II SO/Rz 5/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 13 września 2019 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A.K. o wymierzenie [...] Sp. z o.o. z/s w [...] grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi na bezczynność organu - p o s t a n a w i a - I. wymierzyć [...] Sp. z o.o. z/s w [...] grzywnę w wysokości 100 zł /słownie: sto złotych/, II. zasądzić od [...] Sp. z o.o. z/s w [...] na rzecz A.K. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 31 lipca 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej: WSA) wpłynął wniosek A.K. o wymierzenie grzywny [...] Sp. z o.o. z/s w [...] (dalej zwany: Organem) za nieprzekazanie w terminie ustawowym skargi na decyzję tego Organu w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 30 stycznia 2019 r. A.K. wniósł do WSA skargę na decyzję Organu z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...], odmawiającą udzielenia informacji publicznej zgodnie ze złożonym przez niego wnioskiem z dnia 13 grudnia 2018 r. Odpowiedź na skargę wraz z aktami sprawy została do Sądu przesłana w dniu 21 sierpnia 2019 r. i zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Rz 986/19. Organ wniósł o umorzenie postępowania oraz o nieobciążanie go kosztami postępowania, wyjaśniając, że działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję wraz z decyzją ją poprzedzającą i decyzją z dnia [...] marca 2019 r., znak: [...], udzielił żądanej informacji publicznej wnioskodawcy. We wniosku o wymierzenie grzywny, A.K. wniósł również o zasądzenie na jego rzecz od Organu zwrotu kosztów postępowania. Uzasadniając wniosek podał, że w dniu 30 stycznia 2019 r. wniósł za pośrednictwem Organu do WSA w Rzeszowie skargę na decyzję w przedmiocie informacji publicznej. Wyjaśnił, że skargę doręczono na adres Organu w dacie 5 lutego 2019 r., zatem powinna być ona przesłana do WSA najdalej w dniu 20 lutego 2019 r. Pomimo upływu ustawowego terminu, skarga nie została przekazana do rozpoznania przez Sąd, co uzasadnia wymierzenie organowi grzywny. Podał również, że Organ uwzględnił skargę w całości i udostępnił informację publiczną, co jednak nie wyłącza konieczności stosowania art. 54 § 2 p.p.s.a. Podniósł ponadto, że nawet w razie gdyby na dzień złożenia wniosku okazało się, że skarga dotarła już do Sądu, to wniosek i tak zasługuje na uwzględnienie, z uwagi na dyscyplinująco-represyjno-prewencyjny charakter grzywny. W takim przypadku będzie ona stanowiła sankcję za uchybienie ustawowemu terminowi i tym samym naruszenie prawa Skarżącego do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. W odpowiedzi na wniosek Organ zwrócił się o odstąpienie od wymierzenia grzywny oraz nie obciążanie go kosztami postępowania. Jak wyjaśnił Organ, skarga z dnia 30 stycznia 2019 r. (doręczona w dniu 5 lutego 2019 r.) co prawda nie została przekazana do Sądu przez niedopatrzenie, niemniej jednak w ustawowym terminie Spółka dokonała zmiany swojej wcześniejszej decyzji i uwzględniła w pełni żądanie Skarżącego w kwestii udostępnienia informacji publicznej, co też Skarżący sam przyznaje w uzasadnieniu swojego wniosku. Podniesiono, że choć okoliczności dotyczące sfery organizacyjnej i finansowej Organu nie mają znaczenia dla faktu nieprzekazania skargi do Sądu, jednak właśnie te okoliczności przyczyniły się do uchybienia obowiązkowi przekazania akt sprawy i skargi. Zmieniając swoją decyzję i udostępniając informację publiczną w ramach samokontroli, uznano, że sprawa została zakończona. [...] Sp. z o.o. w [...] od miesiąca stycznia 2019 r. jest w trudnej sytuacji zarówno organizacyjnej, kadrowej, jak i finansowej, rozwiązuje na bieżąco szereg trudnych problemów. Jak zaznaczył Organ, Skarżący otrzymał wnioskowaną informację publiczną, treści której nie kwestionuje. Nie poniósł również żadnych negatywnych konsekwencji jakie przyniosło mu niedopełnienie przez Organ dyspozycji art. 54 § 2 p.p.s.a. Organ zwracając uwagę na fakultatywny charakter wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., wyraził nadzieję, że powyższe okoliczności zostaną przez Sąd uwzględnione przy rozpoznaniu sprawy. W piśmie procesowym z dnia 1 września 2019 r., A.K. odnosząc się do twierdzeń Organu podniósł, że konsekwencją nieprzekazania przez Organ skargi w ustawowym terminie było pozbawienie go prawa do sądu. Skarżący uważa, że gdyby nie zwrócił się do Sądu z wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny, jego skarga nigdy nie zostałaby przekazana do rozpoznania przez Sąd. Zdaniem Skarżącego, choć żadne okoliczności nie usprawiedliwiają zaniechania Organu to jednak w realiach sprawy - zwłaszcza wobec faktu przekazania skargi do rozpoznania - skutek represyjno-prewencyjny może odnieść grzywna w minimalnej wysokości, co też Skarżący postuluje. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Wniosek jako zasadny został przez Sąd uwzględniony. Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.) w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W myśl zaś art. 54 § 2 w/w ustawy, organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Natomiast według art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Artykuł 54 § 2 p.p.s.a., nie będzie stosowany w przypadku gdy przedmiotem skargi jest decyzja Organu w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Stosownie bowiem do art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1330 z późn. zm. - zwana dalej: "u.d.i.p.") do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a., z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Oznacza to, że obowiązek przekazania Sądowi akt sprawy i odpowiedzi na skargę, ma charakter bezwzględny. W konsekwencji organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi musi w taki sposób wykonać nałożony na niego obowiązek przekazania powyższych dokumentów Sądowi, aby w sytuacji, gdy skarżący skorzysta z przyznanego mu na mocy art. 55 § 1 p.p.s.a. uprawnienia, móc skutecznie udowodnić dochowanie ustawowego terminu. Zwrócić należy również uwagę, że w przypadku skorzystania przez Organ z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 P.p.s.a., tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, Organ również nie jest zwolniony od obowiązku przekazania Sądowi skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, na co wskazuje zdanie ostatnie tego artykułu, zgodnie z którym, przepis § 2 stosuje się odpowiednio. Przy czym, jak już wspomniano, termin na wykonanie tych obowiązków przez Organ w okolicznościach rozpoznawanej sprawy wynosił 15 dni od dnia otrzymania skargi. Użyte przez ustawodawcę w art. 55 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tej sprawie Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie grzywny organowi może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Sformułowanie zawarte w art. 55 § 1 w/w ustawy nakazuje bowiem przyjąć, że grzywna, o jakiej mowa w tym przepisie, ma charakter mieszany: dyscyplinująco - restrykcyjny (por. postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, nr 6 z 2006, poz. 156). Do jej wymierzenia wystarcza niewykonanie w terminie obowiązku przewidzianego w art. 54 § 2 p.p.s.a. Sąd po zbadaniu znajdujących się w aktach sprawy dowodów, nie miał wątpliwości, iż [...] Sp. z o.o. z/s w [...] naruszył przepis art. 21 pkt 1 u.d.i.p., bowiem nie przekazał w ustawowym terminie do Sądu skargi A.K. na decyzję w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Otóż z prezentaty Organu zamieszczonej na nadesłanej do Sądu skardze wynika, że skarga ta wpłynęła do [...] w dniu 5 lutego 2019 r. Okoliczność tą również potwierdza Organ w udzielonej na wniosek o wymierzenie grzywny odpowiedzi. Natomiast do Sądu skarga ta wpłynęła dopiero w dniu 22 sierpnia 2019 r. wraz z udzieloną przez Organ odpowiedzią na tą skargę oraz aktami sprawy. Potwierdza to prezentata Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zamieszczona na nadesłanej przez Organ odpowiedzi na skargę zarejestrowaną pod sygnaturą II SA/Rz 986/19. W treści pisma wymieniono załączniki, które wraz z odpowiedzią na skargę przekazał Organ - wśród nich również przedmiotową skargę. Okoliczności te nie są kwestionowane przez żadną ze stron. Zestawienie powyższych dat wskazuje, że Organ dopuścił się oczywistego przekroczenia 15-dniowego terminu, wyznaczonego przepisem art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Wobec tak oczywistego naruszenia ustawowego terminu na przekazanie skargi, Sąd zadecydował o wymierzeniu Organowi grzywny, ponieważ odstąpienie od jej wymierzenia przeczyłoby przypisanej tej instytucji funkcji. Sąd wymierzając grzywnę wziął pod uwagę zawartą w odpowiedzi na wniosek argumentację Organu, jak również stanowisko samego wnioskodawcy o wymierzeniu grzywny chociażby w minimalnej wysokości, celem urzeczywistnienia jej represyjno-prewencyjnej funkcji. Jak wskazano, Organ w ramach skorzystania z przysługujących mu uprawnień autokontrolnych uchylił zaskarżoną decyzję i wydał decyzję pozytywną dla wnioskodawcy, co potwierdza również sam zainteresowany. Organ nie przekazał jednak skargi do Sądu uznając, że sprawa została zakończona wraz z wydaniem decyzji i udostępnieniem informacji publicznej w ramach samokontroli. Ponadto wyjaśnił, że do uchybienia obowiązkowi przekazania akt sprawy oraz skargi przyczyniły się okoliczności dotyczące sfery organizacyjnej i finansowej organu, a także obecnie trudna sytuacja organizacyjna, kadrowa oraz finansowa. Sąd wziął pod uwagę, że [...] Sp. z o.o. z/s w [...], choć w przedstawionych okolicznościach działa jako podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, nie jest jednak organem władzy publicznej, wyodrębnionym w strukturze organów władzy publicznej, któremu przysługuje władztwo administracyjne. Charakter tego podmiotu mógł więc mieć przełożenia na błędne stanowisko odnośnie braku konieczności przekazania skargi do Sądu po wydaniu rozstrzygnięcia w sprawie w ramach skorzystania z uprawnień autokontrolnych. Co więcej, sam zainteresowany postuluje o wymierzenie Organowi grzywny w minimalnej wysokości, wobec faktu przekazania skargi do Sądu. Wszystkie powyższe okoliczności zadecydowały o wysokości wymierzonej Organowi grzywny. Ponieważ Organ nie wykonał w terminie ustawowego obowiązku i ustalone w sprawie okoliczności odpowiadają dyspozycji art. 55 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. oraz art. 154 § 6 p.p.s.a., to Sąd uznał wniosek za uzasadniony, i wymierzył Organowi w pkt I postanowienia grzywnę w wysokości 100 zł. O zwrocie kosztów postępowania, w pkt II sentencji, orzeczono na podstawie art. 64 § 3 w zw. z art. 200 p.p.s.a. Na koszty postępowania złożył się wpis uiszczony od złożonego wniosku w kwocie 100 zł.