II SAB/Rz 27/16

WyrokWSA w Rzeszowie2016-04-27

Skład orzekający: Krystyna Józefczyk, Małgorzata Wolska, Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, który po wniesieniu skargi na bezczynność wydał decyzję merytoryczną, może być nadal zobowiązany do stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Wydanie przez organ administracji publicznej decyzji merytorycznej po wniesieniu skargi na bezczynność nie powoduje automatycznie bezprzedmiotowości postępowania sądowego w zakresie oceny, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd administracyjny, nawet w przypadku umorzenia postępowania z powodu wydania decyzji, nadal może ocenić, czy doszło do rażącego naruszenia prawa, a także orzec o kosztach postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący M. G. złożył skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w sprawie kontroli robót budowlanych. PINB początkowo poinformował skarżącego, że nie będzie prowadził postępowania administracyjnego. Po złożeniu skargi do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), a następnie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA), PINB wydał decyzję umarzającą postępowanie administracyjne. WSA w Rzeszowie pierwotnie odrzucił skargę na bezczynność, uznając, że nie wyczerpano trybu zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił to postanowienie, wskazując, że pismo skarżącego do WINB mogło być uznane za zażalenie. Następnie WSA rozpoznał sprawę merytorycznie.
Rozstrzygnięcie
Umarza postępowanie sądowoadministracyjne, stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Piotr Godlewski /spr./ Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Opioła po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi M. G. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie kontroli robót budowlanych I. umarza postępowanie sądowoadministracyjne; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego M. G. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi M. G. jest bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB) w sprawie kontroli robót budowlanych. Jak ustalono na podstawie akt sprawy, na skutek pisma M. G. z dnia [...] maja 2014 r., pracownicy PINB w [...] [...] lipca 2014 r. przeprowadzili kontrolę robót budowlanych polegających na przebudowie, nadbudowie oraz zmianie konstrukcji dachu na części budynku mieszkalnego wielorodzinnego (mieszkania 21/1, 21/2 i 21/4) usytuowanego na działce nr ewid. 224/8 w miejscowości L. W piśmie do M. G. z dnia [...] sierpnia 2014 r. Nr [...] informującego o wynikach kontroli PINB wskazał, że przedmiotowe roboty realizowane są zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę (udzielonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...]) oraz projektem budowlanym. Inwestorzy zawiadomili organ o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót oraz przedłożyli oświadczenie kierownika budowy wraz ze stosownymi zaświadczeniami. Dziennik budowy prowadzony jest na bieżąco, a budowa posiada tablicę informacyjną. Ustalono ponadto, że zakres robót nie naruszył lokalu o nr 21/3 stanowiącego obecnie własność M. G., który posiada dostęp do drzwiczek wyciorowych otworu kominowego przynależnego do swojego lokalu, natomiast dojście do otworów kominowych na dachu lokalu powinien zapewnić przez zamocowanie stopni i ław kominiarskich. Nie stwierdzono również naruszenia przepisów przeciwpożarowych w zakresie wykonania na dachu murów ogniowych oddzielających lokal nr 21/2 i 21/4, gdyż projekt stanowiący załącznik do decyzji Starosty ich nie przewidywał. PINB wskazał także, że kwestie własnościowe i spory wynikłe na tym tle w odniesieniu do obiektów budowlanych nie mogą być rozstrzygane przez organy administracji publicznej, lecz przez sądy powszechne. W związku z powyższym stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie będzie prowadzone postępowanie administracyjne. W dniu [...] września 2014 r. do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej WINB) wpłynęła skarga M. G., który powołując się na art. 227 K.p.a. zarzucił PINB przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie [...] oraz naruszenie art. 61a § 2 K.p.a. poprzez brak wydania postanowienia (na które służy zażalenie) o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zainicjowanej jego wnioskiem. Powołując się na decyzję Starosty z dnia [...] kwietnia 2008 r. wyjaśnił, że ówcześni właściciele lokalu nr 3 początkowo wyrazili zgodę na inwestycję. Z uwagi jednak na brak jakichkolwiek informacji ze strony właścicieli lokali sąsiednich nt. kosztów remontu, warunków i czasu jego wykonania oraz rodzaju materiałów które mają być użyte, nie zgodzili się na wykonanie remontu dachu nad ich lokalem (lokal nr 3 usytuowany jest między lokalami nr 2 i 4). Pomimo tego właściciele lokali sąsiednich (nr 2 – Ł. K. i nr 4 – L. L.) dokończyli przebudowę dachu nad swoimi lokalami. W ocenie M. G. inwestycja została wykonana z naruszeniem przepisów prawa budowlanego, gdyż jak wynika z dokumentacji fotograficznej, zakres remontu dotyczył również część lokalu nr 3, który nie był objęty decyzją o pozwoleniu na budowę. Przebudowie uległy elementy konstrukcji dachu nad tym lokalem, w tym ściany nośnej, komina i elewacji; część dachu nad lokalami nr 2 i 4 została wysunięta nad lokal nr 3 i nie wspiera się na ścianie nośnej, co spowodowało także ograniczenie napływu światła i zalewanie wodami opadowymi wskutek złego ich odprowadzenia, brak jest także dostępu do komina a przez to możliwości przeprowadzenia przeglądów przewodów dymowych i wentylacyjnych, od lokali sąsiednich nie zostały również wybudowane ściany oddzielenia pożarowego. Ustosunkowując się do skargi, PINB w piśmie z dnia [...] października 2014 r. skierowanym do WINB przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. W piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. skierowanym do M. G. WINB wskazał, że wg analizy dokumentów sprawy, jego pismo z dnia [...] maja 2014 r. zostało zakwalifikowane jako skarga. Procedura skargowa unormowana jest przepisami działu VIII K.p.a. i ma cechy samodzielnego, jednoinstancyjnego postępowania uproszczonego, kończącego się czynnością materialno – techniczną, tj. poinformowaniem skarżącego o sposobie załatwienia skargi - w formie pisemnej odpowiedzi, od której nie przysługują środki zaskarżenia. Wszczęcie postępowania przed organami nadzoru budowlanego w zakresie usuwania naruszeń prawa budowlanego następuje z urzędu, a nie na wniosek. W związku z tym pismo z dnia [...] maja 2014 r. jest skargą publiczną – interwencją w sprawie; tym samym nie jest podaniem wszczynającym postępowanie w sprawie, które należy zakończyć poprzez wydanie decyzji. W związku z powyższym WINB skargę uznał za niezasadną. Pismem z dnia [...] stycznia 2015 r., zatytułowanym jako "skarga w trybie nadzoru" M. G. powołując się na art. 221 § 1 K.p.a. zwrócił się do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z prośbą o interwencję w jego sprawie; wskazał, że PINB i WINB nie podjęły żadnych czynności, a jego sprawa nie została załatwiona w myśl przepisów K.p.a. poprzez wydanie decyzji lub postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, co doprowadziło do bezczynności w/w organów. W skardze do WSA w Rzeszowie z dnia 23 kwietnia 2015 r. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez PINB M. G. zarzucił temu organowi bezczynność w sprawie [...]. Wskazując na naruszenie art. 8, 12, 35 § 1, 36 § 1 i 104 § 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy, wniósł o: 1) zobowiązanie PINB do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt, 2) wymierzenie organowi na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. grzywny w maksymalnej wysokości określonej w art. 156 § 6 tej ustawy, 3) zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i wskazał na błędną wykładnię przepisów K.p.a. dokonaną zarówno przez PINB jak i WINB, które uznały że jego pismo z [...] maja 2014 r. stanowiło skargę nie wszczynającą postępowania administracyjnego, podczas gdy stanowiło ono żądanie w rozumieniu art. 61a § 1 K.p.a., na które organ powinien zareagować albo poprzez wszczęcie postępowania z urzędu, albo w przypadku braku ku temu podstaw, poprzez wydanie w tym przedmiocie stosownego postanowienia. Podkreślił też, że o ile wydanie przez organ administracyjny na dzień orzekania przez Sąd żądanego rozstrzygnięcia czyni z natury rzeczy niemożliwym zobowiązanie organu do działania, to nie zwalnia to Sądu z obowiązku zbadania, czy w sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego oraz czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a także rozważenia, czy zachodzą podstawy do wymierzenia organowi grzywny (art. 149 § 1 i 2 P.p.s.a.). W odpowiedzi na skargę z dnia 21 maja 2015 r. PINB wniósł o jej