II SAB/Rz 79/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Ewa Partyka Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 listopada 2015 r. sprawy ze skargi Z. P. na bezczynność [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie usunięcia punktów w ewidencji kierowców -skargę oddala- W dniu 4 sierpnia 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga ZP na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w [.] (dalej: "KWP"), w przedmiocie usunięcia punktów z ewidencji kierowców. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do zmniejszenia posiadanych punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podał, że w dniu 25 listopada 2014 r. odbył w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w [.] szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm.) – dalej: "P.r.d.". Wnioskiem z dnia 12 marca 2015 r. zwrócił się do KWP o wykreślenie 6 punktów z ewidencji kierowców, jednakże organ ten poinformował go, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia punktów wobec osoby, która przed rozpoczęciem szkolenia dopuściła się naruszeń, za które suma punktów przekroczyła 24. Zdaniem skarżącego KWP pozostaje w nieusprawiedliwionej bezczynności, gdyż art. 130 ust. 3 P.r.d. nie wprowadza żadnych wyjątków lub ograniczeń uzależniających skuteczne odbycie szkolenia od ilości punktów karnych nałożonych na kierowcę. Powołany zaś przez organ przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2012 r. poz. 488), wyłączający możliwość zmniejszenia liczny punktów w przypadku, gdy szkolenie takie odbyła osoba posiadająca już 24 punkty, jest sprzeczny z art. 130 ust. 3 P.r.d. i przekracza zakres delegacji ustawowej zawartej w art. 130 ust. 4 tej ustawy, a zatem nie może mieć w sprawie zastosowania. W odpowiedzi na skargę KWP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Podał, że punkty w ewidencji kierowców przypisano skarżącemu na podstawie prawomocnych orzeczeń sądów, a ich liczba w dacie rozpoczęcia przez niego szkolenia wynosiła 26 punktów i została mu przypisana w okresie od 25 stycznia 2013 r. do 22 listopada 2013 r. Okoliczność ta, zgodnie z literalnym brzmieniem § 8 ust. 6 przywołanego wyżej rozporządzenia, wyłącza możliwość zmniejszenia skarżącemu ilości posiadanych punktów. Przepis ten obowiązywał w czasie popełnienia wykroczenia przez skarżącego, nie pozostawia żadnych wątpliwości w zakresie jego interpretacji i ma charakter prawa powszechnie obowiązującego, a ocena jego zgodności z przepisami ustawy nie należy do kompetencji organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Należy dodać, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarżący w niniejszej sprawie zarzuca [.] Wojewódzkiemu Komendantowi Policji w [.] bezczynność czyli brak przewidzianej prawem reakcji na zgłoszone przez obywatela żądanie. Dlatego też w pierwszej kolejności wypada wyjaśnić, iż bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności, organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (por. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012 r., s. 92 i nast.). Zdaniem strony skarżącej wymieniony wyżej Organ pozostaje bezczynny, co do zmniejszenia o 6 liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego wobec zaświadczenia o ukończeniu szkolenia, o jakim mowa w art. 130 ust. 2 P.r.d. Wobec tak wyraźnie sformułowanego przez skarżącego przedmiotu skargi wypada zauważyć, że w sprawach skarg na bezczynność pierwszym krokiem sądu administracyjnego powinno być ustalenie czy organ administracji pozostaje w zwłoce w zakresie wydania jednego z aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a p.p.s.a. Skarga na bezczynność organu w sprawach podlegających załatwieniu inną formą niż wymienione w tym przepisie, jest skargą niedopuszczalną, o czym przesądza treść art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Działania organów Policji w niniejszej sprawie zostały podjęte na podstawie przepisów normujących prowadzenie ewidencji kierowców naruszających przepisy prawa o ruchu drogowym. Na podstawie art. 130 P.r.d., Policja prowadzi ewidencje kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu P.r.d. przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje do ewidencji. Szczegółowe kwestie prowadzenia tego rejestru normowane są przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2012 r. poz. 488 ze zm.; zwane dalej rozporządzeniem). Rejestracja faktów podlegających ujawnieniu w tej ewidencji następuje poprzez wprowadzanie wpisów tymczasowych i wpisów ostatecznych. Powołane regulacje szczegółowo wskazują przypadki, w których organ usuwa wprowadzone wpisy tymczasowe i ostateczne oraz usuwa przypisane na podstawie wpisu ostatecznego punkty. Następuje to w trybie wskazanym w treści § 5 oraz § 6 tego rozporządzenia. Procedurę i okoliczności dotyczące złożenia wniosków o skierowanie na badania i kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii normuje § 7 ust. 1 rozporządzenia. Złożenie wymienionych tam wniosków a tym samym i jego wycofanie także następuje w drodze czynności materialno – technicznej organu Policji. Obywatel ma prawo do sądowego skontrolowania prawidłowości kierowania wniosku do organu wydającego prawo jazdy. Skierowanie na badania czy skierowanie do egzamin skutkuje pogorszeniem sytuacji administracyjnoprawnej podmiotu administrowanego. Skarga ZP jest skargą dopuszczalną gdyż określone jej treścią działania organów są w przypadku wpisu w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa (podobnie WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 13 grudnia 2011 r. o sygn. II SAB/Bd 52/11, LexPolonica nr 3937371). Skargę na bezczynność w przedmiocie aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej praw i obowiązków wynikających z przepisów prawa dopuszcza art. 3 § 2 pkt 4, § 3 p.p.s.a. Wobec tego, organ po wpłynięciu żądania obywatela o dokonanie opisanych czynności obowiązany jest stosowanie do okoliczności to żądanie uwzględnić lub odmówić uwzględnienia, co następuje poprzez niepodjęcie czynności. W każdym z tych przypadków organ powinien swe stanowisku zakomunikować stronie. Jeżeli tego nie uczyni i nie wykorzysta przysługującej mu kompetencji, to naruszy prawo będąc bezczynnym. Należy też odnotować, że Strona przed wniesieniem skargi wezwała organ o usunięcie naruszenia prawa spowodowanego bezczynnością w podejmowaniu czynności, których się domaga, na podstawie art. 52 § 3 p.p.s.a. Skarżący ZP działając w oparciu o treść postanowienia WSA w [.] z dnia 2 czerwca 2015 r., sygn. II SAB/Rz 43/15, o odrzuceniu skargi ZP na bezczynność WKP w [.], złożył zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, które było w istocie wezwaniem o jakim mowa w art. 52 § 2 p.p.s.a. Spełniony więc został wymóg wykorzystania przed wniesieniem skargi z przysługujących stronie środków prawnych – w tym wypadku z wezwania do usunięcia naruszenia prawa. [.] Komendant Wojewódzki Policji w [.] nie jest bezczynny, przez co skarga ZP nie zasługuje na uwzględnienie. Należy jeszcze raz przypomnieć, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas gdy organ ten pomimo istniejącego obowiązku nie załatwia, w określonej prawem formie i w określonym prawem czasie sprawy, co do której obowiązujące regulacje czynią go właściwym i kompetentnym. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność w sprawie podlegającej załatwieniu aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej powinien zobowiązać organ do wydania w określonym terminie aktu lub do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (zob. art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności, jednakże bez przesądzenia o treści czy skutkach tych działań. Dlatego też w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie podkreśla się specyfikę badania skarg na bezczynność, która polega na tym, że sąd ogranicza się do skontrolowania czy organ rzeczywiście nie podjął działania, do którego był zobowiązany. Poza zakresem kontroli Sądu pozostaje prawna poprawność czynności załatwiających zgłoszone żądanie. Mówiąc inaczej, Sąd nie wnika w merytoryczną i procesową poprawność czynności, a bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 7 sierpnia 2012 r., o sygn. akt II SAB/Łd 88/12, wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 lutego 2007 r., o sygn. akt I SAB/Wa 194/06, LEX Nr 318035). Wniosek, co do którego organ Policji mógł podjąć działania przewidziane w P.r.d. został wyrażony przez skarżącego w piśmie z dnia 12 marca 2015 r. Z chwilą wpływu tego pisma do Komendy Wojewódzkiej Policji w [.] powstał po stronie organu Policji obowiązek ustosunkowania się do jego treści. Realizacja tego obowiązku nastąpiła niezwłocznie poprzez skierowanie do wnioskodawcy pisma z dnia 20 marca 2015 r., o nr [....], w którym organ jasno wyraził swe stanowisko, iż pozytywne załatwienie prośby ZP nie jest możliwe. Na marginesie dodać należy, że odpowiada ono w pełni obowiązującym regulacjom, bowiem odbycie przez kierującego szkolenia, zmniejszającego liczbę punktów już po przekroczeniu dopuszczalnego limitu 24 punktów, nie powoduje zmniejszenia liczby punktów. Innymi słowy, jeżeli w dacie odbywania szkolenia kierowca ma przekroczone 24 punkty, to nie może skorzystać z dobrodziejstwa art. 130 ust. 3 P.r.d. przewidującego zmniejszenie liczby otrzymanych punktów karnych. Wobec udzielonej przez Komendanta skarżącemu odpowiedzi nie można twierdzić, że organ ten milczy w sprawie stanowiącej przedmiot skargi. To, że organ Policji nie uwzględnił żądania skarżącego absolutnie nie stanowi o jego bezczynności w sprawie. Skarżącemu została udzielona odpowiedź, która choć jest negatywna bo wyraża odmowę skorygowania wpisów w ewidencji kierowców, to jednak realizuje obowiązek organu podjęcia przewidzianych przez obowiązujące prawo działań. Reasumując, ponieważ w sprawie została dokonana czynność z zakresu administracji publicznej, którą wyraźnie ustosunkowano się do zgłoszonych żądań skarżącego, to nie można mówić o tym, że PWKP w [.] pozostaje w stanie bezczynności. Tym samym Sąd nie mógłby zrealizować normy art. 149 p.p.s.a. Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach postępowania nie orzekano z uwagi na art. 200 p.p.s.a.