II SAB/Rz 94/25

25 czerwca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Maria Mikolik po rozpoznaniu 25 czerwca 2025 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi DK na przewlekłe prowadzenie przez Podkarpacki Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Podkarpackim sprawy o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, DK jako przedmiot zaskarżenia wskazała przewlekłe prowadzenie przez Podkarpacki Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Podkarpackim sprawy o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia jej niepełnosprawnego ojca – KP. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na śmierć KP. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) – dalej: "P.p.s.a.", skarga podlega odrzuceniu jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Jej rozpoznanie rodziłoby bowiem nieważność postępowania (art. 183 § 2 pkt 1 P.p.s.a.). Co nie mniej istotne, sąd rozpoznając sprawę nie jest związany jedynie zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Jest natomiast związany wskazanym przez stronę skarżącą przedmiotem zaskarżenia. Zgodnie z art. 50 § 1 P.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Stosownie zaś do art. 50 § 2 P.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Z przytoczonych regulacji wynika, że skargę może wnieść wyłącznie podmiot, który dysponuje legitymacją skargową (legitymacją do uruchomienia postępowania sądowoadministracyjnego). Pojęcie "interesu prawnego", o którym mowa w art. 50 § 1 P.p.s.a., ma charakter obiektywny i jego źródła każdorazowo należy upatrywać w przepisach prawa materialnego, ale niekiedy również procesowego czy też nawet ustrojowego. W związku z tym istoty interesu prawnego należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawną. Istnieje on wtedy, kiedy można wskazać przepis prawa, z którego jest możliwość wywiedzenia dla danego podmiotu określonych praw lub obowiązków (por. postanowienie NSA z 12 grudnia 2020 r. I OSK 1553/20). W niniejszej sprawie Skarżąca domaga się poddania kontroli postępowania Podkarpackiego Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Podkarpackim, prowadzonego pod nr [...]. Z nadesłanych akt sprawy wynika, że we wskazanym wyżej postępowaniu Organ wydał ostateczną decyzję z [...], ustalającą poziom potrzeb wsparcia dla ojca Skarżącej. Postępowanie prowadzono w oparciu o przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 44 z późn. zm.) – dalej: "u.r.z.s.". Ze skargi wynika natomiast, że KP zmarł [...]. Wymaga podkreślenia, że potrzeba wsparcia to następstwo braku lub utraty autonomii fizycznej, psychicznej, intelektualnej lub sensorycznej (art. 4b ust. 1 u.r.z.s.) i ustala się ją osobom legitymującym się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności (art. 4b ust. 2 w zw. z art. 1 ust. 1 u.r.z.s.). W decyzji właściwy organ ustala poziom potrzeby wsparcia osoby niepełnosprawnej, w wartościach punktowych (art. 6b5 w zw. z art. 4b ust. 3 u.r.z.s.). Co również istotne, zgodnie z art. 66 ust. 1 u.r.z.s., w sprawach nieunormowanych przepisami ustawy stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego, Kodeks cywilny oraz Kodeks pracy. Z przytoczonych regulacji wynika, że decyzja ustalająca potrzeby wsparcia jest rozstrzygnięciem ściśle związanym z osobą niepełnosprawną. Uprawnienia wynikające dla takiej osoby z decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia nie są prawami zbywalnymi lub dziedzicznymi w rozumieniu art. 30 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572) – dalej: "k.p.a.". Powyższe wyklucza, że może się o nie skutecznie ubiegać następca prawny zmarłej osoby, której poziom wsparcia został ustalony w drodze decyzji. To zaś przesądza, że Skarżąca, będąca zstępnym zmarłego ojca, nie posiada interesu prawnego (art. 50 § 1 P.p.s.a.) do wniesienia skargi, której przedmiotem jest postępowanie o ustalenie poziomu potrzeb wsparcia jej ojca. Przedmiot postępowania sądowego odnosi się bowiem wyłącznie do praw i obowiązków ojca Skarżącej. Jednocześnie brak jest przepisów szczególnych, w rozumieniu art. 50 § 2 P.p.s.a., które uprawniałyby następców prawnych osób niepełnosprawnych do skutecznego zainicjowania tego rodzaju postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 50 § 1 P.p.s.a., odrzucił skargę.