II SAB/Rz 48/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Magdalena Józefczyk /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi P. D. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w przedmiocie udzielenia informacji publicznej dotyczącej danych sprawy [...] -skargę oddala- Przedmiotem skargi P.D. jest bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w zakresie informacji publicznej dotyczącej sprawy sygn. [...] odnośnie daty i godziny ostatniego zapisu oraz loginu dokonującej tego zapisu lub jego modyfikacji osoby, we wskazanych we wniosku datach. Z akt sprawy wynika, że z wnioskiem o udzielenie powyższej informacji zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego w dniu 17 maja 2017 r. Pismem z dnia 29 maja 2017 r. Prezes Sądu Rejonowego poinformował, że wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ( Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.; dalej: "u.d.i.p.") W dniu 14 czerwca 2017 r. P. D. skierował do tutejszego Sądu skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego i zarzucił naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i art. 4 u.d.i.p. w zw. z art 1 ust. 1, art 3 ust. 1 pkt 1 oraz 13 u.d.i.p. Na tych podstawach wniósł o: - zobowiązanie Prezesa Sądu Rejonowego do rozpoznania wniosku, wydanie decyzji administracyjnej w terminie 7 dni i przesłanie na adres e-mail wskazany we wniosku o udzielenie informacji publicznej oraz na adres pocztowy wskazany w skardze, - na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa ( Dz.U. z 2011 r., Nr 34, poz. 173) w zw. z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") wniósł o orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, - wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. oraz zasądzenie odszkodowania od Skarbu Państwa, jako zadośćuczynienia za lekceważenie i straty moralne w kwocie 2000 zł. W uzasadnieniu wskazał, że odmowa udzielenia informacji publicznej następuje na podstawie art 16 ust. 1 u.d.i.p. w formie decyzji. Skoro organ nie wydał decyzji ani nie udzielił informacji publicznej, do której był zobowiązany to pozostaje w bezczynności lub w przewlekłości postępowania, a oceny tej nie zmienia okoliczność, że w przekonaniu organu żądane informacje nie stanowiły informacji publicznej. Przytaczając kolejne orzeczenia sądów wskazał, że każdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinien być załatwiony bądź przez udostępnienie informacji, bądź w przypadku, gdy istnieją ku temu podstawy przez odmowę udostępnienia, która przybiera formę decyzji administracyjnej. Końcowo wskazał, że uchylanie się przez Prezesa Sądu Rejonowego przez tak długi okres czasu od podjęcia formalnych, przewidzianych przez ustawę czynności i niewydanie decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej, powoduje u niego poczucie frustracji, lekceważenia, co uzasadnia roszczenie zasądzenia kwoty 2000 zł. oraz ukarania organu grzywną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, dotyczą bowiem wewnętrznej procedury działania i organizacji organu, niezwiązanych z wykonywaniem władzy publicznej. W sytuacji, gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną organ nie jest zobowiązany ani do udostępnienia ani do wydania decyzji o odmowie udostępnienia. W takiej sytuacji organ powinien poinformować wnioskodawcę w formie pisma. W niniejszej sprawie skarżący taką odpowiedź otrzymał, co uzasadnia oddalenie skargi. W piśmie procesowym z dnia 20 lipca 2017 r. skarżący nie zgodził się z organem, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. W jego ocenie jest to sprawa szczególnie istotna dla interesu publicznego ze względu na eliminację ewentualnych nadużyć pracowników w zakresie rodzaju, czasu, miejsce, sposobu zapisywania protokołów, okoliczności rozstrzygania spraw w Sądzie Rejonowym i późniejszej realizacji wyroków, co w istotny sposób wpływa i może wpływać na wykonywanie przez podmioty władzy publicznej (w tym także inne osoby i jednostki organizacyjne w zakresie, w jakim współuczestniczą w procesie wykonywania władzy publicznej gospodarują majątkiem Skarbu Państwa) ich uprawnień i obowiązków. Pytanie o udzielenie informacji publicznej miało na celu sprawdzenie, czy po rozprawie nie dochodziło do nieuprawnionej modyfikacji protokołów, tj. sprawdzenia właściwego funkcjonowania organu w zakresie sprawowania władzy. Wniosek nie dotyczył danych wrażliwych czy osobowych. W pozostałym zakresie powtórzył argumenty skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zakres kognicji sądów administracyjnych, które sprawują kontrolę działalności administracji pod względem legalności, czyli zgodności z prawem, określają przepisy art. 3 § 2, 2a i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.) - zwanej dalej P.p.s.a. Kontrola ta z mocy art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Bezczynność jest to stan, w którym organ, będący właściwym miejscowo i rzeczowo do załatwienia sprawy, nie wydaje decyzji, postanowienia bądź innego aktu administracyjnego lub nie podejmuje czynności z zakresu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a. Skarżący zarzuca Prezesowi Sądu Rejonowego bezczynność powstałą na tle stosowania ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do udzielenia informacji publicznej. Podmioty obowiązane do udostępniania informacji publicznej wskazano w art. 4 ust. 1 władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W świetle tej regulacji Prezes Sądu Rejonowego może być podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 u.d.i.p. W rozpoznawanej sprawie skarżący pismem z dnia 17 maja wystąpił do Prezesa Sądu Rejonowego o udostępnienie informacji publicznej z systemu informatycznego tego sądu w zakresie danych dotyczących sprawy II K 560/09 odnośnie daty i godziny ostatniego zapisu oraz podanie loginu osoby dokonującej ostatniego zapisu lub modyfikacji na protokołach rozpraw w tej sprawie w dniach podanych przez wnioskodawcę. Problem w niniejszej sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi, czy pozyskane z systemu informatycznego wskazujące datę i godzinę zapisów i ich modyfikacji na protokołach rozpraw sądowych, stanowią w myśl przepisów u.d.i.p. informację publiczną podlegająca udostępnieniu. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy, do której udostępnienia zobowiązane są podmioty wymienione w jej art. 4, natomiast przepis art. 6 u.d.i.p. wprowadza przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1. Jego podstawową funkcją jest doprecyzowanie zakresu przedmiotowego ustawy i wskazanie najbardziej typowych kategorii informacji publicznych (M. Kłaczyński, S. Szuster, Komentarz do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, LEX 2003). W szczególności charakter taki mają wskazane w tym przepisie informacje o sposobach realizacji zadań publicznych, ich wykonywaniu i skutkach realizacji tych zadań (art. 6 ust. 1 pkt 1ppkt c) oraz wskazane w art. 6 ust. 1 pkt 3 informacje o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o: a) trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych; b) trybie działania państwowych osób prawnych i osób prawnych samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej; c) sposobach stanowienia aktów publicznoprawnych; d) sposobach przyjmowania i załatwiania spraw; e) stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania; f) prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych; g) naborze kandydatów do zatrudnienia na wolne stanowiska, w zakresie określonym w przepisach odrębnych, a także wskazane w art. 6 ust. 1 pkt 4 ppkt a) informacje o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: - treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć; - dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających; - treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu. Definicję "dokumentu urzędowego" stworzoną na potrzeby ustawy o dostępie do informacji publicznej ustawodawca zawarł w art. 6 ust. 2 u.d.i.p. stanowiąc, że jest nim treść oświadczenia woli lub wiedzy utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. W świetle tej definicji i przytoczonych unormowań art. 6 ust. 1 u.d.i.p., nie ulega wątpliwości, że protokół rozprawy sądowej jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p., stanowi więc informację publiczną (por. również wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 września 2017 r., IV SAB/Gl 7/17). W dokumencie tym utrwalone zostają stanowiska uczestników rozprawy, a także treść dowodów (np. zeznania świadków, biegłych, wyjaśnienia oskarżonego). Sąd podziela natomiast stanowisko Prezesa Sądu Okręgowego, choć nie podano jego argumentacji, że nie mają charakteru informacji publicznej zapisy z systemu informatycznego dotyczące wytworzenia dokumentu - protokołu rozprawy. Zapisy te odnoszą się bowiem do metodyki wytworzenia dokumentu, a nie jego treści i mają charakter wyłącznie techniczny. Tymczasem zgodnie z prezentowanym w orzecznictwie stanowiskiem, informację publiczną stanowi treść dokumentów, zarówno bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i tych, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także tych, które tylko w części dotyczą działalności organu), nawet gdy nie pochodzą wprost od niego (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 16 lipca 2008 r., II SA/Wa 721/08, Lex nr 423325, wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2006 r., I OSK 123/06, Lex nr 291357). W kontekście okoliczności podanej przez skarżącego w piśmie procesowym z dnia 20 lipca 2017 r. (wniosek o zwolnienie z opłat), gdyż wysoce prawdopodobne jest, że organ - Prezes dokonał sprawdzenia i następnie dokonano modyfikacji po rozprawie i w tym skarżący upatruje odmowy udzielenia informacji w formie pisma. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokował już w sprawie ze skargi P.D. i wyrokiem z dnia 26 października 2017 r. sygn. akt II SAB/Rz 130/17 (nieprawomocny) skargę oddalił. Przedmiotem wyrokowania była sprawa na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego o udzielenie takiej samej informacji w sprawie karnej o innej sygnaturze. Ze względu na zbieżność przedmiotową sprawy, kreowaną tak w sprawie zakończonej ww. wyrokiem i aktualnie rozpoznawanej, a wyznaczoną treścią pism skarżącego o udzielenie informacji publicznej nawet z tej samej daty - 17 maja 2017 r., Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd i argumenty powołane w uzasadnieniu przywołanego wyroku. Z tego też względu w ocenie Sądu za prawidłową należało uznać formę załatwienia wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej - tj. stosowne pismo Prezesa Sądu Rejonowego z dnia 29 maja 2017 r. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się konsekwentnie, że w sytuacji, gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia jedynie wnoszącego, że jego żądanie nie dotyczy informacji publicznej i mieści się w u.d.i.p. (por. wyroki NSA: z dnia 27 września 2002 r., II SAB 180/02 i II SAB 289/02, z dnia 5 lutego 2008 r., I OSK 807/07, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 lutego 2009 r., II SA/Bk 839/08, wszystkie dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wydanie w takiej sytuacji decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji żądanej przez stronę, która nie posiada cechy informacji publicznej, podlegałoby stwierdzeniu nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako decyzji wydanej bez podstawy prawnej. Przewidujący obowiązek wydania decyzji art. 16 u.d.i.p., ma zastosowanie tylko wówczas, gdy spełniony jest warunek przedmiotowy - sprawa ma charakter informacji publicznej i podmiotowy - istnieje podmiot zobowiązany. Z wszystkich tych przyczyn Sąd uznał, że Prezes Sądu Rejonowego , rozpoznając wniosek skarżącego nie dopuścił się bezczynności. Wobec uznania niezasadności skargi, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił, jako niezasadną.