II SA/Rz 999/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 listopada 2025 r. sprawy ze skargi B. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 5 czerwca 2025 r. nr SKO.415/253/2025 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia 22 kwietnia 2025 r. nr AR-P.6730.933.2025.AS14; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz skarżącego B. S. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi B.S. (dalej: "skarżący") jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "SKO", "Kolegium" lub "organ odwoławczy") z dnia 5 czerwca 2025 r. nr SKO.415/253/2025, odmawiające wznowienia postępowania, wydane w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z dnia 27 lutego 2025 r. skarżący zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] (dalej: "Prezydent" lub "organ I instancji") o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tego organu nr [...] z dnia 19 grudnia 2019 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy na inwestycję pn.: "Budynek mieszkalny jednorodzinny wolnostojący" na działce nr [...] obr. [...] położonej w [...] przy ul. [...], powołując się na art. 145 § 1 ust. 1, art. 147 i art. 148 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 512; dalej: "k.p.a."). W motywach wniosku podał, że mapa zasadnicza, na której bazowano wydając decyzję nie była aktualna na dzień wydania decyzji (dowód załączony do akt był fałszywy), bowiem nie obrazowała wówczas zmian, które są na niej teraz, ale były wyłącznym następstwem działań firmy [...] w okresie od lutego do września 2019 r., tj. działań które dokonane zostały przed wydaniem decyzji o sygn. [...]. Skarżący wyjaśnił, że o powyższej okoliczności powziął wiedzę na skutek poddania w dniu 24 lutego 2025 r. analizie porównawczej rzędnych kilku działek wchodzących w skład toczących się przed Prezydentem Miasta [...] i wymienionych we wniosku postępowań, w tym również na działce [...] obr. [...]. Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2025 r. nr [...], Prezydent, działając na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 124 § 1, art. 147, art. 148 i art. 150 § 1 k.p.a., odmówił skarżącemu wznowienia opisanego wyżej postępowania. Prezydent podał, że skarżący był stroną w ww. postępowaniu administracyjnym, a w aktach sprawy widnieje dokument potwierdzający fakt doręczenia mu decyzji Prezydenta z datą odbioru: 24 grudnia 2019 r. W tych okolicznościach organ stwierdził, że żądnie wznowienie postępowania zostało złożone po upływie jednego miesiąca od dnia, w którym skarżący dowiedział się o decyzji, a zatem z uchybieniem terminu wskazanego w art. 148 § 1 k.p.a. Prezydent zaznaczył również, że z art. 16 k.p.a. wynika zasada trwałości decyzji, natomiast skarżący brał udział w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, o czym świadczą podpisy pod skutecznie doręczonymi pismami z datami odbioru: 12 czerwca 2019 r., 22 listopada 2019 r., 24 grudnia 2019 r., 29 sierpnia 2022 r. Pomimo prawidłowego pouczenia skarżący nie skorzystał z prawa wniesienia odwołania, jak również przez okres pięciu lat nie negował ustaleń organu dokonanych w toku postępowania administracyjnego, w którym brał czynny udział jako osoba fizyczna oraz przewodniczący Stowarzyszenia [...]. Organ I instancji nadmienił również, że przedmiotowa decyzja była weryfikowana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w trybie postępowania nieważnościowego, a skarżący nie skorzystał z prawa zaskarżenia wydanego w tej sprawie postanowienie z dnia 5 maja 2023 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W zażaleniu na to postanowienie skarżący zarzucił organowi błędną interpretację i nieprawidłowe zastosowanie art. 148 § 1 k.p.a., poprzez wywiedzenie, że na wniesienie podania o wznowienie postępowania miał 1 miesiąc od momentu dowiedzenia się o wydaniu decyzji, tj. od dnia 24 grudnia 2019 r., podczas gdy przepis ten stanowi, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Skarżący podniósł, że o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania wymienionej w art. 145 § 1 ust. 1 k.p.a., dowiedział się na 2-3 dni przed wystosowaniem wniosku z dnia 27 lutego 2025 r., składając go z zachowaniem terminu, o którym mówi art. 148 § 1 k.p.a. Zdaniem skarżącego wywody organu I instancji odnoszące się do niedotrzymania terminu na wniesienie wniosku są więc niezasadne i nie przystają do realiów sprawy. W wyniku rozpatrzenia zażalenie, SKO opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 5 czerwca 2025 r. utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy, podzielając w całości stanowisko organu I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżący zarzucił organowi naruszenie: 1. