SA/Rz 1115/03
WyrokWSA w Rzeszowie2004-06-22
Skład orzekający: Jacek Surmacz, Małgorzata Niedobylska, Kazimierz Włoch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik, który nie złożył deklaracji VAT-7 za miesiąc, w którym nie wykonywał czynności opodatkowanych, ale dokonał zakupów, traci prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur otrzymanych w tym miesiącu?Ratio decidendi
Podatnik, który nie złożył deklaracji VAT-7 za miesiąc, w którym nie wykonywał czynności opodatkowanych, ale dokonał zakupów, traci prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur otrzymanych w tym miesiącu. Obowiązek złożenia deklaracji jest instrumentalny do skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego, a jego naruszenie skutkuje utratą tego prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatnika J. F., który złożył korektę deklaracji VAT-7 za grudzień 2002 r., wykazując w niej zakupy z października 2002 r. Organ podatkowy uznał, że podatnik utracił prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur z października 2002 r., ponieważ nie złożył deklaracji VAT-7 za ten miesiąc, w którym nie wykonywał czynności opodatkowanych. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. Podatnik wniósł skargę do sądu, zarzucając naruszenie art. 19 ust. 4 ustawy o VAT.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Surmacz Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Niedobylska Sędzia WSA Kazimierz Włoch (spr.) Protokolant ref. staż. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2004 r. na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi J. F. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2002 r. - O d d a l a skargę -
Decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. znak [...] Izba Skarbowa po rozpoznaniu odwołania J.F. od decyzji Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...] marca 2003r. znak [...] określającej w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2002r., kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w wysokości 2503 zł, w tym :
- kwotę do zwrotu w wysokości 0 zł
- kwotę do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 2503 zł, utrzymała w mocy decyzję organu I Instancji.
W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, że w dniu 5 lutego 2003r. złożył w Pierwszym Urzędzie Skarbowym korektę deklaracji VAT-7 za miesiąc grudzień 2002r., w której wykazał nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w wysokości 6579zł, w tym do zwrotu na rachunek bankowy kwotę 3300zł oraz podlegającą rozliczeniu w miesiącu następnym kwotę 3279zł.
W wyniku przeprowadzonej przez organ I instancji kontroli w zakresie prawidłowości rozliczania podatku od towarów i usług za miesiące od października 2002r. do stycznia 2003r. stwierdzono, iż podatnik w części D.2 deklaracji VAT-7 za miesiąc grudzień 2002r. wykazał zakupy towarów i usług nie rozliczone w miesiącach poprzednich tj. w październiku i listopadzie 2002r., w których nie wykonywał czynności opodatkowanych tymże podatkiem.
Za powyższe miesiące podatnik nie złożył deklaracji podatkowych.
Ponieważ podatnik nie zadeklarował ani nie rozliczył podatku naliczonego wynikającego z faktu zakupu za miesiąc październik 2002r. w deklaracji VAT-7 do dnia wszczęcia kontroli podatkowej, utracił prawo do uwzględnienia kwoty podatku naliczonego z faktur VAT otrzymany w miesiącu październiku 2002r.
W rozliczeniu za miesiąc grudzień 2002r. kwota zawyżenia podatku naliczonego w miesiącu grudniu wyniosła 4076zł. Natomiast kwoty podatku naliczonego wynikające z faktur dokumentujących zakupy za miesiąc listopad 2002r., powinny być ujęte i rozliczone w deklaracji VAT-7 za miesiąc grudzień 2002r. w części D.3, a nie w części D. 2 jak uczynił to podatnik.
W tym przypadku zgodnie z art. 19 ust 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) - zwanej dalej u.p.t.u. zachowany został dwumiesięczny termin do rozliczenia podatku naliczonego.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji podatnik żądał przywrócenia prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących zakupy w miesiącu październiku 2002r.
Podatnik podniósł, że z brzmienia przepisów art. 10 ust. 1, art. 19 ust. 4 u.p.t.u. nie wynika obowiązek złożenia przez podatnika deklaracji za okresy, w których nie wykonywał czynności opodatkowanych tym podatkiem a prawo do rozliczenia podatku naliczonego za powyższy okres przysługuje mu w ciągu 36 miesięcy od końca miesiąca w którym otrzymał fakturę.
Organ II instancji uznał, że odwołanie jest niezasadne.
