II SAB/Rz 33/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Maria Mikolik AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi A. C. na bezczynność Dyrektora Teatru [...] w [....] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Dyrektor Teatru [...] w [....] dopuścił się bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala skargę w zakresie zobowiązania Dyrektora Teatru [...] w [....] do rozpoznania wniosku skarżącej A. C.; IV. zasądza od Dyrektora Teatru [...] w [....] na rzecz skarżącej A. C. kwotę 580 zł /słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi A.C. (dalej: Skarżąca) jest bezczynność Dyrektora Teatru (...) w (...) (dalej: organ bądź Dyrektor) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Do czasu wniesienia przedmiotowej skargi, Dyrektor nie udzielił odpowiedzi na wniosek Skarżącej o udostępnienie informacji publicznej. Jak wynika z akt sprawy, Skarżąca w dniu 4 lutego 2024 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej złożyła do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Powołując się na art. 61 Konstytucji RP, wniosła o udzielenie informacji na temat zakresu obowiązków A.B., kopii dokumentów określających te obowiązki, nazwy stanowiska, kopii umowy o pracę wraz z aneksami. Skarżąca zwróciła się również o udzielenie informacji o umowach zawieranych z A.B. w okresie od 2019 do 2024 roku, zawierających co najmniej: daty umowy, numer umowy, przedmiot umowy, kwoty umowy oraz kwoty wypłacane w ramach umowy. Z powodu braku odpowiedzi w ustawowym terminie, Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Teatru (...) w (...), w której zarzuciła: - naruszenie przepisów postępowania tj. art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie o informacji publicznej ( t.j. Dz.U.2022 poz. 902- dalej: u.d.i.p.), co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. W oparciu o powyższe Skarżąca wniosła o: - stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, orzeczenie o jej charakterze i nakazanie organowi rozpoznania wniosku Skarżącej; - zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego wedle norm przepisanych. W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że organ jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej a wnioskowane informacje o organizacji organu i osobach pełniących w nim funkcje publiczne, stanowią informację publiczną, której organ do dnia wniesienia skargi w żaden sposób nie udostępnił. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że odpowiedział na wniosek w ustawowym terminie 14 dni liczonym od daty powzięcia wiedzy o złożonym wniosku, tj. od dnia 28 lutego 2024 r., w której to dacie organ otrzymał skargę na bezczynność. Wyjaśnił, że opóźnienie spowodowane było brakiem wiedzy o wpływie wiadomości mailowej z 4 lutego 2024r. ze względu na problemy techniczne z programem Microsoft Outlook, służącym w Teatrze jako program do obsługi poczty elektronicznej. Błędy te wyszły na jaw dopiero po dacie wpływu przedmiotowej skargi na bezczynność, kiedy to, mając już wiadomość od Skarżącej, o niedostarczonej w terminie korespondencji elektronicznej, przeszukano w ponadstandardowym zakresie inne programy pocztowe i odnaleziono zagubioną wiadomość, w innym programie aniżeli standardowo wykorzystywany do obsługi korespondencji. W odpowiedzi na wniosek Skarżącej, decyzją z 13 marca 2024 nr 1/2024 znak: DK.0153.1.2024 r. Dyrektor odmówił udostępnienia żądanej informacji publicznej. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że choć bezspornie, na podstawie art.4 ust. 3 u.d.i.p. Teatr (...) w (...) jest podmiotem obowiązanym do udzielenia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu, a przedmiot żądania stanowi informację publiczną, o której mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., to zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. żądana informacja nie podlega udostepnieniu. Osoba, której dotyczy wniosek o udzielenie informacji publicznej nie należy bowiem do kręgu osób pełniących funkcję publiczną, a żądana informacja nie ma związku z pełnieniem funkcji publicznej. Skoro sama zainteresowana nie wyraziła zgody na udostepnienie żądanych informacji, organ uznał, że w niniejszej sprawie ma miejsce kolizja dwóch norm – prawa do prywatności (art. 47 Konstytucji RP) z prawem do informacji publicznej (art. 61 ust. 1 Konstytucji RP) i na podstawie art. 5 ust 2 u.d.i.p., opisaną wyżej decyzją, odmówił udostępnienia żądanych informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Na wstępie wskazać należy, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność kluczowy jest moment jej wniesienia. W sytuacji, gdy bezczynność istniała w dacie wniesienia skargi, lecz ustała po wniesieniu skargi, ma to wpływ jedynie na orzeczenie w przedmiocie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności. Gdy w dacie wniesienia skargi bezczynność nie istniała - skargę należy oddalić. Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie udzielił żądanej informacji publicznej albo prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu. W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej - u.d.i.p., zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku -art. 4 ust. 1 tej u.d.i.p.. Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Nie jest sporne w niniejszej sprawie, że na podstawie art. 4 ust. 3 u.d.i.p. Teatr (...) w (...), co do zasady, jest podmiotem obowiązanym do udzielenia informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu. Organ przyznał, iż przedmiot żądania w sprawie stanowi informację publiczną, zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., który stanowi, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne lub gospodarujących mieniem publicznym, a więc mieniem komunalnym bądź mieniem Skarbu Państwa. W rozpatrywanej sprawie Sąd zobowiązany jest do oceny, czy w dniu wydania wyroku podmiot zobowiązany nadal pozostaje w bezczynności w załatwieniu wniosku Skarżącej. Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia 13 marca 2024 nr 1/2024 znak: DK.0153.1.2024 r. Dyrektor odmówił udostępnienia żądanej informacji, wyjaśniając szczegółowo przesłanki, którymi się kierował. Decyzja ta nie jest przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie – przedmiotem skargi jest bowiem sama bezczynność organu, tj. niezałatwienie w określonym terminie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wobec wydania przedmiotowej decyzji zarzucany stan bezczynności ustał po dniu wniesienia przez Skarżącą skargi z dnia 22 lutego 2024 r., jednakże przed jej rozpoznaniem i rozstrzygnięciem przez Sąd. Wobec powyższego stwierdzić należy, że organ – na skutek nieudzielenia odpowiedzi na wniosek w ustawowym w terminie - dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku o udzielenie informacji publicznej. Należy bowiem podkreślić, że ryzyko związane z ewentualnymi problemami technicznymi, związanymi z powiadamianiem organu o wpływie pisma drogą elektroniczną, przyjętymi metodami obsługi poczty elektronicznej, w tym wybranymi do tej obsługi narzędziami, a także szeroko pojętymi metodami pracy sekretariatu jednostki - w całości obciąża podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej. W kontekście samego stwierdzenia bezczynności nie ma znaczenia, czy przyczyną bezczynności była kwestia możliwości technicznych serwera czy też błąd ludzki. Obowiązkiem podmiotu zobowiązanego jest takie zorganizowanie odbioru wniosków wpływających przez pocztę elektroniczną, które umożliwi organowi terminowe udostępnianie informacji publicznej. Bezczynność organ w przedmiotowej sprawie jest zatem, w ocenie Sadu, niewątpliwa. Jednocześnie Sąd na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu tego przepisu, jest bowiem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (vide: wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, www.nsa.gov.pl). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Nadto w judykaturze (wskazanej poniżej) wskazuje się, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w sytuacji ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 8 czerwca 2021 r. III SAB/Wr 2094/20, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 stycznia 2021 r. I SAB/Wa 90/20, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 27 lipca 2022 r. II SAB/Sz 109/22). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zważyć bowiem należy, że niezałatwienia sprawy w terminie nie można oceniać jako przejawu złej woli organu, czy też próby bezprawnego uchylenia się od wypełnienia ustawowego obowiązku udzielenia informacji publicznej. Przyczyną niezałatwienia wniosku w ustawowym terminie były, jak twierdzi organ, problemy natury technicznej zwiane z nienależytym działaniem programu do obsługi korespondencji, a załatwienie sprawy nastąpiło niezwłocznie po uzyskaniu ponownej informacji o skierowanym przez Skarżącą, wniosku o udzielenie informacji publicznej. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie, mimo że bezczynność organu jest oczywista, to nie ma podstaw do twierdzenia, iż nastąpiła ona z rażącym naruszeniem prawa. Ponieważ do czasu wydania wyroku w przedmiotowej sprawie, Dyrektor wydał decyzję w przedmiocie wniosku tj. załatwił sprawę z sposób przewidziany prawem, uprzednio sformułowany wniosek Skarżącej o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy nie mógł zostać uwzględniony – z tego względu w pkt. III wyroku Sąd oddalił wniosek Skarżącej. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a P.p.s.a., orzekł jak sentencji wyroku. O należnych Skarżącej kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. biorąc pod uwagę uiszczony przez stronę wpis od skargi oraz należności z tytułu zastępstwa procesowego.