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji; 2. art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jak też poprzez zaniechanie realizacji obowiązku wydania rozstrzygnięcia na podstawie należycie zgromadzonego, rozpatrzonego i ocenionego materiału dowodowego sprawy, a w konsekwencji dokonanie błędnego ustalenia, niekorespondującego z zasadą przekonywania, w zakresie braku spełniania przez skarżącego przesłanek, określonych w art. 148 §1 k.p.a., w szczególności polegające na: - twierdzeniu, że skarżący składając wniosek z dnia 27 lutego 2025 r. naruszył termin wskazany w art. 148 § 2 k.p.a., podczas, gdy podstawy jego wniesienia nie były oparte na przesłankach wynikających z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a na art. 145 § 1 ust. 1 k.p.a. i podtrzymaniu w tej materii błędnej oceny organu I instancji, - dokonaniu błędnych ustaleń w zakresie przedstawionych przez skarżącego okoliczności stanowiących podstawę do wznowienia postępowania (włączając w to termin uzyskania tych informacji), które spełniają przesłanki wymienione w art. 145 § 1 ust. 1 k.p.a. i zostały wniesione do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., - zaniechaniu dokonania jakiejkolwiek oceny dowodu w postaci pisma z dnia 25 lutego 2025 r. skierowanego do Prezydenta, choć jego zawartość wskazuje na pierwotne (tj. mające miejsce w 2019 r.) zaistnienie w przypadku postępowania o nr [...] przesłanek, które wymienia art. 145 § 1 ust. 1 k.p.a., - art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a., poprzez zaniechanie zawarcia w treści postanowienia wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego podjętego rozstrzygnięcia, powoływanie się na orzecznictwo, które mając na względzie okoliczności sprawy, nie uzasadniało utrzymania w mocy postanowienia organu I instancji, a wręcz wskazuje na korzyść skarżącego, a tym samym naruszenie zasady przekonywania, - art. 8 § 1 k.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej i zaniechanie kierowania się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania z uwagi na brak należytej weryfikacji prawnej stanowiska organu I instancji. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia SKO oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, jak też o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że w dniu 24 lutego 2025 r. był uczestnikiem rozprawy administracyjnej dotyczącej postępowania o sygn. [...], prowadzonej przez Prezydenta Miasta [....] w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych na działkach [...] obr. [...], między innymi poprzez nawiezienie ziemi/odpadu na działkę [...]. Na rozprawie padło sfomułowanie, że "dokonano aktualizacji map" terenów objętych zakresem postępowania, co skarżący postanowił zweryfikować na geoportalu, a co miało miejsce tego samego lub następnego dnia. Skarżący wyjaśnił, że w wyniku tych działań ustalił, że mapa zasadnicza użyta w postępowaniu [...] nie zawierała aktualnych danych odzwierciedlających stan faktyczny. O tej okoliczności poinformował Prezydenta w dniu 25 lutego 2025 r. Natomiast z wnioskiem o wznowienie postępowania zwrócił się do Prezydenta w dniu 27 lutego 2025 r., powołując się na materiał dowodowy z pisma przesłanego organowi w dniu 25 lutego 2025 r. W ocenie skarżącego termin na wystąpienie z wnioskiem o wznowienie postępowania został zatem zachowany, zaś argumentacja organów nie przystaje do okoliczności sprawy. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Skarga jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie SKO z dnia 5 czerwca 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta z dnia 22 kwietnia 2025 r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tego organu nr [...] z dnia 19 grudnia 2019 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy na inwestycję pn.: "Budynek mieszkalny jednorodzinny wolnostojący" na działce nr [...] obr. [...] położonej w [...] przy ul. [...]. Organ I instancji skupił się na fakcie, że skarżący był stroną postępowania w postępowaniu administracyjnym, znak [...], jak również, że w aktach sprawy widnieje dokument potwierdzający odbiór przez niego decyzji, znak: [...] z dnia 19 grudnia 2019 r. w dniu 24 grudnia 2019 r. Organ ten uznał, że termin do wniesienia podania o wznowienie wynosi 1 miesiąc od dnia, w którym skarżący dowiedział się o decyzji, a który oczywiście minął (podanie o wznowienie złożono 27 lutego 2025 r.). W podstawie prawnej postanowienia organu I instancji powołano art. 148 i art. 149 § 3 k.p.a. SKO prawidłowo ustaliło, że skarżący jako podstawę wznowienia postępowania wnioskodawca powołał art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Prawidłowo też, z powołaniem się na art. 148 § 1 k.p.a. wskazało, że: "podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania". " 1. Okolicznościami, na które powołał się skarżący jako podstawę wznowienia były dowody, które pozyskał on 24/25 lutego 2025 r. Skarżący wyjaśnił, że: "W dniu 24.02.2025 r. był uczestnikiem rozprawy administracyjnej dotyczącej postępowania o sygn. [...], prowadzonej przez Prezydenta Miasta [....] w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych na działkach [...] obr. [...] między innymi poprzez nawiezienie ziemi/odpadu na działkę [...] obr. [...]