oddalenie, opisując przebieg postępowania w sprawie. Wskazał, że po otrzymaniu skargi M. G. na przewlekłe prowadzenie postępowania, w ramach "samokontroli" na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a., uwzględnił skargę w całości i rozstrzygnął sprawę [...] maja 2015 r. w drodze decyzji administracyjnej. Decyzją tą, nr [...] - wydaną na podstawie art. 104 i 105 § 1 K.p.a. - umorzył postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych związanych z przebudową, nadbudową oraz zmianą konstrukcji dachu na części budynku mieszkalnego wielorodzinnego (mieszkania 21/1, 21/2 i 21/4) w miejscowości M., gm. [...] (przed wydaniem decyzji, pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. PINB zawiadomił skarżącego oraz pozostałych właścicieli lokali w przedmiotowym budynku, że w związku z kontrolą robót budowlanych przeprowadzoną w dniu [...] lipca 2014 r. realizowanych na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 28 kwietnia 2008 r. zostanie wydana stosowna decyzja, w związku z czym w terminie 7 dni mogą zapoznać się z aktami sprawy). Na rozprawie w dniu [...] sierpnia 2015 r. aplikant adwokacki działający w imieniu reprezentującego skarżącego adwokata sprecyzował treść skargi, wskazując, że dotyczy ona bezczynności PINB we wskazanym w skardze okresie. W związku z wydaniem decyzji wycofał żądanie zawarte w jej pkt 1. Podał, że skarżący nie składał żadnych innych pism do organu, poza tymi, które znajdują się w aktach sprawy. Pisma do WINB oraz GINB miały charakter skargi publicznej. Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2015 r. sygn. akt II SAB/Rz 51/15 WSA w Rzeszowie odrzucił jako niedopuszczalną skargę M. G. na bezczynność PINB w przedmiocie kontroli robót budowlanych, stwierdzając, że przed wniesieniem do Sądu skargi na bezczynność nie został wyczerpany tryb złożenia zażalenia do organu wyższego stopnia, określony w art. 37 § 1 K.p.a. W wyniku rozpoznania wniesionej przez M. G. skargi kasacyjnej, NSA postanowieniem z dnia 1 grudnia 2015 r. sygn. akt II OSK 2819/15 uchylił postanowienie WSA z dnia 26 sierpnia 2015 r. Wskazał na trafnie sformułowane zarzuty naruszenia art. 37 § 1 K.p.a. i art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. poprzez co najmniej przedwczesne uznanie, że skarżący nie wyczerpał trybu przewidzianego przepisami K.p.a. Wyjaśnił, że zaistniały w sprawie problem dotyczył prawnego charakteru pisma skarżącego z dnia [...] września 2014 r. (data wpływu do WINB). Wg skarżącego, pismo to dotyczyło podjęcia interwencji w sprawie, w której pomimo wniosku z dnia [...] maja 2014 r. PINB nie wydał rozstrzygnięcia, lecz wystosował do skarżącego pismo z informacją, że z uwagi na poczynione ustalenia nie będzie prowadzone postępowanie administracyjne. W reakcji na to, skarżący złożył [...] września 2014 r. pismo do WINB, że domaga się zakończenia sprawy w sposób formalny, tj. przez wydanie postanowienia na podstawie art. 61a § 2 K.p.a. Niezależnie od tytułu tego pisma, z jego treści można było wywieść, że stanowi ono także zażalenie na bezczynność PINB. Sąd I instancji pominął w/w okoliczności przy ocenie merytorycznej, opierając rozstrzygnięcie wyłącznie na oświadczeniu aplikanta zastępującego na rozprawie przed Sądem pełnomocnika skarżącego. Aplikant ten oświadczył, że pismo do WINB miało charakter skargi publicznej, co jednak stoi w sprzeczności z treścią pisma z [...] września 2014 r. jak i stanowiskiem samego skarżącego zawartym w jego skardze do Sądu. Ponadto nie wiadomo, czy aplikant był uprawniony do zastępowania adwokata przed Sądem, który nie ustalił, czy nabył on uprawnienia wynikające z art. 77 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2015 r., poz. 615 ze zm.). Ponadto przed podjęciem rozstrzygnięcia Sąd powinien skonfrontować dwa w/w sprzeczne stanowiska i uzasadnić z jakich względów jednemu z nich daje wiarę a drugiemu nie, po to by ustalić czy w sprawie zostało złożone zażalenie w trybie art. 37 § 1 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.); stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola sądu obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W rozpoznawanej sprawie znajduje przy tym zastosowanie art. 190 P.p.s.a., stanowiący, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jak już bowiem wskazano powyżej, NSA uchylił postanowienie WSA w Rzeszowie o odrzuceniu skargi M. G., wskazując