II SAB/Rz 6/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2022 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi MK na bezczynność i przewlekłość Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę w części dotyczącej: – przewlekłego rozpatrzenia odwołania wniesionego od decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia 26 sierpnia 2021 r. nr ŚS-R.5131.3.006737.2021.43489.JSZ; – przewlekłego rozpatrzenia ponaglenia wniesionego przez skarżącą na niezałatwienie przez Prezydenta Miasta Rzeszowa sprawy o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego; – przewlekłego rozpatrzenia ponaglenia wniesionego przez skarżącą na niezałatwienie przez Prezydenta Miasta Rzeszowa sprawy o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W dniu 14 stycznia 202 r. do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga MK na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie. Jako przedmiot zaskarżenia skarżąca wskazała: 1. przewlekłe rozpatrzenia odwołania wniesionego przez skarżącą od decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia 26 sierpnia 2021 r. nr ŚS-R.5131.3.006737.2021.43489.JSZ, wydanej w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego; 2. bezczynność i przewlekłe rozpatrzenia odwołania wniesionego przez skarżącą od decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia 14 października 2021 r. nr ŚS-R.5131.2.007504.2021.43489.JSZ, wydanej w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego; 3. przewlekłe rozpatrzenie ponaglenia wniesionego przez skarżącą na niezałatwienie przez Prezydenta Miasta Rzeszowa sprawy o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego; 4. przewlekłe rozpatrzenie ponaglenia wniesionego przez skarżącą na niezałatwienie przez Prezydenta Miasta Rzeszowa sprawy o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.) – dalej: "P.p.s.a.", jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego albo skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn, wówczas podlega ona odrzuceniu. Jej rozpoznanie rodziłoby bowiem nieważność postępowania (art. 183 § 2 pkt 1 P.p.s.a.). Zgodnie z wyrażoną w art. 177 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą domniemania właściwości sądów powszechnych, sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach, z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów. Oznacza to, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych, obejmujący katalog aktów, względnie czynności lub bezczynności organów administracji podlegających kontroli sądowoadministracyjnej, został szczegółowo określony obowiązującymi przepisami prawa. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W niniejszej sprawie strona skarżąca w pkt 1 jako przedmiot zaskarżenia wskazała przewlekłe rozpatrzenie odwołania wniesionego przez skarżącą od decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia 26 sierpnia 2021 r. nr ŚS-R.5131.3.006737.2021.43489.JSZ, wydanej w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wymaga wskazania, że uchwałą z dnia 7 marca 2021 r. II OPS 1/21 Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dostępna na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Z akt administracyjnych Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie nr SKO.4111/876/2021 wynika, że decyzją z dnia 26 października 2021 r. organ odwoławczy, po rozpoznaniu odwołania skarżącej, utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia 26 sierpnia 2021 r. nr ŚS-R.5131.3.006737.2021.43489.JSZ. Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania odwoławczego przez SKO została zaś wniesiona w dniu 7 grudnia 2021 r., a zatem po dacie wydania decyzji przez ten organ. Powyższe obliguje Sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Odnośnie skargi na przewlekłe rozpoznanie ponagleń wniesionych przez skarżącą, wskazanych w pkt 3 i 4 skargi, Sąd stwierdza, że tak określony przez skarżącą przedmiot zaskarżenia nie podlega kognicji sądu administracyjnego, co w konsekwencji obliguje Sąd do odrzucenia skargi. Na niezałatwienie sprawy administracyjnej w terminie lub na przewlekłe prowadzenie postępowania służy bowiem ponaglenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – do organu prowadzącego postępowanie (art. 37 § 1 i 2 K.p.a.). Środek ten ma na celu zniesienie stanu bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zarazem wniesienie ponaglenia stanowi warunek formalny skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie przez niego postępowania administracyjnego (por. art. 52 P.p.s.a.). Stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 37 § 6 i 7 Kpa powinno przyjąć formę postanowienia, na które jednak nie służy zażalenie. Jak bowiem stanowi przepis art. 141 § 1 K.p.a., na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi, a w przypadku postanowienia podejmowanego w trybie art. 37 K.p.a. przepisu takiego nie ma. Postanowienie to ma charakter wpadkowy (incydentalny), nie kończy postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Omawiana instytucja odnosi się wyłącznie do kwestii ściśle procesowej uregulowanej w przepisach art. 35 i 37 Kpa, a rzeczone postanowienie nie kreuje nowej sprawy administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 2010 r. II GSK 708/09, postanowienie WSA w Rzeszowie z 28 stycznia 2016 r. II SAB/Rz 110/15; dostępne na stronie: orzezcenia.nsa.gov.pl). Nie jest to więc postanowienie podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Nie jest to również postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a.), ani postanowienie podlegające kontroli sądowoadministracyjnej na podstawie przepisów szczególnych (art. 3 § 3 P.p.s.a.). W konsekwencji również bezczynność lub przewlekłe rozpatrzenie ponaglenia przez organ odwoławczy nie może być przedmiotem zaskarżenia na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 lub 9 P.p.s.a. W związku z powyższym, Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., odrzucił skargę we wskazanej wyżej części. Końcowo Sąd wskazuje, że jako skutecznie wniesioną i podlegającą rozpoznaniu Sąd uznał skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie w przedmiocie rozpatrzenia odwołania wniesionego przez skarżącą od decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia 14 października 2021 r. nr ŚS-R.5131.2.007504.2021.43489.JSZ, wydanej w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.