II SO/Rz 8/21

Dnia 7 września 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu w dniu 7 września 2021 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. M. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] z tytułu nieprzekazania w terminie skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej - postanawia - oddalić wniosek o wymierzenie grzywny. W dniu 14 sierpnia 2020 r. J. M. (skarżący) przesłał na elektroniczną skrzynkę podawczą [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] wniosek o udostępnienie w formie elektronicznej projektu organizacji ruchu dla drogi [...] na odcinku od m. K. do węzła z [...]. Następnie w dniu 22 sierpnia 2020 r. skarżący przesłał na elektroniczną skrzynkę podawczą [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] wniosek o udostępnienie w formie elektronicznej projektu organizacji ruchu dla drogi wojewódzkiej [...] na odcinku od skrzyżowania z [...] do granicy województwa. Wreszcie w dniu 23 sierpnia 2020 r. skarżący przesłał na elektroniczną skrzynkę podawczą [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] wniosek o udostępnienie w formie elektronicznej projektu organizacji ruchu dla drogi wojewódzkiej [...] na całej jej długości na terenie województwa [...]. W odpowiedzi na ww. pisma, odpowiednio pismami z dnia 24 sierpnia 2020 r., z dnia 25 sierpnia 2020 r. oraz z dnia 25 sierpnia 2020 r., doręczonymi skarżącemu w dniu 5 września 2020 r., Dyrektor [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] (organ) poinformował, że nie posiada w swoich zasobach projektu stałej organizacji ruchu dla przedmiotowych odcinków drogi w formie elektronicznej, oraz że istnieje możliwość wglądu do posiadanych opracowań w wersjach papierowych projektów stałej organizacji ruchu oraz dokonania dokumentacji fotograficznej lub innej formy rejestracji w siedzibie organu po wcześniejszym uzgodnieniu terminu z pracownikiem Wydziału Zarządzania Ruchem. Udostępnione opracowania mogą nie obejmować zmian w organizacji ruchu wynikających z punktowych projektów dotyczących np. budowanych zjazdów.  Następnie w dniu 10 września 2020 r. skarżący przesłał na elektroniczną skrzynkę podawczą [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w zakresie wniosków z dnia 14 sierpnia 2020 r., z dnia 22 sierpnia 2020 r. i z dnia 23 sierpnia 2020 r. Pismem z dnia 21 września 2020 r. organ poinformował skarżącego, że przygotowanie przedmiotowej dokumentacji w wersji elektronicznej poprzez przeskanowanie i wytworzenie plików pdf wiąże się z dużym nakładem dodatkowej pracy. Wytworzenie takiej informacji stanowi informację przetworzoną i jest możliwe po wykazaniu szczególnego interesu publicznego, jakiemu ma ona służyć zgodnie z art. 3 ustawy dostępie do informacji publicznej. W związku z powyższym organ wezwał skarżącego o wskazanie szczególnego interesu publicznego, któremu służyć będzie informacja. Ponadto poinformował, że po potwierdzeniu szczególnego interesu publicznego, jakiemu ma ona służyć, organ powiadomi skarżącego o wysokości opłaty za przygotowanie przedmiotowej informacji (dokonania skanów posiadanych wersji papierowych, przetworzenia ich na pliki pdf przez firmę zewnętrzną). W dniu 14 stycznia 2021 r. organ przesłał do tut. Sądu skargę z dnia 11 września 2020 r. wraz z odpowiedzią na skargę oraz z aktami sprawy. Wyrokiem z dnia 9 marca 2021 r., sygn. akt II SAB/Rz 7/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie: zobowiązał [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...] do rozpoznania wniosków skarżącego z dnia 14 sierpnia 2020 r., z dnia 22 sierpnia 2020 r. oraz 23 sierpnia 2020 r. w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt I wyroku); stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II wyroku); zasądził od [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt III wyroku). Wyrok uprawomocnił się w dniu 8 maja 2021 r. W dniu 20 czerwca 2021 r. skarżący złożył w tut. Sądzie wniosek o wymierzenie organowi grzywny w związku z nieprzekazaniem do Sądu w ustawowym terminie skargi na bezczynność z dnia 11 września 2020 r. W odpowiedzi na wniosek z dnia 25 czerwca 2021 r. organ wniósł o oddalenie wniosku, podnosząc, że mimo uchybienia terminu do przekazania skargi wraz z aktami sprawy Sądowi, organ wypełnił ten obowiązek, nie ma zatem podstaw do wymierzenia grzywny, będącej środkiem dyscyplinującym do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi, że organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Sąd wskazuje, że w przypadku skarg dotyczących udostępnienia informacji publicznej termin powyższy, stosownie do art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.), wynosi 15 dni. Wymierzenie organowi grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. uzależnione jest więc od spełnienia dwóch przesłanek: stwierdzenia uchybienia przez organ terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, oraz złożenia stosownego wniosku przez stronę. Sąd podkreśla, że wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. nie jest obligatoryjne, o czym świadczy użycie przez ustawodawcę słów "może orzec". Oznacza to, że Sąd powinien, nawet przy przekroczeniu terminu, uwzględniać specyfikę i charakter danej sprawy, a także przyczyny i rozmiary zwłoki w przekazaniu skargi (zob. postanowienie NSA z dnia 27 maja 2020 r., sygn. akt I OZ 381/20). Istotnym jest również to, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (tak słusznie NSA w postanowieniu z dnia 19 listopada 2008 r., sygn. akt I OZ 850/08). W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie za pośrednictwem organu w dniu 10 września 2020 r., zatem stosownie do art. 21 u.d.i.p., organ miał obowiązek przekazać skargę wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy najpóźniej w dniu 24 września 2020 r. Tymczasem organ przekazał skargę w dniu 14 stycznia 2021 r. Mając jednak na uwadze okoliczności sprawy, Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Po pierwsze, organ ostatecznie przekazał skargę wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi, a zatem Sąd mógł podjąć czynności w sprawie i w konsekwencji wydać w dniu 9 marca 2021 r. wyrok. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że nieprawidłowość w działaniu organu miała na celu utrudnienie skarżącemu przeprowadzenia kontroli sądowej. Sąd podkreśla przy tym, że funkcja dyscyplinująca oraz procesowo-porządkowa grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. przeważa nad funkcjami represyjnymi i prewencyjnymi, a w związku z tym przy ocenie, czy zachodzi podstawa lub konieczność nałożenia grzywny Sąd musi uwzględnić cele związane z szybkością, sprawnością i celami postępowania sądowoadministracyjnego w konkretnej sprawie oraz wpływ naruszenia obowiązków z art. 54 § 2-2c p.p.s.a. na ostateczny kształt realizacji praw skarżącego do uzyskania efektywnej ochrony sądowej. W niniejszej sprawie przekroczenie terminu nie utrudniło realizacji przez skarżącego przysługującego mu prawa do uzyskania ochrony sądowej. Po drugie, przekazanie przez organ akt administracyjnych oraz załącznika do skargi dokonane zostało przed powzięciem informacji o złożeniu wniosku o wymierzenie grzywny, a nie dopiero na skutek tego wniosku. Nie można więc przyjąć, że celem organu było uniknięcie kontroli sądowej. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.