II SAB/Rz 218/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Karina Gniewek-Berezowska po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi F. M. na bezczynność Komendanta Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej w Przemyślu w przedmiocie przyjęcia i rejestracji wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej - postanawia – odrzucić skargę. F. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na bezczynność Komendanta Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej w Przemyślu (dalej "Komendant BOSG") w przedmiocie przyjęcia i rejestracji wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej. W odpowiedzi na skargę Organ wskazał, że Skarżący nie złożył ponaglenia. Skarżący został wezwany do wykazania, że przed złożeniem skargi (co miało miejsce 9 października 2025 r.) złożył do właściwego organu ponaglenie (noszące datę po 15 września 2025 r. tj. po złożeniu wniosku o ochronę międzynarodową), a jeśli tak, to nadesłanie kopii takiego ponaglenia – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi Skarżący wskazał, że nie miał On obowiązku poprzedzenia złożenia skargi ponagleniem, bowiem rejestracja wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej nie stanowi załatwienia sprawy w rozumieniu art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), dalej "K.p.a." a jedynie czynność materialno-techniczną prowadzącą do wszczęcia postępowania. Poza tym, złożył On pisemny wniosek o niezwłoczne przyjęcie Jego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium RP do Komendanta Placówki Straży Granicznej w Przemyślu, jak też złożył skargę w trybie art. 227 K.p.a. do organu wyższego rzędu, a zatem wykorzystał jedyne dostępne środki prawne, co powinno prowadzić do uznania, że skarga na bezczynność może być rozpatrzona merytorycznie. Skarżący zauważył, że nie posiada dowodu wniesienia ponaglenia, bowiem złożył to pismo osobiście Komendantowi BOSG i nie otrzymał potwierdzenia jego złożenia. Na okoliczność złożenia przez Niego wniosku o niezwłoczne przyjęcie Jego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej wskazuje treść uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia 27 października 2025 r., sygn. akt [....], w którym sąd ten zauważył, że "18 września" złożył On w trakcie pobytu w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w [...] "pisemną prośbę dotyczącą ubiegania się o ochronę międzynarodową na terytorium RP". Powyższe wyklucza więc możliwość kwestionowania faktu złożenia przez Niego pisma wyrażającego wolę ubiegania się o udzielenie ochrony międzynarodowej, a taka prośba powinna być interpretowana jako ponaglenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Czynność organu Straży Granicznej polegająca na przyjęciu i zarejestrowaniu wniosku cudzoziemca o udzielenia ochrony międzynarodowej o którym mowa w art. 28 ust. 5 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1504), jest czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, określoną w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecny publikator: Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), określanej dalej jako "P.p.s.a.". Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 lipca 2025 r. sygn. akt II OSK1178/25 i tut. Sąd podzielił je np. w wyrokach z dnia 11 lutego 2026 r. sygn. akt II SAB/Rz 188/25 i sygn. akt II SAB/Rz 196/25. Stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4. Kwestionowanie bezczynności Komendanta BOSG w Przemyślu przejawiającej się w braku przyjęcia i rejestracji wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej może skutecznie nastąpić tylko po wcześniejszym wyczerpaniu środków zaskarżenia, o czym mowa w art. 52 § 1 P.p.s.a. Przepis ten stanowi bowiem, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przy czym, w paragrafie 2 wskazanego art. 52 prawodawca wyjaśnił, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Ponadto, według art. 53 § 2b P.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Jak wynika z przedstawionych przez Organ akt sprawy, Skarżący wystąpił z wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej w dniu 15 września 2025 r. Natomiast brak jest śladu, by po tej dacie wniósł On ponaglenie w związku z brakiem rejestracji tego wniosku. Owszem, akta sprawy wskazują, że Skarżący w piśmie datowanym na 2 września 2025 r. zwrócił się do Komendanta BOSG w Przemyślu z wnioskiem "o niezwłoczne przyjęcie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej i jego rejestrację", jednak miało to miejsce przed wskazaną wyżej datą 15 września 2025 r., kiedy to Skarżący wystąpił z prośbą/wnioskiem o udzieleniem ochrony międzynarodowej. Tym samym, Jego pismo z daty 2 września 2025 r. nie mogło stanowić ponaglenia Organu w zakresie rejestracji wniosku. Za takie nie mogło także zostać uznane pismo Skarżącego zaadresowane do Komendanta Głównego Straży Granicznej i zatytułowane "Skarga na Komendanta Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej w przedmiocie nieprzyjęcia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej" a to z uwagi na to, że nosi ono także datę 2 września 2025 r. Odnosząc się do argumentu Skarżącego, że na fakt złożenia przez Niego pisma wyrażającego wolę ubiegania się o udzielenie ochrony międzynarodowej wskazuje postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia 27 października 2025 r., sygn. akt [...], w którym sąd ten zauważył, że złożył On w trakcie pobytu w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w [...] "pisemną prośbę dotyczącą ubiegania się o ochronę międzynarodową na terytorium RP" to faktycznie sąd ten podał w uzasadnieniu tego postanowienia, iż "W trakcie pobytu w detencji, cudzoziemiec złożył pisemną prośbę dot. chęci ubiegania się o ochronę międzynarodową na terytorium RP". Dalej sąd wskazał, że 18.09.2025 r. odmówiono przyjęcia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium RP". Twierdzenia o złożeniu pisemnej prośby udzielenia ochrony międzynarodowej dowodzi powołany wyżej fakt wystąpienia przez Skarżącego z prośbą/wnioskiem o udzielenie takiej ochrony, co nastąpiło 15 września 2025 r. Powyższe skutkowało jednak koniecznością wystąpienia z ponagleniem kwestionującym brak rejestracji wniosku już po tej dacie. Okoliczności tej Skarżący nie wykazał, a Organ w odpowiedzi na skargę zaprzeczył, by Skarżący "złożył deklarację o chęci ubiegania się o ochronę międzynarodową na terytorium RP" początkiem sierpnia 2025 r., na co wskazał Skarżący w powołanych wyżej pismach z dnia 2 września 2025 r. (skierowanych do Komendanta BOSG i do Komendanta Głównego Straży Granicznej). Z wyżej podanych względów złożona skarga musiała podlegać odrzuceniu, bowiem Skarżący po złożeniu 15 września 2025 r. prośby/wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej nie skierował do właściwego organu ponaglenia jako środka koniecznego do wystąpienia następnie ze skargą. Podstawę niniejszego orzeczenia stanowi art. 58 § 1 pkt 6, § 3 P.p.s.a.