II SAB/Rz 17/12

z dnia 29 marca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2012 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi J. C. i M. C. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości - p o s t a n a w i a - odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W dniu 2.12.2011 r. wpłynęła do tut. Sądu skarga J.M.C. działającego we własnym imieniu i jako pełnomocnik M.C.C. na pozostawienie przez Starostę [...] wniosku o zwrot nieruchomości stanowiącej zespół dworsko-parkowy położonych w L.D., gm. B. bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 z późn.zm., dalej "k.p.a."). Pismo Starosty z 1.03.2011 r. informujące skarżącego o powyższym doręczono ich pełnomocnikowi adwokatowi dnia 9.03.2011 r. W skardze zawarto wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Na jego uzasadnienie wnioskodawca podaje, że nie mógł osobiście wnieść skargi w terminie, ponieważ przebywał za granicą, co zbiegło się z wypowiedzeniem pełnomocnictwa przez dotychczasowego pełnomocnika z powodu jego powołania do notariatu. Wobec niejednoznaczności przedmiotu zaskarżenia oraz niedostatecznego uzasadnienia zgłoszonego wniosku zarządzeniami z 5.01.2012 r. (k.17, II SA/Rz 1197/11) i 21.02.2012 r. (k.24, II SA/Rz 1197/11) wezwano skarżącego do jego określenia (sprecyzowania) oraz wykazania okoliczności świadczących o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Jednocześnie pouczano skarżącego, że przedmiot skargi determinować będzie dopuszczalność i sposób rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W piśmie z 25.01.2012 r. wnioskodawca wyjaśnił, że uchybienie terminu spowodowane było błędną informacją otrzymaną od dotychczasowego pełnomocnika, który przesyłając wzór skargi poleciła jej niezwłoczne – w dniu 7.04.2011 r. - przesłanie do Sądu. Dlatego skargę skierował bezpośrednio do Sądu, bez pośrednictwa Starosty [...]. Dopiero z pisma sądowego z 12.04.2011 r. sygn. WI-OA-0133/17/11 dowiedział się, że powinien to uczynić za pośrednictwem w/w organu. Kolejną skargę przesłał zgodnie z tym trybem w dniu 26.04.2011 r. (wpłynęła ona do Starosta Powiatowego w [...] 29.04.2011 r., co wynika z akt administracyjnych). W tych okolicznościach zrezygnował z usług pełnomocnika. Z kolei w piśmie z 12.03.2012 r. wnioskodawca określił przedmiot skargi jako bezczynność Starosty J., który w jego ocenie do obecnego czasu nie zakończył postępowania, nie wydał również żadnego indywidualnego aktu administracyjnego. Podaje też, że pismo dotychczasowego pełnomocnika z 12.02.2011 r. jak i wcześniejsze pisma mogą zostać w okolicznościach sprawy zostać uznane za zażalenie za niezałatwienie sprawy w terminie, o którym mowa w art. 37 K.p.a. Sam wniosek o przywrócenie terminu został natomiast złożony z ostrożności procesowej w związku z mylną informacją od dotychczasowego pełnomocnika i wniesienia w pierwszej kolejności skargi bezpośrednio do Sądu. Wobec stanowiska skarżącego wyrażonego w piśmie z 12.03.2012 r. sprawę dotychczas prowadzoną pod sygn. akt II SA/Rz 1197/11 zarejestrowano w rep. SAB pod sygnaturą 17/12. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi Sąd podjął działania mające na celu dokładne określenie jej przedmiotu w świetle zakresu spraw poddanych kontroli sądu administracyjnego (k.17, 24, II SA/Rz 1197/11), w szczególności przepisów art. 3 § 2 pkt 1-8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. Poz. 270 z 2012 r., dalej "p.p.s.a."). Przedmiot skargi determinuje bowiem dopuszczalność wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z przepisu tego wynika zatem, że uchybienie terminu jest możliwe wyłącznie przy czynnościach, dla których przepisy prawa je przewidują. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jak wynika z art. 87 § 1 - 3 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Z kolei z art. 88 p.p.s.a. wynika, że spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W piśmie z 12.03.2012 r. wnioskodawca jako dysponent skargi określił jej przedmiot jako bezczynność Starosty [...]. Zatem dopuszczalność wniosku o przywrócenie terminu, w tym ocena, czy wnioskodawca w ogóle uchybił terminowi, należy ocenić przez pryzmat przepisu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Skargę w tych kategoriach spraw wnosi się za pośrednictwem organu, którego bezczynność jest zaskarżana, co wynika z art. 54 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Do skargi na bezczynność nie znajdują natomiast zastosowania przepisy art. 52 § 3 i § 4 p.p.s.a. Warunkiem dopuszczalności skargi w tym przedmiocie jest jednak wyczerpanie trybu zażaleniowego, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a., ponieważ na niezałatwienie sprawy w terminie stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – od dnia 11.04.2011 r. - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (por. art. 1 pkt 8 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r., Dz.U. Nr 6 z 2011 r., poz. 18). Zatem przed wniesieniem skargi na bezczynność konieczne jest zadośćuczynienie wymogom proceduralnym z art. 37 § 1 k.p.a. w zw. z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. Po wniesieniu zażalenia, o którym mowa, strona nie jest ograniczona terminem do wniesienia skargi na bezczynność organu administracji publicznej do sądu administracyjnego (por. A.Kabat (w:) B.Dauter, B.Gruszczyński, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex 2011, komentarz do art. 53, teza 3.). Termin taki nie został bowiem określony przepisami p.p.s.a., zatem nie jest prawnie możliwe jego uchybienie. Z tej przyczyny za niedopuszczalne należy uznać zgłoszenie wniosku o przywrócenie terminu, który nie został i nie mógł zostać uchybiony, co wynika z art. 85 p.p.s.a. i zostało wyjaśnione na wstępie. Odrzucenie wniosku z podanej przyczyny na podstawie art. 88 p.p.s.a. wyłącza możliwość badania okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu, ponieważ okoliczność taka nie mogła zaistnieć (por. postanowienie NSA z 15.11.2011 r., II OZ 1090/11).