Obowiązek składania deklaracji podatkowych dla podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego za okresy miesięczne w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu w którym powstał obowiązek podatkowy organ II instancji wyprowadził z treści art. 10 ust. 1 u.p.t.u. Zgodnie z ogólna zasadą wyrażona w art. 19 ust 1 u.p.t.u., podatnik ma prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy zakupie towarów i usług, a wolę skorzystania z tego prawa wyraża poprzez złożenie deklaracji podatkowej.
W przypadku gdy w danym miesiącu nie występuje u podatnika sprzedaż opodatkowana tj. brak jest podatku należnego, podatek naliczony za ten okres zgodnie z art. 19 ust 4 u.p.t.u., podlega rozliczeniu w najbliższym okresie, w którym te czynności zostaną wykonane nie później jednak niż w ciągu 36 miesięcy od końca miesiąca w którym podatnik otrzymał fakturę.
Złożenie deklaracji podatkowej należy rozumieć jako obowiązek podatkowy ze wszystkimi skutkami. Obowiązek podatkowy to nie tylko konieczność przymusowego świadczenia pieniężnego, ale także powinność spełnienia wielu obowiązków o charakterze instrumentalnym do których należy obowiązek składania deklaracji podatkowych. Istnienie obowiązku podatkowego, nie zawsze musi rodzić zobowiązanie podatkowe i dlatego obowiązek złożenia deklaracji nie jest związany z faktem wystąpienia tego zobowiązania.
Zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów dnia 26 października 2002r. w sprawie wzoru deklaracji podatkowych dla podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego (Dz.U. Nr 95, poz. 1047) wydanego w oparciu o delegację ustawową z art. 10 ust. 4 u.p.t.u., podatnik w miesiącu w którym nie dokonał żadnej czynności opodatkowanej a dokonywał zakupów i zaewidencjonował kwoty związanego z nimi podatku naliczonego powinien wypełnić część D. 3 deklaracji.
Istotnie z art. 19 ust. 4 u.p.t.u. nie wynika wprost, że podatnik aby rozliczyć podatek naliczony powinien złożyć w tym celu deklarację VAT-7, nie można jednak interpretować tego przepisu w oderwaniu od innych przepisów tj. art. 10 ust. 1 i art. 19 ust 1 u.p.t.u. oraz przepisów rozporządzenia wykonawczego.
Na przedmiotową decyzję Izby Skarbowej J.F. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się jej uchylenia.
Skarżący zarzucił naruszenie prawa podatkowego w postaci art. 19 ust 4 u.p.t.u. przez pozbawienie go prawa do odliczenia i zwrotu podatku naliczonego.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wnosiła o jej oddalenie i podtrzymała dotychczas zajmowane stanowisko.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) określanej dalej jako p.s.a.
Skarga jest bezzasadna.
Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest bezsporny. Skarżący nie zadeklarował ani nie rozliczył podatku naliczonego wynikające z faktu zakupu za miesiąc październik 2002r. w deklaracji VAT-7 za miesiąc październik i listopad 2002r. tj. w terminie określonym w art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) - zwanej dalej u.p.t.u., bowiem nie złożył deklaracji dla podatku VAT do chwili wszczęcia kontroli.
Do rozważenia pozostawało czy na skutek powyższego zaniechania utracił prawa do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wnikającą z faktur otrzymanych w miesiącu październiku 2002r.
W uchwale 7 sędziów NSA z dnia 22 czerwca 1998r. sygn. akt FPS9/97 - opubl. ONSA-1998r. Nr 4, poz. 110 zawarto tezę, iż naruszenie przez podatnika obowiązku złożenia deklaracji podatkowej dla podatku od towarów i usług VAT-7 w terminie określonym w art. 10 ust. 1 w związku z art. 26 u.p.t.u. i określenie przez urząd skarbowy zobowiązania w podatku od towarów i usług powoduje utratę przewidzianego w art. 19 ust 1 tej ustawy prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Z art. 26 ust 1 u.p.t.u. wynika, że podatnicy mają bezwzględny obowiązek bez wezwania do obliczenia i wpłacenia podatku za okresy miesięczne do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu w którym powstał obowiązek podatkowy.
Z art. 10 ust. 1 u.p.t.u. wynika natomiast, że podatnicy są zobowiązani składać w urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe dla podatku VAT za okresy miesięczne w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu w którym powstał obowiązek podatkowy.
Na podatniku ciążył bezwzględny obowiązek podatkowy związany z deklarowaniem, obliczeniem i wpłaceniem podatku.
Sąd w pełni podzielił tezę zawartą w przedmiotowej uchwale z uwagi na zaprezentowane ważkie argumenty w uzasadnieniu.
Z tych względów skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p. s. a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło