II SAB/Rz 45/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie NSA Ryszard Bryk WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi J. C. na bezczynność Burmistrza Miasta w przedmiocie podziału nieruchomości - postanawia – umorzyć postępowanie sądowe. II SAB/Rz 45/08 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie przez J. Ch. jest bezczynność Burmistrza J. polegająca na niewykonaniu postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] listopada 2004 r., Nr [...]. Skarga ta została wniesiona po uprzednim odrzuceniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 22 października 2008 r., sygn. akt II SAB/Rz 37/08, skargi J. Ch. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., polegającej na nie rozpoznaniu wniesionego w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1070 ze zm.) – powoływanej dalej jako k.p.a., zażalenia z dnia 14 marca 2005 r., na bezczynność Burmistrza J. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że odrzucenie skargi nastąpiło ze względu na jej niedopuszczalność. Postanowienie wydane na skutek rozpatrzenia zażalenia na bezczynność nie jest bowiem postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty, a przepisy nie przewidują prawa do złożenia od niego zażalenia, a tylko takie postanowienia mogą być przedmiotem skargi złożonej do wojewódzkiego sądu administracyjnego, a ich niewydanie przez organ przedmiotem skargi na bezczynność. Sąd wskazał jednak, że brak odpowiedzi organu na zażalenie złożone w trybie art. 37 § 2 k.p.a. nie pozbawia strony ochrony prawnej. Strona, która złożyła takie zażalenie, ma bowiem prawo złożyć do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargę na bezczynność. Skarżący kierując się tą informacją złożył przedmiotową skargę. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że postępowanie którego dotyczy skarga jest w toku. Po uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r., Nr [...] postanowienia Burmistrza Miasta J. z dnia [...] października 2004 r., Nr [...], Burmistrz Miasta J. rozpoznał sprawę ponownie i postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r., Nr [...] negatywnie zaopiniował wstępny projekt podziału nieruchomości nr 2184/4 i nr 2185, a organ odwoławczy wydał decyzję kasacyjną [...].06.2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 604/07 uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] czerwca 2007 r., Nr [...] i poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta J. z dnia [...] lipca 2005 r., Nr [...]. kolejno strony zostały zawiadomione o możliwości zapoznania się z aktami. Następnie postanowieniem z dnia [...].12.2008 r. Burmistrz Miasta J. zaopiniował negatywnie projekt podziału, a po rozpoznaniu zażalenia organ odwoławczy wydał decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Po rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 czerwca 2008 r. w sprawie II SA/Rz 604/07 uchylił postanowienie z dnia [...] lipca 2005 r. oraz postanowienie z [...] czerwca 2007 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. Burmistrz Miasta J. po raz kolejny zaopiniował negatywnie wstępny projekt podziału nieruchomości. Zauważyć należy, iż pozostałe zarzuty skargi na bezczynność zostały uprzednio rozstrzygnięte przez tut. Sąd, a to postanowieniem z dnia 22 października 2008 r. oraz z dnia 22 lutego 2009 r. o odrzuceniu, które stały się prawomocne. Z akt administracyjnych wynika, że postępowanie główne dotyczy podziału działek nr 2184/4 i 2185 położonych w obrębie 5 w J. przy ul. S. oraz nr 2090 położonej w obrębie 5 w J. przy ul. P. Postanowieniem z dnia [...] października 2004 r., Nr [...] Burmistrz Miasta J. pozytywnie zaopiniował wstępny projekt podziału nieruchomości działki nr 2184/4 i nr 2185 zaś postępowanie w przedmiocie zaopiniowania podziału działki nr 2090 zawiesił. W wyniku zażalenia złożonego przez A. Ł., J. Ł. i J. Ch., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r., Nr [...], którego niewykonanie skarżący zarzuca Burmistrzowi Miasta J., uchyliło w całości zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu tego postanowienia Kolegium stwierdziło, że art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. daje organowi możliwość zawieszenia postępowania co do całego przedmiotu postępowania, nie przewiduje natomiast możliwości częściowego zawieszenia postępowania. W dniu 14 marca 2005 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. wpłynęło zażalenie J. Ch. na bezczynność Burmistrza Miasta J. polegającą między innymi na niewykonaniu postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] listopada 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wydało rozstrzygnięcia w tym przedmiocie, a skarga na bezczynność tego organu w tym zakresie została, jak wskazano na wstępie, odrzucona postanowieniem z dnia 22 października 2008 r., sygn. akt II SAB/Rz 37/08. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r., Nr [...] Burmistrz Miasta J. rozpoznając ponownie sprawę, negatywnie zaopiniował wstępny projekt podziału nieruchomości nr 2184/4 i nr 2185, położonych w obrębie nr 5 w J. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga na bezczynność organu ma na ocelu ochronę interesów strony przed sytuacją, w której organ będąc obowiązany do rozstrzygnięcia o jej prawach lub obowiązkach, w przewidzianej prawem formie, nie czyni tego. Zmierza zatem do zdyscyplinowania organu do podjęcia określonego prawem działania. Wynika to z treści art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., zgodnie z którym Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z literalnej wykładni wyżej wymienionego przepisu wynika, że brak bezczynności organu w dniu orzekania przez Sąd czyni bezprzedmiotowym wydawanie rozstrzygnięcia zobowiązującego organ do działania, które organ wcześniej podjął. Za bezprzedmiotowością takiego postępowania wypowiedział się między innymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w postanowieniu z dnia 31 sierpnia 2006 r., sygn. akt I SAB/Ol 3/2006, komputerowy system informacji prawniczej LexPolonica nr 1454102, wskazując, że: "Jeśli w momencie rozpoznania przez sąd skargi organ w bezczynności już nie pozostaje, to postępowanie sądowe podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd bowiem, skoro organ w bezczynności już nie pozostawał, nie może zastosować trybu przewidzianego w art. 149 tej ustawy, to znaczy w przypadku uznania zasadności skargi, zobowiązać organ do wydania w zakreślonym terminie decyzji w sprawie". Jak wynika z akt sprawy Burmistrz Miasta J., któremu skarżący zarzucił bezczynność polegającą na niewykonaniu postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] listopada 2004 r., Nr [...] wykonał powyższe postanowienie, wydając postanowienie z dnia [...] lipca 2005 r., Nr [...]. Nastąpiło to wprawdzie z uchybieniem ustawowego terminu o jakim mowa w art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1070 ze zm.) – powoływanej dalej jako k.p.a. – przekazanie akt organowi I instancji nastąpiło w dniu 22 listopada 2004r. - jednak dla rozstrzygnięcia sądu w przedmiocie bezczynności organu okoliczność ta pozostaje bez znaczenia. Za takim stanowiskiem opowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 29 stycznia 2008 r. II SAB/Lu 64/2007, wskazując w punkcie 2 tezy, iż "brzmienie przepisu art. 149 P.p.s.a wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność w sytuacji, gdy organ wydał już decyzję lub inny akt albo podjął określone czynności, nawet jeżeli nastąpiło to z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wydania", a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia z dnia 21 grudnia 2005 r., I SAB/Wa 17/2004, LexPolonica nr 1253991: "Z art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika a contrario, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi nawet wówczas, gdy ta decyzja lub akt podjęte zostały z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wydania. W przypadku, gdy strona kwestionuje rozstrzygnięcie wydane po wniesieniu skargi na bezczynność może wnieść środki przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego". Zaprezentowane wyżej stanowiska, Sąd w składzie orzekającym, w zupełności podziela. Otóż niezałatwienie sprawy w terminie o jakim mowa w art. 35 k.p.a. daje stronie prawo wniesienia do organu wyższego stopnia zażalenia. W postępowaniu administracyjnym organ wyższego stopnia, uznając zażalenie za zasadne, wyznacza organowi dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwienia spraw w przyszłości. W przypadku nieuwzględnienia zażalenia strona ma prawo wnieść do sądu administracyjnego skargę na bezczynność. Sąd administracyjny bada jedynie czy organ pozostaje w bezczynności i jeśli tak, wydaje rozstrzygnięcie o jakim była mowa na wstępie, tj. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a. Nie bada zatem czy rozstrzygnięcie zostało wydane w przewidzianym do tego terminie, a w przypadku jego przekroczenia nie zobowiązuje organu do wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie. Mając to wszystko na uwadze, a przede wszystkim fakt, iż organ w dniu orzekania przez Sąd, nie pozostawał w bezczynności, Sąd umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.