II SAB/Rz 99/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: SNSA Małgorzata Wolska po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. i M. S. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt II SAB/Rz 99/13 oddalającego skargę W. S. i M. S. na bezczynność Burmistrza Miasta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o podział i nabycie nieruchomości - postanawia - odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Wyrokiem z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt II SAB/Rz 99/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę W. S. i M. S. na bezczynność Burmistrza Miasta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o podział i nabycie nieruchomości. Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt II SAB/Rz 99/13 WSA w Rzeszowie stwierdził, że powyższy wyrok jest prawomocny od dnia 14 grudnia 2013 r. W dniu 11 grudnia 2013 r. (data nadania w placówce operatora pocztowego) W. S. i M. S. złożyli wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 13 listopada 2013 r., składając jednocześnie sam wniosek o sporządzenie uzasadnienia i doręczenie odpisu tego wyroku. W uzasadnieniu wskazali, że pismem z dnia 24 października 2013 r. otrzymali zawiadomienie o rozprawie wyznaczonej na dzień 13 listopada 2013 r., gdzie wskazano, że stawiennictwo jest nieobowiązkowe. W rozprawie nie brali udziału i oczekiwali na doręczenie sentencji wyroku lub powiadomienie o wynikach rozprawy. Wyjaśnili, że pouczenie nie zawierało informacji co do sytuacji, w której Sąd oddali skargę. Podkreślili, że w pouczeniu zawarta była informacja, że uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie, jednak nie precyzuje o jaki termin chodzi. Nadto kolejny punkt tego pouczenia nie jest dla nich nieczytelny. Wyjaśnili, że w dniu 6 grudnia 2013 r. skontaktowali się telefonicznie z sekretariatem WSA w Rzeszowie i wówczas uzyskali informację, że ich skarga została oddalona. Wówczas też pouczono ich, że w sytuacji gdy Sąd oddala skargę nie informuje stron a fakt ten wynika z pouczenia zawartego w zawiadomieniu o rozprawie. Wobec tego, że otrzymane przez nich pouczenie takiej informacji nie zawierało i nie określało terminu, skarżący zawnioskowali o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Możliwość przywrócenia terminu przewiduje art. 86 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – zwana dalej P.p.s.a.), który stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny jego uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, 2 i 4 P.p.s.a.). Warunki powyższe muszą być spełnione łącznie, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem Sąd uznał, że wnioskodawcy dochowali terminu określonego w art. 87 § 1 P.p.s.a. Spełnili też warunek równoczesnego dokonania czynności, której termin został uchybiony. Natomiast nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminu. W nauce prawa jak i orzecznictwie przyjmuje się, że usprawiedliwione przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności są ograniczone do okoliczności, które nie tyle utrudniają, ale faktycznie uniemożliwiają dokonanie czynności nawet przy zachowaniu największej możliwej staranności takich jak: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony przy równoczesnej niemożliwości wyręczenia się inną osobą, mylne poinformowanie strony o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia – ("Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005 str. 333). Konieczną a zarazem podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy po stronie podmiotu dokonującego danej czynności. Tut. Sąd zauważa, że prowadzenie spraw w sformalizowanym postępowaniu sądowym wymaga od stron szczególnej staranności. Podkreślenia wymaga, że przesłanka braku winy powinna być oceniana na tle wszystkich okoliczności danej sprawy, z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy i przy rozważeniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (zob. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2004 r., sygn. akt FZ 13/04). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (publ. system informatyczny LEX nr 344095). Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. W przeciwnym razie strona powinna zadbać z wyprzedzeniem o swoją sprawę (por. postanowienie NSA z dnia 26.11.2008 r., sygn. akt II OZ 1231/08). Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonywujący uprawdopodobni brak swojej winy i wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała cały czas. O braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy zachodzi przeszkoda, której strona przy użyciu największego wysiłku nie mogła usunąć. W okolicznościach sprawy takiego braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie wykazano. Z akt sprawy wynika, że skarżący pismem z dnia 24 października 2013 r. zostali zawiadomieni o terminie rozprawy. W zawiadomieniu tym wskazano, że stawiennictwo jest nieobowiązkowe. Jednakże w zawiadomieniu tym zawarto równocześnie pouczenie o zasadach i trybie doręczania sentencji wyroku, w tym wyroku oddalającego skargę, jak również o trybie i terminie sporządzenia uzasadnienia takiego wyroku (k. 40 akt sądowych sprawy). W pouczeniu tym wyraźnie zastrzeżono, że w sprawach w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłączenie na wniosek strony. Z nadesłanej przez skarżących kserokopii zawiadomienia o rozprawie wynika, że wskutek błędu w druku pouczenie o terminie złożenia takiego wniosku miało następującą treść: "w sprawach w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie 4. dni od dnia ogłoszenia wyroku". Powyższe jednak zdaniem Sądu nie może przesądzać o pozytywnym rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Po pierwsze w pouczeniu tym wyraźnie wskazano, że w sprawach w których oddalono skargę uzasadnienie wyroku sporządza się wyłączenie na wniosek strony. Po drugie z pouczenia jasno wynika, że taki wniosek należy zgłosić w odpowiednim terminie a wniosek złożony po tym terminie jest czynnością bezskuteczną oraz, że złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku stanowi warunek zaskarżenia orzeczenia Sądu I instancji. Jak wyżej wskazano, prowadzenie spraw w sformalizowanym postępowaniu sądowym wymaga od stron szczególnej staranności a przesłanka braku winy powinna być oceniana z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy i przy rozważeniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. W ocenie Sądu niedochowanie przez skarżących terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie jest następstwem okoliczności od nich niezależnych, lecz jest wynikiem niedostatecznej dbałości i staranności w prowadzeniu własnych spraw. Jak wynika z akt sprawy skarżący zostali prawidłowo powiadomieni, że posiedzenie Sądu w sprawie z ich skargi na bezczynność Burmistrza Miasta [...] odbędzie się w dniu 13 listopada 2013 r., o godz. 11.50. Zatem W. S. i M. S. mieli świadomość, że w tym dniu zostanie rozpoznana ich skarga. Poinformowani także zostali, że ich niestawiennictwo nie wstrzyma rozpoznania sprawy. Z akt sprawy wynika, że zgodnie z pouczeniem w dniu 13 listopada 2013 r. odbyła się rozprawa a po jej zamknięciu i naradzie Sąd ogłosił wyrok. Tymczasem sami skarżący nie zainteresowali się ani nie podejmowali kroków w celu uzyskania informacji na jakim etapie jest zainicjowane ich skargą postępowanie sądowoadministracyjne oraz jakie zapadło w sprawie orzeczenie, mimo, że o terminie rozprawy prawidłowo zostali powiadomieni. Zaważyć wypada, że wyrok zapadł w dniu 13 listopada 2013 r., a skarżący dopiero w dniu 6 grudnia 2013 r. telefonicznie skontaktowali się z sekretariatem WSA w Rzeszowie w celu uzyskania informacji. W związku z powyższym Sąd, kierując się zasadami doświadczenia życiowego uznał, że niedochowanie przez skarżących terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie jest następstwem okoliczności od nich niezależnych, lecz jest wynikiem niedostatecznej dbałości i staranności w prowadzeniu własnych spraw. Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.