II SAB/Rz 111/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Piotr Godlewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 lutego 2020 r. sprawy ze skargi M. W. na bezczynność Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej I. stwierdza, że Dyrektor Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...] dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego M. W. z dnia 20 września 2019 r.; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...] na rzecz skarżącego M. W. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem postępowania jest skarga M. W. na bezczynność Dyrektora Naczelnego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem złożonym elektronicznie w dniu 20 września 2019 r. skarżący działając na podstawie art 2 ust. 1 i art 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ( Dz.U. 2019 r., poz. 1429; dalej: "u.d.i.p.") zwrócił się do organu o udostępnienie informacji: "w jaki sposób ewidencjonowany rozliczany jest czas pracy lekarzy zatrudnionych w SP ZOZ ", wskazując jednocześnie aby wnioskowaną informację przekazać na adres poczty elektronicznej. W dniu 24 października 2019 r. została udzielona odpowiedź, wysłana na wskazany adres elektroniczny, w której organ poinformował, że czas pracy pracowników placówki, w tym lekarzy zatrudnionych w ramach umowy o pracę, jak również w ramach umów cywilnoprawnych, potwierdzany jest w elektronicznym systemie ewidencji wejść i wyjść. System ten służy ewidencjonowaniu obecności w pracy oraz podliczaniu czasu pracy i polega na zalogowaniu się lekarzy w ewidencji w chwili rozpoczęcia i zakończenia pracy. Dodatkowo na każdym oddziale znajduje się lista obecności, w której każdy lekarz potwierdza swoją obecność w pracy. Jednocześnie wskazano, że brak odpowiedzi na wniosek w wyznaczonym terminie spowodowany był faktem, że sekretariat zakładu dokonując w tym dniu weryfikacji licznych wiadomości nadesłanych na adres poczty elektronicznej SP ZOZ przeoczył powyższą korespondencję, a tym samym nie nadał jej dalszego biegu. W dniu 21 października 2019 r. skarżący skierował skargę do Sądu. Zarzucając naruszenie art 13 ust.1, art 13 ust. 2, art 16 ust. 1 u.d.i.p. wystąpił z żądaniem: 1) zobowiązania Dyrektora Naczelnego SPZOZ do udzielenia informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, 2) na podstawie art 6 ustawy z dnia 22 lipca 2016 r. o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa w związku z art 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( 2019 r., poz. 2325; dalej: "P.p.s.a") orzeczenie czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) wymierzenie organowi grzywny na podstawie art 149 § 2 P.p.s.a. w wysokości jednokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej o czym mowa w art 154 § 6 P.p.s.a., 4) zasądzenie od organu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania wskazując na udzieloną skarżącemu odpowiedź z dnia 24 października 2019 r. Wojewódzki Sad Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. z 2019 r., poz.2167) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4a. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie Sąd, w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. § 1a. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. § 1b. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. § 2. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. ( art 149 P.p.s.a.). Przedmiotem skargi jest bezczynność w zakresie nie udzielania informacji publicznej: "w jaki sposób ewidencjonowany, rozliczany jest czas pracy lekarzy zatrudnionych w SP ZOZ ". Nie budziło w sprawie wątpliwości, że żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. SP ZOZ jest podmiotem leczniczym w rozumieniu art 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej ( Dz.U. z 2018 r., poz. 2190) wykonującym działalność leczniczą w rozumieniu art 3 ust. 1 tej ustawy. Nie ulega wątpliwości, że taki podmiot wykonuje zadania publiczne w zakresie ochrony zdrowia i dysponuje majątkiem publicznym, stąd dyrektor takiej placówki jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., jako podmiot reprezentujący inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. ( por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 11 maja 2016 r., sygn. akt II SAB/Ke 14/16, to i pozostałe powołane w sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o sprawach CBOiS orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie ulega również wątpliwości i nie budziło sporu, że informacja w zakresie sposobu ewidencjonowania i rozliczania czasu pracy lekarzy jest informacją o organizacji wyżej wymienionego podmiotu w związku z czym stanowi informację o sprawach publicznych, o której mowa w art 1 ust. 1 u.d.i.p. Powstaje natomiast pytanie, czy udzielona przez organ w dniu 24 października 2019 r. odpowiedź nastąpiła w trybie i na zasadach przewidzianych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Z bezczynnością organu, mamy bowiem do czynienia nie tylko w sytuacji kiedy organ nie udzieli odpowiedzi w ogóle, ale również gdy udzielona przez niego informacja jest niepełna, czy też została udzielona z uchybieniem przewidzianego do tego terminu. Z akt sprawy wynika, że skarżący wystosował wniosek w dniu 20 września 2019 r. Odpowiedź uzyskał w dniu 24 października 2019 r. Zgodnie z art 13 u.d.i.p.: udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem, niemającego w sprawie zastosowania ust. 2 i art. 15 ust. 2. ( ust 1) Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku ( ust. 2 ). Porównując zatem datę złożenia wniosku i uzyskanej odpowiedzi stwierdzić należy, że organ uchybił terminowi udzielenia odpowiedzi, który upływał w dniu 4 października 2019 r., pozostając do 24 października 2019 r. w stanie bezczynności. Bezczynność ta trwałą również w chwili wnoszenia skargi tj. w dniu 21 października 2019 r. w związku z czym Sąd orzekł, jak w pkt I wyroku na podstawie art 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Zestawienie treści żądania z uzyskaną odpowiedzią, dała z kolei wynik pozytywny po stronie organu. Wnioskodawca pytał o sposób ewidencjonowania czasu pracy lekarzy zatrudnionych w SP ZOZ , na co organ odpowiedział, że czas pracy pracowników w tym lekarzy zatrudnionych w ramach umowy o pracę, jak również w ramach umów cywilnoprawnych, potwierdzany jest w elektronicznym systemie ewidencji wejść i wyjść. System ten służy ewidencjonowaniu obecności w pracy oraz podliczaniu czasu pracy i polega na zalogowaniu się lekarzy w ewidencji w chwili rozpoczęcia i zakończenia pracy. Ponadto w każdym oddziale znajduje się lista obecności, w której każdy lekarz potwierdza swoją obecność. W ocenie Sądu udzielona odpowiedź jest kompletna i wyczerpująca, w związku z czym Sąd uznał za nieuzasadnione zobowiązywanie organu do udzielenia odpowiedzi. Dokonując natomiast oceny stwierdzonej bezczynności pod kątem stopnia naruszenia prawa Sąd nie stwierdza by bezczynność nosiła cechy rażącego naruszenia prawa. Ocena charakteru naruszenia prawa powinna być dokonywana zawsze w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidulanie, wyznaczonymi przez wiele elementów zmiennych, bowiem każda bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania jest naruszeniem prawa, ale nie każde ma cechę rażącego naruszenia prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest zatem wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące naruszanie prawa oznacza wadliwość o szczególnym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynność. W niniejszej sprawie stan bezczynności organu trwał niespełna trzy tygodnie był spowodowany, jak wyjaśnił organ zwykłym przeoczeniem. Oczywistym jest, że tego rodzaju zachowanie nie może usprawiedliwiać organu w bezczynności ( patrz wyrok NSA z dnia 10 września 2015 r., sygn. akt I OSK 1968/15, z dnia 18 listopada 2015 r, sygn. akt I OSK 2897/15), ale stwierdzić należy, że zachowaniu temu nie można przypisać cech wskazujących na świadome i zamierzone unikanie przez organ udzielenia odpowiedzi na wniosek, co mogłoby świadczyć o rażącym zaniechaniu spoczywających na nim obowiązków. Nie przemawiał za tym również czas opóźnienia. Mając to na uwadze Sąd orzekł jak w pkt II wyroku- art 149 § 1a P.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach w punkcie III wyroku znajduje uzasadnienie w treści art 200 i 205 § 1 P.p.s.a.