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, o jakiej mowa w przepisie art. 16 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Od decyzji tej odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożyła K. L., wnosząc o pozytywne rozpatrzenie jej sprawy i przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego. W uzasadnieniu odwołania podała, że decyzja ta jest dla niej krzywdząca. Zwolniła się z pracy w 1982 r aby sprawować opiekę nad mężem, który uległ wypadkowi w tym roku i jego stan zdrowia ciągle się pogarszał. Obecnie leczy się na kilka różnych chorób. Nie porusza się samodzielnie. Jest jedyną osobą, która cały czas opiekuje niepełnosprawnym mężem. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podało, że mąż skarżącej jest osobą niepełnosprawną o znacznym stopniu niepełnosprawności na stałe. Jak wynika z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 10.09.2004 r. datuje się ona od września 2001 r. Wcześniej małżonek skarżącej posiadał umiarkowany stopień niepełnosprawności Skarżąca sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym w znacznym stopniu mężem, czego nie kwestionuje organ I instancji. Skarżąca do 24.04.1982 r. pracowała zawodowo. Stosunek pracy rozwiązany postał na mocy porozumienia stron; pracownik - pracodawca. Rodzina osoby wymagającej opieki spełnia kryterium dochodowe (623 zł na osobę; w rodzinie miesięcznie), uzasadniające przyznanie prawa do wnioskowanego świadczenia. Obecnie organ I instancji odmówił jej przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia z uwagi na niespełnienie przesłanki ustawowej w postaci rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej uzasadniającej jego przyznanie, a zagwarantowanej w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r., Nr 139 poz. 992 z póź. zm.) - specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964;r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, z późn. zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub Innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji! oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Ważną okolicznością jest również to, że celem specjalnego zasiłku opiekuńczego jest udzielenie wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej aby opiekować się osobą, wobec której wykonują swój obowiązek alimentacyjny. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego skarżąca nie może być uznana za osobę, która jak tego wymaga przepis art. 16a ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych - rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności, choć spełniona jest przesłanka wynikająca z obowiązku alimentacyjnego wynikająca z przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz kryterium dochodowe. Osobą, o której mowa w w/w przepisie, to osoba, która albo wykonywała pracę zarobkową, o jakiej mowa w art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj.: na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie prący lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej i z pracy tej zrezygnowała w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Skarżąca pracę zawodową zakończyła w 1982 r. i nie była to rezygnacja związana z koniecznością opieki nad mężem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albowiem stopień tej niepełnosprawności datuje się, jak wynika z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności od 09.2001 r. Skarżąca nie zrezygnowała więc z zatrudnienia w rozumieniu cyt. wyżej przepisu art. 16 ust 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Nie spełnia więc warunków ustawowych do przyznania wnioskowanego świadczenia w świetle obowiązujących obecnie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ odwoławczy nie dopatrzył się w działaniu organu I instancji naruszenia cyt. wyżej przepisów. Z powyższych względów, w tym stanie faktycznym i prawnym Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do uwzględnienia odwołania. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] złożyła K. L. Podniosła, że nie zgadza się z nią. Mąż J. L. jest osobą niepełnosprawną, wymagającą 24 godzinnej opieki od 1982 r., kiedy to uległ wypadkowi. Z tą chwilą skarżąca musiała się z pracy, aby opiekować się mężem. Stan zdrowia męża pogorszył się, ponieważ zachorował także na chorobę psychiczną. Wniosła o przyznanie jej specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym mężem, który pobierała do 30.06.2013 r. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w jej uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Sąd rozpoznający niniejszą sprawę powziął informację o wystąpieniu przez Rzecznika Praw Obywatelskich do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o stwierdzenie niezgodności art. 11 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r,, poz. 1548) z zasadą zaufania do państwa i prawa oraz zasadą ochrony praw nabytych wynikającymi z art. 2 Konstytucji RP. Sprawa ta została zarejestrowana w Trybunale Konstytucyjnym pod sygnaturą K 27/13. W uzasadnieniu swego wniosku Rzecznik zwrócił uwagę na wynikający ze znowelizowanych przepisów podział osób otrzymujących dotychczas świadczenie pielęgnacyjne na 2 grupy podmiotów: osób otrzymujących świadczenie pielęgnacyjne na podstawie nowych przepisów i osób otrzymujących nowe świadczenie w formie specjalnego zasiłku opiekuńczego oraz na fakt odebrania znacznej grupie osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego praw do tego świadczenia otrzymywanego dotychczas na podstawie decyzji administracyjnej na czas nieokreślony w oparciu o art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wskazane regulacje, zdaniem Rzecznika, budzą poważne zastrzeżenia w kontekście realizacji zasady ochrony praw nabytych. Nadmienić również należy, że przed Trybunałem Konstytucyjnym zawisła też sprawa z wniosku grupy posłów o zbadanie zgodności z art. 2 i art. 32 ust. 1 w zw. z art. 69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przepisu art. 17 ust. 1b oraz przepisów art. 16a ust. 2, ust. 3, ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - w brzmieniu nadanym jej ww. ustawa nowelizującą z dnia 7 grudnia 2012 r. Również WSA w Poznaniu zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym dotyczącym konstytucyjności art. 12 ust. 1 powoływanej ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw. W ocenie Sądu kwestie poddane badaniu przez Trybunał Konstytucyjny przez Rzecznika Praw Obywatelskich wiążą się ściśle z sytuacją faktyczną i prawną występującą w sprawie ze skargi K. L. Zgodnie zaś z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd może z urzędu zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Uznając zatem, że zaistniała przesłanka do zawieszenia postępowania w rozpoznawanej sprawie wymieniona w art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.