II SAB/Rz 34/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego I. S. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi P. B. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w przedmiocie udzielenia informacji publicznej postanawia odmówić r. pr. I. S. przyznania wynagrodzenia tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w związku z zakończeniem postępowania w sprawie o sygn. akt II SO/Rz 15/19 i I OZ 150/11. II SAB/Rz 34/10 U z a s a d n i e n i e Wnioskiem z dnia 16 czerwca 2011 r. ustanowiony w ramach prawa pomocy dla skarżącego P. B. pełnomocnik - radca pr. I. S., w związku z zakończeniem postępowania w sprawie sygn. akt II SO/Rz 15/10 wniosła o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w kwocie 240 zł., kwoty 120 zł. w związku z postępowaniem prowadzonym pod sygn. akt I OZ 150/10 (powiększonych o należny podatek Vat) oraz zwrotu poniesionych wydatków (kosztów korespondencji) w kwocie 11,25 zł. W wyniku rozpatrzenia tego wniosku stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wyznaczony /w ramach prawa pomocy/ radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Są one zawarte w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1349 ze zm.), które poprzez odniesienie do stawki minimalnej oraz niezbędnego nakładu pracy pełnomocnika, charakteru sprawy i wkładu pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia pośrednio wiążą prawo do wynagrodzenia z zakończeniem postępowania przed sądem pierwszej i drugiej instancji; w tym kontekście złożony wniosek jawi się jako przedwczesny. Niezależnie jednak od tego, dodatkowego zwrócenia uwagi wymagają następujące okoliczności: Sprawa w której na mocy postanowienia z dnia 14 grudnia 2010 r. sygn. akt II SO/Rz 15/10 r.pr. I. S. została ustanowiona pełnomocnikiem P. B. (toczącej się obecnie pod sygn. akt II SAB/Rz 34/10), jest na etapie postępowania I-instancyjnego. Zainicjował ją wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy z dnia 23 czerwca 2010 r. (data nadania w urzędzie pocztowym). W wyniku jego rozpoznania najpierw postanowieniem referendarza sądowego z dnia 1 września 2010 r. II SO/Rz 15/10 zwolniono go od kosztów sądowych i odmówiono ustanowienia radcy prawnego, zaś na skutek wniesionego przez niego sprzeciwu postanowieniem WSA w Rzeszowie z dnia 14 grudnia 2010 r. o tej samej sygnaturze ustanowiono dla niego radcę prawnego (wyznaczonego w osobie I. S. pismem Dziekana OIRP w R. z dnia 21 stycznia 2011 r.), odmawiając jednocześnie przyznania mu prawa pomocy w pozostałym zakresie. Zażalenie wniesione osobiście przez skarżącego na to ostatnie postanowienie zostało oddalone postanowieniem NSA z dnia 15 marca 2011 r. sygn. akt I OZ 150/11. Postępowanie o przyznanie prawa pomocy jako postępowanie incydentalne ściśle związane jest z postępowaniem głównym, które w niniejszej sprawie dotyczy skargi P. B. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w przedmiocie udzielenia informacji publicznej; wpłynęła ona do WSA w Rzeszowie 6 lipca 2010 r. i została zarejestrowana pod sygn. II SAB/Rz 34/10. W sprawie tej postanowieniem z dnia 10 listopada 2010 r. Sąd ten odrzucił zażalenie skarżącego na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II wzywające go do uiszczenia wpisu od tej skargi, po czym postanowieniem z dnia 7 stycznia 2011 r. odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie z dnia 10 listopada 2010 r., a kolejnym postanowieniem z dnia 23 maja 2011 r. odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie z dnia 7 stycznia 2011 r. Zarejestrowanie i rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy pod sygn. akt II SO/Rz 15/10 (WSA) oraz I OZ 150/11 (NSA) ma związek z jego wniesieniem do Sądu przed złożeniem skargi (prawo do tego dla osoby skarżącej wynika z art. 243 § 1 P.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy nie jest jednak celem samo w sobie. Jego wpadkowy charakter powoduje, że jest ono nierozłącznie związane z postępowaniem głównym (skargowym), które w niniejszej sprawie toczy się pod sygn. akt II SAB/Rz 34/10. Gdyby wniosek o prawo pomocy został złożony jednocześnie ze skargą lub później, postępowanie w tym zakresie od razu toczyłoby się pod jedną sygnaturą. Decyzja o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach przyznanego stronie prawa pomocy należy się wynagrodzenie w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej; oznacza to uprawnienie i obowiązek ustalenia przez Sąd, czy pomoc ta rzeczywiście została udzielona (postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/2004). Wniosek radcy prawnego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w związku z zakończeniem postępowania w sprawie II SO/Rz 15/10 i I OZ 150/11 nie może zostać pozytywnie rozpatrzony, gdyż de facto dotyczy on przyznania wynagrodzenia w związku z zakończeniem postępowania o przyznanie prawa pomocy (prowadzonego przez Sąd I i II instancji), w ramach którego I. S. została ustanowiona pełnomocnikiem skarżącego. Nie ma ono żadnego związku z udzielaniem skarżącemu pomocy prawnej i nie rodzi przez to prawa do wynagrodzenia, do którego prawo będzie dopiero ewentualnie przysługiwało w związku z czynnościami podjętymi w sprawie II SAB/Rz 34/11 (jej zakończeniem na etapie I i II instancyjnym). W związku z powyższym, na podstawie powołanych przepisów w związku z art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.