. Na protokole z tej rozprawy (którego nie posiad, ale który jest w posiadaniu Prezydenta Miasta [...]) widnieje jego podpis, Na rozprawie tej padło sfomułowanie stanowiące, iż "dokonano aktualizacji map" terenów objętych zakresem postępowania o sygn. [...], które zaciekawiło go, ponieważ jeżeli okazałoby się prawdziwe udowadniałoby (w kolejny już sposób] racje wysuwane przeze mnie w postępowaniach o sygn. [...] jak również w postępowaniu [...] (prowadzonym również względem działki [...] obr. [...] przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]], w stosunku do którego orzekał WSA w Rzeszowie w wyroku II SA/Rz 460/22 z 20.09.2022 r. i który to wyrok stał się prawomocny za sprawą wyroku NSA z 26.06.2025 r. sygn. II OSK 140/23 oddalającego skargę kasacyjną), Ową "aktualizację map" postanowił on sprawdzić tego samego lub następnego dnia (24/25.02.2025r.) na geoportalu Miasta [....] - w istocie miała ona miejsce. Mógł on zatem poprzez porównanie oficjalnych map (stanowiących podstawę do opracowania map zasadniczych) z 2017 r., 2019 r. i 2025 r. wykazać, że tereny objęte zakresem w/w postępowań posiadały fizycznie/realnie już w 2019 r. inne rzędne niż wynikało to z map datowanych na ten rok, ponieważ nawożenie ziemi/podwyższanie terenu miało miejsce w okresie luty - wrzesień 2019r. Tym samym mapa zasadnicza użyta w postępowaniu [...], na której rzędne w 2019 r, były identyczne jak rzędne z mapy zasadniczej z 2017 r., zakończonego prawomocną decyzją 19 grudnia 2019 r. nie zawierała aktualnych danych odzwierciedlających stan faktyczny (a musiała co wynika z wyroku NSA sygn. II OSK 1032/16 z 20.02.2018 r.). Posiadając pozyskany zasób wiedzy oraz niezbędne dowody wysłał on (za pośrednictwem platformy ePuap - Załącznik 1) w dniu 25.02.2025 r. do Prezydenta Miasta [...] pismo, w którym opisał dostrzeżone nieprawidłowości (mają one bowiem bezpośrednie przełożenie na prowadzone przez niego postępowania). W dniu 27.02.2025 r. złożył natomiast do Prezydenta Miasta [...] wniosek (w oparciu o art. 145 §1 ust. 1 k.p.a.) o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta [...] znak [...] z 19.12.2019 r. i powołał się na materiał dowodowy z pisma przesłanego mu 25.02.2025 r. (Załącznik 1). Oznacza to mając na względzie art. 148 §1 k.p.a., że od momentu w którym uzyskał informację (informacja z 24.02.2025 r.: po kilku latach od fizycznych zdarzeń nastąpiła aktualizacja rzędnych na mapie [służącej opracowaniu mapy zasadniczej] terenów, na których w okresie luty - wrzesień 2019 r. dokonywano podwyższania) o okoliczności (okoliczność: wykonana dopiero po kilku łatach aktualizacja rzędnych, obejmująca min. działkę [...] obr. [...], ukazująca następstwa fizycznych działań z okresu luty - wrzesień 2019 r. pokazuje, że mapa zasadnicza użyta w postępowaniu [...] stanowiła dowód fałszywy) stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, do wniesienia podania, do stosownego organu, minęło 2-3 dni, który to termin jest krótszy niż 1 miesiąc i co wymaga ponownego podkreślenia, nie ma żadnego związku z okolicznościami podanymi w art. 148 §2 k.p.a., na które powołują się organy i i II instancji". Ani SKO, ani organ I instancji nie odniosły się do przytoczonej in extenso argumentacji skarżącego, tożsamej z jego twierdzeniami w postępowaniu administracyjnym. Nie dokonały subsumpcji stanu faktycznego sprawy – tzn. udokumentowanych twierdzeń skarżącego do przepisów k.p.a. o wznowieniu postępowania. Jeżeli przyjąć, że podstawą wznowienia w kontrolowanej sprawie ma być wskazany przez stronę art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. – w grę może wchodzić także art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. – organy winny były ustalić zachowanie terminu z art. 148 § 1 k.p.a. liczonego od wskazanego przez skarżącego momentu dowiedzenia się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia - czego nie uczyniły (art. 107 § 3 k.p.a.). Oczywistym jest, że skarżący nie żądał wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w związku z czym w sprawie nie miał zastosowania art. 148 § 2 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i art. 135 § P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą miały na względzie treść niniejszego uzasadnienia.