II SAB/Rz 31/17
PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-08-28
Skład orzekający: Sędzia WSA Maciej Kobak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym ustanowienia fachowego pełnomocnika, jeśli ich miesięczne dochody i oszczędności, mimo skromnego trybu życia i konieczności remontu domu, pozwalają na pokrycie podstawowych potrzeb i kosztów postępowania?Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy. Stwierdzono, że skarżący nie wykazali, iż ich dochody i oszczędności są rażąco niskie i nie pozwalają na pokrycie kosztów postępowania, w tym kosztów profesjonalnego pełnomocnika. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na stronie, a przedstawione dowody nie potwierdziły braku możliwości poniesienia kosztów.Stan faktyczny
Skarżący I.Z. i A.Z. wnieśli skargę na bezczynność Starosty w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę, a następnie Referendarz Sądowy odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie. Skarżący wnieśli sprzeciw, argumentując, że ich dochody nie wystarczają na pokrycie podstawowych potrzeb, a ponoszą koszty remontu domu i wynagrodzenia pełnomocnika w innej sprawie. Sąd rozpoznał sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Utrzymuje w mocy postanowienie Referendarza Sądowego z dnia 3 sierpnia 2017 roku sygn. akt II SAB/Rz 31/17.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 28 sierpnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu I. Z. i A. Z. od postanowienia Referendarza Sądowego z dnia 3 sierpnia 2017 roku w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi I. Z. i A. Z. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] – postanawia – Utrzymuje w mocy postanowienie Referendarza Sądowego z dnia 3 sierpnia 2017 roku sygn. akt II SAB/Rz 31/17.
Postanowieniem z dnia 4 lipca 2017 r. sygn. akt II SAB/Rz 31/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę I. Z. i A. Z. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...].
Postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2017 roku Referendarz Sądowy odmówiła skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W uzasadnieniu Referendarz Sądowy wyjaśniła, że skarżący nie spełniają przesłanek do zastosowania prawa pomocy zarówno w pełnym zakresie, tj. w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika, jak i częściowym, i to w jakiejkolwiek postaci: zwolnienia tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienia zawodowego pełnomocnika w sprawie. Z przedłożonego wniosku wynikało bowiem, że dochody gospodarstwa domowego skarżących nie są rażąco niskie, a ponadto posiadają oszczędności w wysokości 3.000 zł, w związku z czym są w stanie w całości pokryć koszty ewentualnej skargi kasacyjnej, bez najmniejszego uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W ustawowym terminie skarżący wnieśli sprzeciw od postanowienia Referendarza sądowego.
Podnieśli, że ich miesięczne dochody nie wystarczają na pokrycie podstawowych potrzeb, t. j. kosztów wyżywienia, utrzymania domu i leczenia. Podali, że żyją bardzo skromnie, pomimo że ich dom wymaga ciągłych napraw, wykonują je jedynie w niezbędnym zakresie. Ponadto ponoszą koszty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika w toczącej się sprawie karnej. Z tych powodów nie stać ich na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika w przedmiotowym postępowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 260 § 1 i 2 Ppsa, rozpoznając sprzeciw od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
W świetle art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa, prawo pomocy w całkowitym zakresie,
w tym, obejmującym ustanowienie fachowego pełnomocnika (art. 245 § 2 Ppsa) przyznawane jest osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Po dokonaniu analizy podniesionych w sprzeciwie zarzutów skarżących, sąd uznał, że są one niezasadne.
Nie można przyjąć, że ich miesięczne dochody w kwocie 2.628,79 zł nie wystarczają na zaspokojenie niezbędnych potrzeb. Jak wynika ze złożonego oświadczenia, miesięczne wydatki skarżących na utrzymanie domu i leczenie wynoszą ok. 1.400 zł. Pozostaje im zatem kwota ok. 1.200 zł na zakup wyżywienia oraz inne bieżące wydatki.
Odnosząc się do twierdzeń skarżącego odnośnie kosztów remontu domu, należy podkreślić, że ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek warunkujących zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika obciąża stronę, która powinna wykazać i wyczerpująco uzasadnić okoliczności stanowiące podstawę jej żądania. Pogląd ten jest jednolicie reprezentowany w orzecznictwie ( m. in. w post. NSA z 31.12.2014 r. GZ 146/04, post. NSA z 18.02.2005 r. OZ 1510/04). Skarżący nie przedłożyli żadnych dokumentów z których wynikałoby, ile wynoszą koszty niezbędnych remontów. Natomiast na wynagrodzenie adwokata w sprawie karnej posiadają odłożone środki pieniężne.
Na koniec należy też zaznaczyć, że jedynym kryterium przyznawania prawa pomocy jest sytuacja materialna wnioskodawcy (tak również w post. NSA z dnia 10.06.2005 r. II OZ 469/05).
Skoro więc Referendarz dokonała prawidłowej oceny sytuacji materialnej skarżących, a w konsekwencji zasadnie odmówiła im przyznania prawa pomocy, na podstawie art. 260 § 1 Ppsa sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło