II SAB/Rz 40/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Śliwa po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2015 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej - postanawia – I. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne, II. stwierdzić, że bezczynność Wójta Gminy [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądzić od Wójta Gminy [...] na rzecz A. W. kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem kosztów postępowania sądowego. A. W. złożyła (w dniu 23 marca 2015 r.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na bezczynność Wójta Gminy [...] , w której zarzuciła temu organowi nieudostępnienie jej informacji publicznej na wniosek złożony dnia 18 listopada 2014 r. Wskazała, że 18 listopada 2014 r. przesłała na adres Urzędu Gminy [...] – pocztą elektroniczną – wniosek o udzielenie informacji publicznej dotyczącej treści wniosku o dofinansowanie pt: "Kuchnia dla pokoleń – wyposażenie zaplecza kuchennego w świetlicy wiejskiej [...]" wraz z załącznikami oraz umowy w przedmiocie takiego dofinansowania. W odpowiedzi – z dnia 2 grudnia 2014 r. – Wójt Gminy poinformował ją, że treść jej żądania posiada znamiona informacji przetworzonej i wymaga znacznego nakładu pracy. Uzyskanie tego rodzaju informacji uwarunkowane jest uzasadnieniem istnienia interesu publicznego. Sam wniosek nie może być natomiast udostępniony w formie kopii albo skanu ze względu na prawa autorskie osoby, która napisała wniosek oraz ochronę danych osobowych Zapoznanie się z przedmiotowym wnioskiem jest natomiast możliwe w siedzibie beneficjenta. Wobec powyższego A. W. wniosła w skardze o zobowiązanie Wójta Gminy [...] do udzielenia żądanej przez nią informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W dalszej części skargi wnosząca ją przedstawiła orzecznictwo sądowe dotyczące rozumienia informacji publicznej oraz kwestii jej udostępnienia. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy [...] wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Podniósł, że żądana przez wnioskodawczynię informacja nie znajduje się w jego posiadaniu. Gmina [...] nie realizowała bowiem przedmiotowego projektu, jak również nie angażowała weń własnych środków finansowych. Organ wskazał, że projektodawcą i beneficjentem od samego początku realizacji projektu do jego rozliczenia była Ochotnicza Straż Pożarna [...], która dysponuje umową, jak i oryginałem wniosku. Wójt zauważył, że skoro nie jest on posiadaczem żądanej informacji, to nie może również pozostawać w bezczynności co do jej udostępnienia. W piśmie procesowym z dnia 19 maja 2015 r. skarżąca – w związku ze stanowiskiem Wójta Gminy [...] (zawartym w udzielonej przez niego odpowiedzi na skargę) – wniosła o umorzenie zainicjowanego jej skargą postępowania i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kwestionuje bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. Jej dopuszczalność uzasadniona jest brzmieniem art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a". Przepis ten stanowi, że sprawowana przez sąd kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m. in. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a, a zatem w sytuacjach, gdy organ obowiązany jest do podjęcia innych niż decyzje lub postanowienia aktów czy czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Tego rodzaju czynnością (tj. w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.) jest np. udzielenie informacji publicznej, o której mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782 ze zm.), zwanej dalej "u.d.i.p.". Kontrola sądowa następuje przy uwzględnieniu kryterium zgodności z prawem, o czym stanowi art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647). Zaznaczenia wymaga także, iż przy rozstrzyganiu spraw dotyczących bezczynności organów bierze się pod uwagę stan faktyczny istniejący w dacie orzekania. Tylko zatem, jeśli podmiot, którego zarzut bezczynności dotyczy, pomimo ciążącego na nim obowiązku, nie podjął wymaganej prawem czynności do dnia rozstrzygania w tym zakresie, możliwe jest zobowiązanie go do tego w myśl art. 149 § 1 P.p.s.a. Niniejsza sprawa dotyczy braku udzielenia przez Wójta Gminy [...] żądanej przez skarżącą A. W. informacji odnośnie do wniosku o dofinansowanie projektu "Kuchnia dla pokoleń – wyposażenie zaplecza kuchennego w świetlicy wiejskiej [...]" z jego załącznikami oraz treści zawartej w tym zakresie umowy. W udzielonej przez organ odpowiedzi na powyższe wskazane zostało, że żądana informacja jako przetworzona wymaga wskazania interesu publicznego w jej uzyskaniu. Ponadto zaznaczono, że wniosku nie można udostępnić w formie kopii bądź skanu ze względu na prawa autorskie osoby, która go sporządziła oraz ochronę danych osobowych. Zapoznanie się z wnioskiem możliwe jest zaś w siedzibie beneficjenta. Natomiast w sporządzonej przez organ odpowiedzi na skargę podniesiono, że Wójt Gminy [...] nie posiada danych, o których udostępnienie wnioskuje skarżąca, w związku z powyższym nie jest w stanie uczynić zadość jej żądaniu. Ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje różne tryby postępowania w zależności od okoliczności konkretnej sprawy. Mianowicie, gdy podmiot, do którego skierowane zostało żądanie o udostępnienie określonej informacji jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 u.d.i.p. (tj. obowiązanym do jej udzielenia), a sama informacja ma charakter publiczny w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., spoczywa na nim wymóg udzielenia takowej informacji – zasadniczo bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, zastosowanie znajduje procedura uregulowana w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. (tj. pisemnego powiadomienia wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazania, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie). Jeśli wówczas w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się, co następuje w drodze decyzji. Formę decyzji przyjmuje także – w świetle art. 16 ust. 1 u.d.i.p. - odmowa udzielenia informacji publicznej w przypadkach określonych w art. 5 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. (tj. z uwagi na ochronę informacji niejawnych, ochronę innych tajemnic ustawowo chronionych, prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy). Z kolei w razie, gdy informacja, której wnioskodawca się domaga nie jest informacją publiczną, do której zastosowanie mają unormowania u.d.i.p. bądź też, kiedy adresat wniosku nie dysponuje żądanymi danymi, wówczas prawidłowym postępowaniem takiego adresata wniosku jest wystosowanie pisma informującego o powyższym. Przedstawione wyżej działania, gdy zostaną podjęte przez podmiot, do którego skierowano wniosek o udostępnienie informacji publicznej powodują bezzasadność zarzutu o pozostawanie przez niego w stanie bezczynności. Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie – art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Z brzmienia tego przepisu, jak i treści art. 61 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) orzecznictwo sądowe wyprowadza szerokie rozumienie przedmiotowego pojęcia. Przyjmuje się więc, że informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów [por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z 30.10.2002 r., II SA 1956/02, LEX nr 78062]. Uszczegółowienie w tym zakresie zawarte jest w art. 6 ust. 1 u.d.i.p., wymieniającym przykładowe rodzaje danych, które należy zaliczyć do informacji publicznych. I tak, informacjami takimi są np. dane dotyczące majątku, którym dysponują podmioty wymienione w art. 4 u.d.i.p., dane o majątku publicznym, w tym dane o majątku jednostek samorządu terytorialnego – art. 6 ust. 1pkt 2 lit. f, art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p. Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej - w myśl art. 4 pkt 1 u.d.i.p. są natomiast m. in. organy władzy publicznej. W świetle powyższego, nie może budzić wątpliwości, że treść żądania A. W. mieściła się w pojęciu informacja publiczna, zaś adresat, do którego go skierowano objęty jest zakresem podmiotowym art. 4 u.d.i.p. W sytuacji, gdy jednak podmiot ten tj. Wójt Gminy [...] nie był dysponentem danych, których udostępnienia domagała się wnioskodawczyni, winien był on w terminie przewidzianym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. tj. 14 dni skierować do autora wniosku pismo wyjaśniające w tym przedmiocie. Pismo takie zostało wprawdzie wystosowane do A. W., jednak nastąpiło to dopiero w treści udzielonej przez organ odpowiedzi na skargę, a zatem już w trakcie postępowania sądowego skargą tą zainicjowanego. W takiej zaś konfiguracji procesowej orzecznictwo sądowe przyjmuje konieczność umorzenia postępowania . Gdy bowiem po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności, zastosowanie znajduje art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (tak uchwała składu 7 sędziów NSA z 26.11.2008 r. I OPS 6/08, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Skoro więc sytuacja tego rodzaju zaistniała w okolicznościach niniejszej sprawy, to zasadnym stało się przychylenie się do wniosku skarżącej i umorzenie niniejszego postępowania w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3, § 2 P.p.s.a. Istniejący stan bezczynności Wójt Gminy [...] usunął, a zatem nie istnieje przedmiot orzekania w tym zakresie. Jednocześnie, pomimo bezprzedmiotowości postępowania sądowego co do zobowiązania Wójta Gminy [...] do rozpoznania wniosku A. W. z dnia 18 listopada 2014 r., bezprzedmiotowym nie stało się rozstrzygnięcie co do tego, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zobowiązuje do tego brzmienie art. 149 § 1 P.p.s.a. Potrzebę w tym przedmiocie dostrzega także orzecznictwo sądowe (por. postanowienie NSA z 13.11.2012r. I OSK 2626/12, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy orzekaniu w tym zakresie niezbędnym jest uwzględnienie wszystkich okoliczności danego przypadku, w szczególności czas trwania opóźnienia. Mając więc na uwadze, że wyjaśnienia, iż organ nie jest w posiadaniu żądanej przez stronę skarżącą informacji publicznej Wójt Gminy [...] udzielił wnioskodawczyni w odpowiedzi na skargę, którą sporządził w ustawowym terminie 15 dni (art. 21 pkt 1 u.d.i.p.) przyjęto, że bezczynność organu w tym zakresie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei orzeczenie o kosztach postępowania znajduje podstawę w art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Do kosztów tych zaliczono kwotę 100 zł odpowiadającą wysokości wpisu od skargi, kwotę 240 zł z tytułu wynagrodzenia reprezentującego skarżącą radcy prawnego oraz 17 zł jako opłatę skarbową od udzielonego wymienionemu pełnomocnictwa.