SA/Rz 1148/02

WyrokWSA w Rzeszowie2004-04-06

Skład orzekający: Helena Rydzik, Maria Piórkowska, Jacek Surmacz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nadpłata podatku dochodowego od osób fizycznych powstaje z dniem zapłaty zaliczki przez płatnika, czy dopiero z dniem złożenia zeznania rocznego, jeśli podatnik jest obowiązany do wpłacania zaliczek lub zaliczki pobiera płatnik?
Ratio decidendi
Nadpłata podatku dochodowego od osób fizycznych, w sytuacji gdy podatnik jest obowiązany do wpłacania zaliczek lub zaliczki pobiera płatnik, powstaje z dniem złożenia zeznania rocznego, a nie z dniem zapłaty zaliczki. Do czasu złożenia zeznania rocznego, nienależnie uiszczony lub nadpłacony podatek nie stanowi nadpłaty w rozumieniu Ordynacji podatkowej, lecz faktycznie wpłacone środki podatnika. Wniosek o stwierdzenie nadpłaty złożony przed złożeniem zeznania rocznego podlega oddaleniu.
Stan faktyczny
Skarżąca W.S. wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. w kwocie 6.838,90 zł, wskazując, że podatek ten został potrącony przez płatnika (Z. P. SA) jako zaliczka, mimo że wypłacone jej odszkodowanie ma charakter cywilnoprawny i powinno być zwolnione z podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 lit.b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, argumentując, że w przypadku pobierania zaliczek przez płatnika, nadpłata powstaje dopiero z dniem złożenia zeznania rocznego, które zostało złożone po wydaniu decyzji przez organy obu instancji. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, wskazując, że złożenie zeznania w dniu 4 lutego 2002 r. spowodowało powstanie nadpłaty.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Helena Rydzik Sędziowie NSA Maria Piórkowska NSA Jacek Surmacz (spraw.) Protokolant ref. stażysta Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2004 r. na rozprawie przy udziale - sprawy ze skarg W. S. na decyzję Izby Skarbowej z dnia[...] maja 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych - skargę o d d a l a - SA/Rz 1148/02 U Z A S A D N I E N I E Izba Skarbowa w R. , decyzją z dnia [...] maja 2002r. Nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz. 926 z późn.zm.), po rozpatrzeniu odwołania W.S. od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] stycznia 2002r. Nr [...] odmawiającej stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych 2001r. w kwocie 6.838,90zł, utrzymała w mocy decyzję organu podatkowego I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że W.S. w złożonym w dniu [...] stycznia 2002r. w Urzędzie Skarbowym wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie 6.838,90 zł wskazała, że podatek w takiej kwocie został potrącony jako zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych przez Z. P. SA jako przez płatnika. W ocenie wnioskodawczyni potrącenie zostało dokonane niesłusznie, gdyż wypłacone odszkodowanie w kwocie 35.994,00zł ma charakter cywilno-prawny i podlega przedmiotowemu zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 lit.b ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000r., nr 14, poz. 176 z późn.zm. - powoływanej dalej jako: ustawa z 1991r.). Urząd Skarbowy, decyzją z dnia [...] stycznia 2002r. Nr [...], odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001r., powołując się na przepis art. 74 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, wedle którego w okolicznościach faktycznych występujących w sprawie ewentualna nadpłata powstałaby z dniem złożenia zeznania rocznego. Ponadto organ I instancji wskazał, że przedmiotowe odszkodowanie stanowi przychód ze stosunku pracy podlegający opodatkowaniu (art. 12 ust. 1 ustawy z 1991r.), nie podlegający zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z 1991r. Odwołanie od decyzji Urzędu Skarbowego wniosła W.S. Izba Skarbowa w R. nie znalazła podstaw do uwzględnienia odwołania. Organ odwoławczy bowiem wskazał, że stosownie do przepisu art. 74 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli zgodnie z przepisami prawa podatkowego, zaliczki na podatek pobierane są przez płatnika, nadpłata powstaje z dniem złożenia zeznania rocznego, a zatem do czasu złożenia tego zeznania nienależnie uiszczony czy nadpłacony podatek w istocie rzeczy nie będzie nadpłatą w rozumieniu ordynacji podatkowej lecz faktycznie wpłaconymi na rachunek urzędu skarbowego środkami podatnika. Za takim stanowiskiem przemawia również konstrukcja art. 75 § 2 Ordynacji podatkowej. Końcowo Izba Skarbowa wskazała, że kwestia ewentualnej nadpłaty oraz merytorycznej analizy występującego w sprawie stanu faktycznego może nastąpić w odrębnym postępowaniu w związku ze złożeniem przez wnioskodawczynię zeznania podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001r. - w dniu 4 lutego 2002r. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Izby Skarbowej w R. wniosła W.S. Skarga zaskarżyła decyzję w całości i wniosła o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie prawa materialnego: art. 21 ust. 1 pkt 3 lit.b ustawy z 1991r. oraz prawa procesowego: art. 75 § 2 oraz art. 120 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi przedstawiono stan faktyczny sprawy i podkreślono, że podatniczka złożyła zeznanie podatkowe w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001r. w dniu 4 lutego 2002r., a zatem z tym dniem powstała nadpłata w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej. Urząd Skarbowy błędnie przyjął, że otrzymane odszkodowanie stanowi przychód ze stosunku pracy w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy z 1991r. i nie korzysta ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 3 tej ustawy. Izba Skarbowa nie uwzględniając odwołania wniesionego od decyzji organu podatkowego I instancji nie ustosunkowała się jednocześnie do merytorycznej podstawy żądania skarżącej, a jest to tym bardziej błędne, że w chwili wydania decyzji przez organ II instancji zeznanie podatkowe zostało już złożone. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi, podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Stosownie do przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271) sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 powoływanej dalej jako: P.p.s.a.). Zgodnie z art. 74 § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej nadpłata powstaje z dniem zapłaty przez podatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej bądź pobrania przez płatnika podatku nienależnego lub w wysokości wyższej od należnej; jeżeli jednak, zgodnie z przepisami prawa podatkowego podatnik podatku dochodowego od osób fizycznych jest obowiązany do wpłacania zaliczek na podatek, a także gdy zaliczki na podatek pobierane są przez płatnika nadpłata powstaje z dniem złożenia zeznania rocznego. Tak więc nadpłacony lub nienależnie zapłacony podatek (nienależnie wpłacony lub zapłacona zaliczka na podatek) staje się nadpłatą dopiero w dniu złożenia przez podatnika zeznania rocznego i to niezależnie od tego czy zaliczki były wpłacone przez podatnika czy pobierane przez płatnika. Dopiero więc z dniem złożenia zeznania rocznego powstaje nadpłata i uprawnienie podatnika do żądania jej stwierdzenia. Dodatkowym argumentem przemawiającym za takim stanowiskiem jest zasada wynikająca z art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej o zaliczeniu nadpłat z urzędu na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a także z art. 75 § 2 Ordynacji o zwrocie zaliczek na podatek po zakończeniu okresu, za który rozlicza się podatek. Dokonując powyższych uwag w zakresie regulacji dotyczących nadpłaty Sąd miał na uwadze przepisy obowiązujące w brzmieniu mającym zastosowanie do rozpoznania sprawy. Bezspornym między stronami jest, że wniosek o stwierdzenie nadpłaty i o zwrot pobranej zaliczki z dnia 4 stycznia 2002r. został złożony w Urzędzie Skarbowym w dniu 7 stycznia 2002r. Wniosek ten wszczął postępowanie w sprawie i został zakończony ostateczną decyzją Izby Skarbowej w R. , będącej przedmiotem skargi do Sądu. Zasadnie więc organy obu instancji wskazały, że w chwili wniesienia tego wniosku, a także rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji (wydania decyzji przez organ I instancji) zeznanie podatkowe nie zostało złożone. Zeznanie to zostało złożone przez podatniczkę, co wynika z uzasadnienia organu odwoławczego, w dniu 4 lutego 2002r., a więc już po doręczeniu skarżącej decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] stycznia 2002r. Organy więc rozpatrując sprawę wszczętą złożonym wnioskiem z dnia 4 stycznia 2002r. miały podstawę do odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001r., ponieważ złożenie zeznania podatkowego w dniu 4 lutego 2002r. nie mogło mieć wpływu na rozpatrzenie tej sprawy natomiast może być przedmiotem odrębnego postępowania, na co zasadnie wskazała Izba Skarbowa w motywach zaskarżonej decyzji. Zresztą, jak wynika z oświadczenia skarżącej na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2004r., złożyła ona ponowny wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001r. Z uwagi na podstawy odmowy stwierdzenia nadpłaty poza zakresem rozważań pozostaje merytoryczna ocena prawnego charakteru odszkodowania wypłaconego skarżącej w kwocie 35.994,00zł przez zakład pracy w związku z wypowiedzeniem umowy o pracę z przyczyn leżących po stronie pracodawcy z zastosowaniem skróconego okresu wypowiedzenia - na podstawie umowy z dnia 22 czerwca 1999r. Mając na uwadze powyższe Sąd skargę oddalił art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło