II SAB/Rz 53/11
WyrokWSA w Rzeszowie2011-10-14
Skład orzekający: Maria Piórkowska, Robert Sawuła, Małgorzata Wolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, odmawiając udostępnienia informacji publicznej w formie wskazanej we wniosku z powodu braku środków technicznych, powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania, czy też jego bezczynność w tym zakresie uzasadnia uwzględnienie skargi na bezczynność?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, który powołuje się na brak środków technicznych uniemożliwiających udostępnienie informacji publicznej w formie wskazanej we wniosku, a następnie nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania, dopuszcza się bezczynności. W takiej sytuacji sąd administracyjny, uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności, stwierdzając jednocześnie, że rozpoznając skargę na bezczynność, sąd nie jest uprawniony do merytorycznego rozstrzygania kwestii trafności stanowiska organu.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej w postaci kserokopii protokołów z obrad Rady Gminy i jej komisji stałych za określony okres. Organ gminy odmówił udostępnienia informacji w żądanej formie, powołując się na przepisy statutu gminy i brak środków technicznych, jednak nie wydał decyzji o umorzeniu postępowania. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zobowiązał Wójta Gminy [...] do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie wniosku D. Z. lub w tym samym terminie do udzielenia informacji publicznej w formie wydania kserokopii protokołów obrad Rady Gminy [...] oraz protokołów z Komisji Stałych tej Rady za okres od grudnia 2010 do marca 2011 r. w terminie 7 dni od dnia zwrotu akt organowi. Zasądził od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącego D. Z. kwotę 117 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Piórkowska Sędziowie WSA Robert Sawuła /spr./ NSA Małgorzata Wolska Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 października 2011 r. sprawy ze skargi D. Z. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej I. zobowiązuje Wójta Gminy [...] w terminie 7 dni od dnia zwrotu akt organowi do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie wniosku D. Z. względnie w tym samym terminie do udzielenia informacji publicznej w formie wydania kserokopii protokołów obrad Rady Gminy [...] oraz protokołów z Komisji Stałych tej Rady za okres od grudnia 2010 do marca 2011 r.; II. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącego D. Z. kwotę 117 zł /słownie: sto siedemnaście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z dnia [..] lipca 2011 r., pełnomocnik D.Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Rzeszowie skargę na bezczynność Wójta Gminy B. polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej w postaci kserokopii protokołów z obrad Rady Gminy B. oraz z posiedzeń komisji stałych tej rady, za okres od grudnia 2010 r. do marca 2011 r. Taka bezczynność w ocenie skarżącego narusza "art. 13 § 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej". Z naruszeniem prawa nie wydano decyzji, ani też nie uwzględniono podania o udzielenie informacji. Naruszeniu uległy terminy załatwienia sprawy określone w art. 35 "k.p.a.". Odpowiedzi organu, udzielone pismami z dnia 4 marca 2011 r. i 25 marca 2011 r. nie są decyzjami administracyjnymi. Obowiązek załatwienia sprawy w rozsądnym terminie wynikał dla wójta również z art. 6 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz z art. 17 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji. W sprawie naruszono też art. 61 Konstytucji RP. Skarżący nie zgadza się z poglądem Wójta, iż zgodnie ze Statutem Gminy B. udostępnienie dokumentacji może nastąpić tylko w siedzibie Urzędu Gminy, w obecności pracownika organu, w jego ocenie stosownie do art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, organ był obowiązany zapewnić skarżącemu możliwość kopiowania lub wydrukowania żądanej informacji publicznej.
Wójt Gminy B., w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu odpowiedzi stwierdzono, że pismem z dnia 4 marca 2011 r. wójt poinformował skarżącego, iż zasady udostępniania żądanych dokumentów zostały uregulowane w § 94-98 Statutu Gminy B., przyjętego uchwałą Rady Gminy B. nr [...] z dnia [..] grudnia 2002 r. Zgodnie z § 96 ust. 1 i § 97 Statutu, udostępnianie dokumentów z zakresu działania rady gminy odbywa się na stanowisku pracy ds. obsługi rady, w godzinach pracy Urzędu, w asyście pracownika Urzędu. Nie można zatem było udostępnić żądanych dokumentów w postaci kserokopii przesłanych (wydanych) skarżącemu. Skarżący zna treść żądanych dokumentów, gdyż zapoznał się z nimi w urzędzie. Kolejnym pismem
z dnia 25 marca 2011 r. Wójt podtrzymał swoje stanowisko, w związku
z ponowieniem prośby skarżącego w piśmie z dnia 15 marca 2011 r. Wskutek wniesienia przez skarżącego zażalenia na bezczynność Wójta, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. postanowieniem z dnia [..] maja 2011 r.,
nr [...] odmówiło uwzględnienia zażalenia na bezczynność, zawartego w piśmie z dnia 7 kwietnia 2011 r. Działanie wójta w ocenie tego organu pozostaje w zgodności z art. 1 ust. 2, art. 7 ust. 1, art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej oraz z art. 11b ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Wyjaśniono, że w sprawie nie została wydana decyzja o umorzeniu postępowania, gdyż nie zaszła podstawa do jej wydania, polegająca na braku środków technicznych umożliwiających udzielenie informacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje:
Skarga podlega rozpatrzeniu na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawach (art. 3 § 1 Ppsa), kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach m.in. skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a (art. 3 § 2 Ppsa).
Przedmiot skargi D.Z. został określony jako bezczynność Wójta Gminy B., skarżący domaga się, aby Sąd zobowiązał organ do "merytorycznego załatwienia sprawy". Z akt administracyjnych wynika, że skarżący domagał się od organu udostępnienia informacji publicznej w postaci protokołów obrad Rady Gminy B. oraz komisji stałych w określonym terminie.
Problematykę załatwiania wniosków o udzielenie informacji publicznej reguluje ustawa z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz.1198 ze zm., zwana dalej Uddip). Rozpatrzenie skargi wymaga zatem rekapitulacji przepisów tej ustawy w zakresie niezbędnym dla oceny zasadności wniesionego środka zaskarżenia. W myśl art. 1 ust. 1 Uddip "Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie", zgodnie z art. 2 ust. 1 cyt. ustawy "Każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej"". Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do: 1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, 2) wglądu do dokumentów urzędowych, 3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów (art. 3 ust. 1 Uddip). Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne (art. 4 ust. 1 Uddip). Zgodnie z art. 7 ust. 1 Uddip "Udostępnianie informacji publicznych następuje w drodze: 1) ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8, 2) udostępniania, o którym mowa w art. 10 i 11, 3) wstępu na posiedzenia organów, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3, i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia". Z kolei art. 10 ust. 1 Uddip określa, iż "Informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, jest udostępniana na wniosek".
Wedle art. 18 ust 1 Uddip "Posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów są jawne i dostępne". "Organy, o których mowa w art. 18 ust. 1 i 2, sporządzają i udostępniają protokoły lub stenogramy swoich obrad, chyba że sporządzą i udostępnią materiały audiowizualne lub teleinformatyczne rejestrujące w pełni te obrady" (art. 19 Uddip), "Przepisy art. 18 i 19 stosuje się odpowiednio do pochodzących z powszechnych wyborów kolegialnych organów jednostek pomocniczych jednostek samorządu terytorialnego i ich kolegialnych organów pomocniczych" (art. 20 cyt. ustawy). Niesporne zatem jest, że żądane przez skarżącego informacje wyczerpują przedmiotowy i podmiotowy zakres Uddip, czego strony nie kwestionują.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 Uddip "Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2". Art. 14 stanowi: "Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku" (ust.1); "Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się" (ust. 2). Z akt sprawy wynika, że po wniesieniu wniosku o udostępnienie informacji w postaci kopii źródłowych protokołów działająca z upoważnienia Wójta Gminy B. Sekretarz Gminy pismem z 4 marca 2011 r. z powołaniem się na dyspozycję art. 14 ust. 2 Uddip powiadomiła o braku możliwości realizacji żądania D.Z. Pouczyła jednocześnie o możliwości ponownego zapoznania się z protokołami w siedzibie Urzędu Gminy w B., jak również o treści art. 14 ust. 2 Uddip in fine. D.Z. w piśmie wniesionym 15 marca 2011 r. do Wójta Gminy B. kwestionując stanowisko wyrażone w powiadomieniu z 4 marca 2011 r. raz jeszcze domagał się zrealizowania swego wniosku o udostępnienie informacji publicznej w formie w nim wskazanej. W reakcji na pismo D.Z. organ skierował do niego pismo datowane na 25 marca 2011 r., w którym podtrzymano stanowisko wyrażone w powiadomieniu z 4 marca 2011 r.
Zdaniem Sądu w realiach przedmiotowej sprawy występuje stan bezczynności. Z przywołanych przez Sąd przepisów Uddip wynika jednoznacznie sposób, w jaki podmiot zobowiązany do rozpatrzenia wniosku o udzielenie informacji publicznej, załatwia ów wniosek. Załatwienie wniosku polegać może na dokonaniu czynności, tj. udzielenia informacji publicznej w terminie określonym przepisami Uddip oraz w formie wskazanej we wniosku. Skoro organ gminy stoi na stanowisku, że istnieją określone przyczyny co do braku możliwości zachowania formy udostępnienia informacji publicznej żądanej przez skarżącego i skoro organ ten powołał się na dyspozycję art. 14 ust. 2 Uddip, to winien zakończyć postępowanie, wobec treści pisma D.Z. z [..] marca 2011 r. decyzją umarzającą.
Zgodnie z art. 16 ust. 1 Uddip "Odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji". Niesporne jest, że w sprawie taka decyzja nie została wydana, wynika to zarówno z treści samej skargi, jak i z odpowiedzi organu na nią. Zasadna przeto jest skarga zarzucająca organowi bezczynność w postaci braku wydania decyzji w sprawie (art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 1 Ppsa), względnie weryfikacji stanowiska organu i załatwienia źródłowego wniosku skarżącego w formie, jakiej się domaga (art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 4 Ppsa). W myśl art. 149 § 1 Ppsa Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W ocenie Sądu termin 7 dni, od dnia uprawomocnienia się wyroku, będzie wystarczający do załatwienia sprawy.
Jednocześnie Sąd podkreśla, że rozpoznając skargę na bezczynność nie jest uprawniony do merytorycznego rozstrzygnięcia kwestii trafności stanowiska organu, który jako przeszkodę w uwzględnieniu wniosku skarżącego upatruje regulacji statutowej. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 Ppsa. Z uwagi na przedmiot skargi bezprzedmiotowe zbędne było opatrywanie wyroku klauzulą ochrony tymczasowej z art. 152 Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło