II SAB/Rz 37/16
WyrokWSA w Rzeszowie2016-06-01
Skład orzekający: Piotr Godlewski, Krystyna Józefczyk, Joanna Zdrzałka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, jeśli informacja została udzielona po terminie, ale przed rozpoznaniem skargi?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, który udzielił informacji publicznej po upływie ustawowego terminu, ale przed rozpoznaniem skargi na bezczynność, nie dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. W takiej sytuacji postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, jednak sąd powinien ocenić, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o udzielenie informacji publicznej dotyczącej umów cywilnych zawartych przez Powiat z prawnikami. Organ nie udzielił informacji w ustawowym terminie 14 dni. Po otrzymaniu skargi na bezczynność, organ udzielił informacji częściowo, a następnie uzupełnił ją. Skarżąca domagała się stwierdzenia bezczynności organu i zasądzenia kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Starosty do załatwienia wniosku skarżącej; stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; zasądzono od Starosty na rzecz skarżącej kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Joanna Zdrzałka Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 1 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi R. P. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Starosty [...] do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 4 marca 2016 r. o udzielenie informacji publicznej; II. stwierdza, że bezczynność w rozpatrzeniu wniosku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Starosty [...] na rzecz skarżącej R. P. kwotę 357 zł /słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi R. P. jest bezczynność Starosty [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej.
Jak wynika z akt sprawy, wnioskiem złożonym drogą elektroniczną [...] marca 2016 r. na adres: "[...]", R. P. zwróciła się do Starosty [...] o przesłanie na podany adres e-mail umowy bądź umów cywilnych zawartych przez Powiat [...] z adwokatem lub radcą prawnym albo kancelarią adwokatów, radców prawnych albo kancelarią adwokatów i radców prawnych, dotyczących stałej obsługi prawnej Powiatu w okresie obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, albo przesłanie informacji, że umowy takie nie zostały zawarte. Wskazała, że w przypadku posiadania umowy lub umów wniosek należy zrealizować poprzez ich przesłanie w formie skanów.
W skardze z dnia 19 marca 2016 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skierowanej za pośrednictwem Starostwa Powiatowego w [...] do WSA
w Rzeszowie R. P. – reprezentowana przez adwokata T. Z. - wniosła o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w przedmiotowej sprawie, zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w terminie przewidzianym ustawą (14 dni), zasądzenie od organu kosztów postępowania (17 zł tytułem opłaty od pełnomocnictwa, 100 zł opłaty sądowej oraz 2880 zł tytułem kosztów adwokackich, zgodnie z oświadczeniem złożonym na podstawie § 16 zd. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie w zw. z pkt 3 załączonej do skargi umowy), a także przeprowadzenie na rozprawie dowodów zawnioskowanych w skardze.
W uzasadnieniu wskazano, że w terminie przewidzianym ustawą organ, pomimo ciążącego na nim obowiązku, nie udostępnił wnioskowanej informacji w żadnej formie, nie wydał też decyzji o odmowie jej udzielenia (ewentualnie decyzji
o umorzeniu postępowania w przypadku zaistnienia okoliczności z art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej), co skutkuje uznaniem, że pozostaje
w stanie bezczynności. W zakresie kosztów postępowania wskazano, że zgodnie
z zawartą umową (dołączoną do skargi w uwierzytelnionym odpisie), skarżąca jest obciążona kosztami zastępstwa procesowego w wysokości sześciokrotności stawki minimalnej za czynności adwokackie (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 16 zd. 1 w zw.
z § 15 ust. 3 powołanego rozporządzenia).
Przedmiotowa skarga wpłynęła do Starostwa Powiatowego w [...] 24 marca 2016 r. Tego samego dnia udzielono wnioskodawczyni drogą elektroniczną odpowiedzi, przesyłając jej za pismem przewodnim nr [...] 3 pliki
w formacie pdf ze skanami umów dot. stałej obsługi prawnej powiatu za lata 2014 - 2016. Jednocześnie wskazano, że umowy z lat 2002 – 2013 po ich odnalezieniu
w Archiwum Zakładowym zostaną przekazane najpóźniej w terminie określonym
w art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej; zostało to dokonane
31 marca 2016 r., kiedy na podany adres e-mail przesłano wnioskodawczyni
2 dodatkowe pliki pdf ze skanami pozostałych umów.
W odpowiedzi na skargę reprezentujący Starostę pełnomocnik (radca prawny) wniósł o oddalenie skargi, podnosząc, że przesłanie skarżącej żądanych dokumentów nastąpiło bez jakiejkolwiek zwłoki w terminie 14 dni od daty powzięcia informacji o złożonym wniosku. Dodatkowo wyjaśniono, że adres skrzynki e-mail na który skierowany został wniosek został założony w 2003 r. przy rejestracji
w Biuletynie Informacji Publicznej strony Starostwa Powiatowego w [...]. Adres ten widniał jedynie na ogólnopolskiej stronie BIP i nie był ujawniony na stronie BIP Starostwa oraz na stronie internetowej Urzędu. Na ogólnopolskiej stronie BIP widnieje link do strony BIP Starostwa pod adresem bip.powiat.kolbuszowa.pl, który przekierowuje nadawcę bezpośrednio do oficjalnej strony BIP Starostwa, gdzie umieszczone są wszelkie dane adresowe (w tym mailowe) do prowadzenia korespondencji. Adres na który wysłano wniosek nie był nigdy używany i został zmieniony na adres bezpośredniej korespondencji urzędu [...]) po ujawnieniu jego ciągłego od chwili rejestracji istnienia. Był on niezbędny technicznie w chwili rejestracji strony BIP Starostwa, po czym przestał być używany i uznawany za oficjalny adres mailowy organu.
O przesłaniu wniosku przez skarżącą organ powziął wiadomość z treści skargi,
w wyniku czego podjął czynności niezbędne do otworzenia korespondencji, polegające na uzyskaniu od aktualnego administratora serwisu pocztowego hasła
i kodu dostępu. Po zapoznaniu się z treścią wniosku przesłano żądane dokumenty
w najkrótszym możliwym terminie. Końcowo w odpowiedzi na skargę wskazano, że termin do udzielenia odpowiedzi na wniosek z [...] marca 2016 r. upływał 18 marca 2016 r. Następnego dnia skarżąca udzieliła pełnomocnictwa adwokatowi, który tego samego dnia sporządził i nadał skargę w urzędzie pocztowym.
W piśmie nadesłanym do Sądu 25 kwietnia 2016 r., pełnomocnik skarżącej – nawiązując do odpowiedzi na skargę – wskazał, że termin do udzielenia informacji publicznej płynie od dnia złożenia wniosku, którym w niniejszej sprawie był dzień złożenia wniosku na adres e-mail ujawniony w BIP, którym to organ jest związany. Organ faktycznie udzielił informacji po terminie, tj. po wpłynięciu skargi, której brak mógłby skutkować brakiem udzielenia jakiejkolwiek informacji. Jeżeli adres mailowy organu uległ zmianie, powinno to być ujawnione w BIP w sposób nie budzący wątpliwości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 P.p.s.a., wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola sądu obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest bezczynność Starosty [...] polegająca na nieudzieleniu informacji w trybie dostępu do informacji publicznej, zgodnie z wnioskiem skarżącej z dnia [...] marca 2016 r. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym, gdyż stosownie do art. 119 pkt 4 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Badając dopuszczalność skargi i skuteczność jej wniesienia należy wskazać, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, gdyż zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058, dalej: u.d.i.p.), przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej (nie mają więc one zastosowania do pozostałych czynności podejmowanych w trybie u.d.i.p., które mają charakter czynności materialno - technicznych w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.).
Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie w niej określonych. Zakres przedmiotowy informacji publicznej określa art. 6 ust. 1 ustawy, wymieniając rodzaje spraw, jakich może ona dotyczyć, niemniej jednak nie czyni tego w sposób wyczerpujący, o czym świadczy zwrot
"w szczególności". W doktrynie i orzecznictwie sądowym zasadniczo przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia "informacji publicznej", za którą uznaje się każdą wiadomość wytworzoną lub odnoszoną do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszoną do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Za informację publiczną uznaje się m.in. treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do szeroko rozumianego organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, lecz wykonującego zadania publiczne. Są nią zarówno dokumenty bezpośrednio przez te podmioty wytworzone, jak i dokumenty, których używają one przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od nich. W myśl wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2015 r.
I OSK 634/15 i z dnia 30 września 2015 r. I OSK 2093/14, informację publiczną stanowią w szczególności materiały dokumentujące fakt lub sposób zadysponowania majątkiem publicznym, w tym treść i postać umów cywilnoprawnych dotyczących takiego majątku.
Mimo zatem że nie było to przez strony kwestionowane, w sprawie nie budzi wątpliwości, że Starosta [...] jest organem zobowiązanym do udzielania będącej w jego posiadaniu informacji publicznej oraz że taki charakter posiadały informacje wnioskowane przez skarżącą.
Stosownie do art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie,
w jakim udostępni informację, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2). W świetle ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych, pozostawanie w bezczynności przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej, oznacza niepodjęcie - w terminie wskazanym w art. 13 ustawy - stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, ani niewydanie decyzji
o odmowie jej udzielenia lub decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1).
R. P. we wniosku przesłanym [...] marca 2016 r. pocztą elektroniczną (e-mail), domagała się od Starosty [...] przesłania jej w takiej samej formie umów cywilnych dotyczących stałej obsługi prawnej Powiatu, zawartych z adwokatami lub radcami prawnymi bądź z kancelariami prawnymi w okresie obowiązywania rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie (...) z 2002 r. W ustawowym terminie, który upływał 18 marca 2016 r., Starosta wnioskowanej informacji publicznej nie udzielił. Przekazał ją wnioskodawczyni częściowo dopiero 24 marca 2016 r., tj. w 6 dniu po upływie tego terminu, który jednocześnie był dniem otrzymania skargi na bezczynność i z której to skargi powziął wiadomość o wniosku. Mimo że do częściowego udzielenia informacji publicznej (w zakresie nie wymagającym poszukiwania niezbędnych dokumentów) doszło natychmiast po otrzymaniu skargi, było to już po terminie do udzielenia informacji. Tak samo należy zatem ocenić - a więc jako dokonane z uchybieniem przewidzianego do tego terminu - jednoczesne poinformowanie skarżącej, że w pozostałej części żądane umowy zostaną udostępnione po ich odnalezieniu w Archiwum Zakładowym. Mimo że w sytuacji braku możliwości udostępnienia informacji publicznej w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. (14 dni od dnia złożenia wniosku), powołany w piśmie przewodnim ust. 2 tego artykułu pozwala na udostępnienie informacji w terminie nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku, to podmiot obowiązany do jej udostępnienia ma w takiej sytuacji obowiązek powiadomienia w tym terminie (tj. 14 dni od złożenia wniosku) o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację. W niniejszej sprawie, skoro do udzielenia odpowiedzi w dniu 24 marca 2016 r. doszło po ustawowym terminie, tak samo z przekroczeniem terminu dokonano stosownego powiadomienia. Przyjmując za ustawą, że nie zawsze i nie w każdej sytuacji możliwe jest zachowanie 14-dniowego terminu do udzielenia informacji publicznej (np. z przyczyn organizacyjnych, podyktowanych koniecznością odszukania informacji), aby jednak takie powiadomienie było prawidłowe i skuteczne, musi być dokonane
z zachowaniem przewidzianych do tego warunków. W tym zakresie bez znaczenia pozostaje zatem, że do kompleksowego udzielenia żądanych informacji doszło już
31 marca 2016 r. (tj. w 13 dniu od otrzymania skargi i powzięcia wiadomości
o wniosku), skoro od 19 marca 2016 r. Starosta [...] pozostawał
w bezczynności.
Okoliczność, że termin do udzielenia odpowiedzi na wniosek z dnia [...] marca 2016 r. upływał 18 marca 2016 r., została zresztą przyznana w odpowiedzi na skargę (termin ten zaczął biec od dnia złożenia wniosku, a nie powzięcia o nim wiadomości przez organ). Jako "usprawiedliwiające" opóźnienie w udzieleniu informacji nie mogą być uznane twierdzenia, że adres e-mail, na który skarżąca skierowała wniosek nie był używanym i oficjalnie ujawnionym na stronie BIP Starostwa oraz na stronie internetowej Urzędu adresem jego poczty elektronicznej oraz to, że został on założony wyłącznie na potrzeby rejestracji strony Starostwa w Biuletynie Informacji Publicznej. Zasadnicze znaczenie ma okoliczność, że mimo linku przekierowującego nadawcę do oficjalnej strony BIP Starostwa z aktualnymi danymi adresowymi do korespondencji, od 2003 r. widniał on na ogólnopolskiej stronie BIP, co bez wątpienia stwarzało domniemanie jego aktualności. To, dla jakich potrzeb został utworzony oraz że nie był oficjalnym adresem e-mail organu, z punktu widzenia strony wnioskującej o udzielenie informacji publicznej nie ma żadnego znaczenia. Istotny jest sam fakt jego ujawnienia, co nakładało na organ obowiązek jego regularnego sprawdzania (pod kątem wpływu wiadomości e-mail), bądź dokonania jego aktualizacji. Jeżeli tego nie dokonano, to nawet przy założeniu, że strona wnioskująca dostrzegła odmienność adresów na ogólnopolskiej stronie BIP i stronie BIP Starostwa, brak jest podstaw do uznania, że tylko jeden z nich jest aktualny, zwłaszcza przy powszechnej możliwości posiadania i posługiwania się kilkoma adresami e-mail. Wobec prawnej dopuszczalności wnoszenia wniosków o udzielenie informacji publicznej drogą elektroniczną, do obowiązków organu administracji publicznej należy takie zorganizowanie obsługi poczty elektronicznej, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór wiadomości, w tym – jak w niniejszej sprawie - przesyłanych w ten sposób podań o udzielenie informacji publicznej. Postępowanie
w tym przedmiocie jest bowiem postępowaniem odformalizowanym, a ugruntowane orzecznictwo sądowe nakazuje za wniosek uznać przesłanie zapytania pocztą elektroniczną nawet w sytuacji, gdy do jego autoryzacji nie użyto podpisu elektronicznego.
Sąd w pełni podziela pogląd zawarty w postanowieniu NSA z dnia 3 listopada 2015 r. I OSK 1940/15, że podanie do powszechnej wiadomości adresu poczty elektronicznej przez organ należy traktować jako jego zobowiązanie do odbierania kierowanych na niego wiadomości. Jednostka ma prawo działać w zaufaniu do władzy publicznej i oczekiwać, że skoro organ podaje do publicznej wiadomości adres swojej poczty elektronicznej, to będzie odbierał kierowane na ten adres listy.
Tym samym ryzyko nieodebrania przez organ wiadomości skierowanej na oficjalnie podany – chociażby nieużywany - adres poczty elektronicznej obciąża ten organ,
a uchybienia z tym związane nie mogą obciążać podmiotu korzystającego
z konstytucyjnego prawa dostępu do informacji publicznej. Odmienne uznanie czyniłoby tę formę składania wniosków o udzielenie informacji publicznej iluzoryczną, gdyż jej skuteczność zależna byłaby od arbitralnej woli organu.
Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a., Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych
w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
W myśl art. 149 § 1a, sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W wyniku skargi wniesionej przez pełnomocnika R. P., doręczonej Staroście [...] 24 marca 2016 r., organ ten – stosownie do złożonego wniosku - drogą elektroniczną, dwuetapowo (24 i 31 marca 2016 r.) udzielił jej żądanej informacji publicznej, co nie jest kwestionowane.
Oznacza to, że w dacie orzekania przez Sąd Starosta [...] nie pozostawał już w stanie bezczynności, gdyż całościowo załatwił wniosek strony skarżącej. W konsekwencji zachodziły podstawy do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie zobowiązania tego organu do załatwienia jej wniosku o udzielenie informacji publicznej z dnia [...] marca 2016 r. z uwagi na bezprzedmiotowość orzekania w tym przedmiocie. Nie można bowiem zobowiązać do udzielenia informacji publicznej, skoro została ona już udzielona, chociażby
z przekroczeniem przewidzianego do tego terminu. Z tych przyczyn postępowanie sądowe podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (pkt I wyroku).
Udzielenie informacji przed rozpoznaniem przez sąd skargi na bezczynność nie powoduje jednocześnie, że w zakresie dotyczącym stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe także stało się bezprzedmiotowe. Mając na uwadze okoliczności sprawy, w tym stosunkowo nieznaczne (o 6 i 13 dni) przekroczenie terminu jej załatwienia (wynikające z braku wiedzy o jego złożeniu), niekwestionowanie obowiązku udzielenia informacji oraz jej wyczerpujące udzielenie po powzięciu wiadomości
o wniosku, Sąd uznał, że bezczynność w rozpatrzeniu wniosku skarżącej i udzieleniu wskazanej w nim informacji publicznej nie była wynikiem świadomego i celowego działania organu oraz nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
(pkt II wyroku).
O należnych skarżącej kosztach postępowania (pkt III wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 206 P.p.s.a. Na zasądzone koszty
w łącznej wysokości 357 zł składa się: wpis od skargi – 100 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa - 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika - 240 zł, odpowiadające połowie stawki minimalnej określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800).
Jako punkt wyjścia przy ustalaniu należnego pełnomocnikowi procesowemu wynagrodzenia należało przyjąć regulację § 15 ust. 2 w/w rozporządzenia, zgodnie
z którym opłatę w sprawach niewymagających przeprowadzenia rozprawy ustala się w wysokości równej stawce minimalnej (w niniejszej sprawie wynosi ona 480 zł).
W okolicznościach sprawy Sąd nie dopatrzył się żadnej okoliczności określonej
w ust. 3 tego paragrafu (m.in. znacznego nakładu pracy, stawiennictwa w sądzie, przyczynienia się do wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych, zawiłości sprawy), uprawniających do zasądzenia opłaty z tytułu należnego pełnomocnikowi wynagrodzenia w wysokości przewyższającej stawkę minimalną, w szczególności
w maksymalnej wysokości stanowiącej jej sześciokrotność, stosownie do zawartej ze skarżącą [...] marca 2016 r. "umowy zlecenia o obsługę prawną" (pkt 3 umowy).
W tym zakresie złożenie oświadczenia o wysokości kosztów obciążających stronę
z tytułu wynagrodzenia adwokata na podstawie § 16 rozporządzenia nie jest dla Sądu wiążące i nie obliguje go do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego
w wysokości między nimi ustalonej (w analizowanym przypadku 2880 zł).
Zdaniem Sądu, w sprawie zachodzą wręcz okoliczności szczególne, uzasadniające zastosowanie art. 206 P.p.s.a., zgodnie z którym w uzasadnionych przypadkach Sąd może odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej
w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu.
Przepis ten dopuszcza możliwość tzw. miarkowania przy zasądzaniu zwrotu kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego. Sąd stosuje art. 206 P.p.s.a.
z urzędu, według swobodnej oceny okoliczności sprawy, a na przeszkodzie
w zastosowaniu tego przepisu (o charakterze ustawowym), nie stoi treść przepisów wykonawczych, w tym § 14 -16 powołanego rozporządzenia. W tej sytuacji Sąd wziął pod uwagę, że Starosta nie kwestionował swojego obowiązku udzielenia informacji publicznej i co do zasady udzielił jej natychmiast po uzyskaniu wiedzy o wniosku,
a bezczynność w jej udzieleniu dotyczyła stosunkowo krótkiego okresu i wynikła niejako z przypadku (nie nosiła znamion zamierzonego i celowego działania). Tym samym charakter sprawy oraz wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia powinny mieć wpływ na wysokość zasądzanego wynagrodzenia. Bezsprzecznie fakt wniesienia skargi przyczynił się do ujawnienia wniosku o udzielenie informacji publicznej, niemniej należy także zauważyć, że jej treść ograniczała się do przytoczenia żądania skarżącej, stwierdzenia bezczynności organu, zobowiązania go do udzielenia informacji i wnioskowania o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, z których te ostatnie zdecydowanie wysuwały się na pierwszy plan. Wysokość żądanych kosztów adwokackich i ich nieadekwatność do związanego ze sprawą nakładu pracy oraz nakładów związanych z dochodzeniem udzielenia żądanych informacji nasuwało wręcz wątpliwości, czy celem wniosku jest faktycznie uzyskanie wnioskowanej informacji publicznej, czy też stanowi to jedynie pretekst do osiągnięcia innego rezultatu. Jest to tym bardziej zastanawiające, że jak wskazał organ w odpowiedzi na skargę, do zawarcia umowy o usługę prawną
i wniesienia skargi doszło już w pierwszym dniu po upływie ustawowego terminu do udostępnienia informacji publicznej, tj. [...] marca (sobota), podczas gdy jak wynika ze strony internetowej Kancelarii Adwokackiej T. Z. [...]) jest on czynna wyłącznie od poniedziałku do piątku. W tej sytuacji, co bardzo prawdopodobne, do podpisania umowy i sporządzenia skargi doszło już wcześniej
i nie miało charakteru doraźnych działań związanych z konkretną sprawą, zwłaszcza że jak wynika z analizy wewnętrznych systemów informatycznych do obsługi spraw sądowych (OSO i CBOIS), do WSA w Rzeszowie oprócz niniejszej wpłynęły jeszcze 3 analogiczne skargi R. P. sporządzone przez tego samego pełnomocnika, oparte na takich samych okolicznościach i żądaniach (II SAB/Rz 28/16, II SAB/Rz 35/16 i II SAB/Rz 36/16), zaś co najmniej kilkanaście do innych sądów administracyjnych w kraju. Treść wydawanych przez Sądy orzeczeń wskazuje na szablonowy charakter sporządzanych w tym zakresie skarg oraz zawartych umów o usługę prawną ("zobowiązanie do prowadzenia sprawy ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej", bez jej konkretyzacji), co przemawia za istnieniem szerszego porozumienia między skarżącą a jej pełnomocnikiem.
W ocenie Sądu, rozpoznawana sprawa nie była obszerna i nie miała skomplikowanego charakteru, a podjęte w niej przez pełnomocnika skarżącej czynności - względem innych prowadzonych przez niego w tym samym przedmiocie spraw - miały charakter powtarzalny. W związku z tym nakład pracy związany
z prowadzeniem niniejszej sprawy należy ocenić jako minimalny, co uzasadnia zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w adekwatnej do tego wysokości,
tj. połowie stawki minimalnej obowiązującej w tego rodzaju sprawach.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło