II SAB/Rz 91/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2020 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi AF na bezczynność Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...] w przedmiocie odtworzenia aktu urodzenia - p o s t a n a w i a - I. odrzucić skargę; II. zwrócić AF kwotę 100 zł /słownie: stu złotych/, tytułem wpisu od odrzuconej skargi. W dniu 9 października 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga AF (dalej: "skarżąca") na bezczynność Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego we [...] (dalej: "Kierownik USC" lub "organ"), w przedmiocie odtworzenia treści aktu urodzenia. Zdaniem skarżącej, organ pozostaje w nieusprawiedliwionej bezczynności, gdyż do dnia wniesienia skargi nie uwzględnił jej wniosku z dnia 15 czerwca 2020 r. oraz wniesionego w dniu 15 września 2020 r. ponaglenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) – dalej: "Ppsa", skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl art. 52 § 2 Ppsa, przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Środkiem zaskarżenia przysługującym stronie na bezczynność organu administracji publicznej jest ponaglenie. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.) – dalej: "Kpa", stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność). Ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (art. 37 § 3 pkt 1 Kpa), a jeżeli nie ma organu wyższego stopnia - do organu prowadzącego postępowanie (art. 37 § 3 pkt 2 Kpa). Wymaga przy tym podkreślenia, że skoro zgodnie z art. 53 § 2b Ppsa, skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu, to nie można przyjmować, że w rzeczywistości takiej skargi nie można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia, lecz dopiero po upływie terminu, w którym zgodnie z art. 37 § 3, § 4 i § 5 Kpa, właściwy organ administracji byłby zobowiązany rozpatrzyć ponaglenie (wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2020 r. II OSK 2497/19; dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że skarżąca przed wniesieniem skargi nie wyczerpała przysługujących jej środków zaskarżenia, a zatem nie spełniła wymagań formalnych warunkujących skuteczne wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego. Pismo z dnia 15 września 2020 r. – abstrahując od jego treści i oznaczenia – nie spełnia bowiem wymagań stawianych ponagleniu w rozumieniu art. 37 Kpa, gdyż zostało skierowane do skarżonego organu a nie do organu wyższego stopniem. Tymczasem stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 463 z późn. zm.), właściwy miejscowo wojewoda sprawuje nadzór nad rejestracją stanu cywilnego. Ponadto wojewoda jest organem odwoławczym od decyzji administracyjnych z zakresu rejestracji stanu cywilnego (art. 11 ust. 2 tej ustawy). Z akt sprawy oraz treści skargi nie wynika natomiast, aby pismo skarżącej z dnia 15 września 2020 r. zostało przekazane do organu wyższego stopniem, celem weryfikacji aktywności Kierownika USC w kontekście zarzucanej mu bezczynności. Mając powyższe na uwadze, nie sposób wskazanego pisma potraktować jako ponaglenia, wobec czego skarga AF podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Wymaga przy tym podkreślenia, że odrzucenie skargi w niniejszej sprawie nie stanowi przeszkody prawnej do skutecznego zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego. Wskazany przez skarżącą przedmiot zaskarżenia podlega bowiem kognicji sądu administracyjnego, gdyż na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 Kpa) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 Ppsa (zob. uchwałę NSA z dnia 3 września 2013 r. I OPS 2/13; dostępna na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Niemniej jednym z warunków formalnych jest wniesienie ponaglenia do organu wyższego stopniem. W związku z powyższym, Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa orzekł, jak w sentencji postanowienia.