w uzasadnieniu, że z treści pisma skarżącego z dnia [...] września 2014 r. skierowanego do WINB można było wywieść, że oprócz żądania zakończenia sprawy w sposób formalny, stanowi ono także zażalenie na bezczynność PINB. Taki kierunek wykładni Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela, uznając wobec nie budzących wątpliwości deklaracji skarżącego zawartych w tym piśmie – że nie jest dopuszczalne zamykanie mu drogi do jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego przez stosowanie procedury postępowania skargowego, regulowanego przepisami działu VIII K.p.a., mimo zatytułowania w/w pisma z dnia [...] września 2014 r. jako "skarga" i przytoczenia jako jego podstawy prawnej art. 227 K.p.a. Do zażaleń na podstawie art. 144 K.p.a. znajduje zastosowanie art. 128 tej ustawy, przyjmujący zasadę ograniczonego formalizmu odwołania. Zatem także do uznania pisma (skargi) za zażalenie wystarcza skierowanie go do właściwego organu, oznaczenie kwestii której dotyczy, wyrażenie niezadowolenia z postępowania organu oraz podpis żalącego się; wszystkie te warunki zostały spełnione. W treści pisma z dnia [...] września 2014 r. M. G. wskazał przy tym wprost, że PINB dopuścił się naruszenia art. 61a § 2 K.p.a., gdyż w braku uznania zasadności jego stanowiska, powinien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, który to zapis samoistnie powinien nakierunkować WINB do uznania go za zażalenie na bezczynność PINB. Zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi, dokonywane poza postępowaniem administracyjnym, pozbawia bowiem jednostkę wszelkich praw procesowych, w tym prawa do zaskarżenia w administracyjnym toku instancji, a następnie wniesienia skargi do sądu. Organ administracji, któremu przedstawiono żądanie oparte na przepisie określającym administracyjny tryb działania, nie może poprzestać na korespondowaniu ze stroną i informowaniu jej o braku podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego. W oparciu o przepisy K.p.a. organ powinien zająć procesowe stanowisko wiążące jego i stronę, co powinno się też odbyć przy maksymalnym poszanowaniu praw strony i możliwie pełnym uwzględnieniu jej woli co do dalszego biegu postępowania. Stan faktyczny sprawy nie budził wątpliwości między stronami, a różnica zasadniczo sprowadzała się do odmiennych zapatrywań co do sposobu zakończenia postępowania; wobec pierwotnego stanowiska PINB co do braku podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego, skarżący konsekwentnie domagał się merytorycznego rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji lub postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Nieuprawnione było zatem przyjęcie przez organy nadzoru budowlanego, że wywodzi on skargę powszechną w rozumieniu Działu VIII. Konsekwencją powyższego jest uznanie, że skarżący przed wniesieniem do Sądu skargi na bezczynność skutecznie wyczerpał administracyjny tok instancji określony w art. 37 § 1 K.p.a., w myśl którego na niezałatwienie sprawy w terminie lub na przewlekłe prowadzenie postępowania służy stronie zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Tym samym otwiera to drogę do merytorycznego rozpoznania jego skargi na bezczynność PINB w sprawie zainicjowanej wnioskiem o kontrolę robót budowlanych polegających na przebudowie, nadbudowie oraz zmianie konstrukcji dachu na części budynku mieszkalnego wielorodzinnego (mieszkania 21/1, 21/2 i 21/4), usytuowanego na działce nr ewid. 224/8 w miejscowości M. Podkreślić należy, że o podjęcie czynności kontrolnych przez organ nadzoru budowlanego może wystąpić każdy, kto zauważa konieczność zbadania stanu faktycznego w aspekcie obowiązujących norm budowlanych. W zakresie kompetencji organu nadzoru budowlanego mieści się bowiem ocena legalności wykonywanych robót budowlanych. Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 14 sierpnia 2015 r. (mającym na mocy art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2015 r., poz. 658 zastosowanie do postępowań sądowych wszczętych przed 15 sierpnia 2015 r.), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na podstawie § 2 tego artykułu, sąd w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Istotną okolicznością stanu faktycznego sprawy, który zaistniał po dacie wniesienia skargi do Sądu, jest wydanie przez PINB [...] maja 2015 r. decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie objętej pismem M. G. z dnia [...] maja 2014 r. W jej uzasadnieniu – nawiązując do poczynionych ustaleń - organ wskazał, że roboty polegające na przebudowie, nadbudowie oraz zmianie konstrukcji dachu na budynku mieszkalnym wielorodzinnym w miejscowości [...] realizowane są zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę oraz zatwierdzonym projektem budowlanym, a zakres robót nie naruszył lokalu nr [...]. Tym samym nie znaleziono podstaw do prowadzenia w sprawie postępowania administracyjnego, które jako bezprzedmiotowe należało umorzyć. Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stanie się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wskazane w pkt 1 i 2, tj. innych niż skuteczne cofnięcie skargi przez skarżącego oraz niż śmierć strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Zgodnie z uchwałą składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08 (LEX nr 463487), przepis art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a tej ustawy – organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Stosując odpowiednio tę uchwałę do stanu faktycznego sprawy Sąd umorzył postępowanie sądowo administracyjne (pkt I wyroku), gdyż z uwagi na wydanie decyzji nie zachodziła już sytuacja, w której Sąd byłby zobowiązany do nakazania organowi wydania w określonym terminie aktu administracyjnego lub podjęcia określonej czynności. Wydanie decyzji przez PINB przed rozpoznaniem przez Sąd skargi na bezczynność nie powoduje jednocześnie, że w zakresie dotyczącym stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe także stało się bezprzedmiotowe. NSA w postanowieniu z dnia 21 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 481/13 (LEX nr 5802967) stwierdził, że użycie w zdaniu drugim art. 149 § 1 P.p.s.a. zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały lub nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na jego wydanie po wniesieniu skargi do sądu. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią naruszenia prawa, które musi mieć odzwierciedlenie w szczególnych okolicznościach. Za "rażące" należy uznać naruszenia ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Nie każde więc naruszenie prawa wskutek bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania będzie naruszeniem rażącym. Ocena czy mamy do czynienia z rażącym naruszeniem, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem przesądzone z góry, że dana postać naruszeń przybiera postać kwalifikowaną (postanowienie NSA z 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13; LEX nr 1299457). Między datą wniesienia pisma przez M. G. informującego o nieprawidłowościach przy realizacji robót budowlanych przy budynku nr [...] w miejscowości M. ([...] maja 2014 r.) a datą wydania decyzji przez PINB ([...] maja 2015 r.) minął ponad rok, niemniej trudno uznać, że organ ten nie podjął żadnych działań w sprawie. Przeprowadzone zostały czynności kontrolne, a skarżącemu udzielono stosownej odpowiedzi. Organ reagował także na wszystkie pisma dotyczące sprawy, kierowane do niego bezpośrednio, bądź za pośrednictwem WINB. Ich systematyczność i rozłożenie w czasie nie pozwala na stwierdzenie, że bezczynność polegająca na niewydawaniu rozstrzygnięcia kończącego postępowanie wyczerpuje przesłankę rażącego naruszenia prawa, skoro wynikało to z odmiennej oceny prawnej podejmowanych przez skarżącego czynności i błędnego przekonania o braku podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego. Kwalifikacja wskazująca na rażące naruszenie prawa bez wątpienia miałaby miejsce w sytuacji podejmowania czynności w sposób nieregularny, w dużych odstępach czasu, nieadekwatnych do stanu faktycznego sprawy, bądź też w sytuacji całkowitego ich zaniechania. Tym samym Sąd nie uznał także za zasadne – mimo żądania skargi - wymierzenia organowi grzywny. Ubocznie należy podkreślić, że w sprawie objętej niniejszą skargą ocenie podlegał jedynie aspekt bezczynności PINB. Poza przedmiotem kontroli Sądu pozostawała zaś merytoryczna ocena decyzji PINB z dnia [...] maja 2015 r. Nr [...], od której skarżącemu przysługiwało odwołanie w administracyjnym toku instancji. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O należnych skarżącemu kosztach postępowania, obejmujących wpis od zażalenia na postanowienie z dnia 26 sierpnia 2015 r. oraz wpis od skargi kasacyjnej, orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło