SA/Rz 1414/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. Maria Serafin-Kosowska Sędziowie WSA Kazimierz Włoch AWSA Małgorzata Niedobylska (spr.) Protokolant sekr. Bernadetta Krztoń po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" S.A. w J. na postanowienie Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie 2) określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej "A" S.A. w J. kwotę 10,00zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie. Decyzją z dnia [...] kwietnia 200Ir. nr [...] Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za marzec i czerwiec 1999r., wobec Fabryki "J" S.A. w J. Od tej decyzji odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wniósł prezes zarządu dyrektor generalny Spółki E.G. . Odwołujący się stwierdził, że dopiero w dniu 22 kwietnia 2002r. zapoznał się z treścią niepublikowanego pisma Ministerstwa Finansów z dnia 11 października 1999r. nr PP1/7204-63/99 KSz, dotyczącego interpretacji art.19 ust.3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz.50 z późn.zm.). Zdaniem odwołującego się treść tego pisma winna być znana w czasie kontroli inspektorowi kontroli skarbowej, więc pozbawienie podatnika prawa do odliczenia podatku VAT za miesiące marzec i czerwiec 1999r. było bezpodstawne. Natomiast odsetki za zwłokę powinny być naliczone jedynie za okres jednego miesiąca. Postanowieniem z dnia [...]maja 2002r. nr [...] Izba Skarbowa odmówiła przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdziła uchybienie temu terminowi. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że podatnik otrzymał decyzję organu I instancji w dniu [...] kwietnia 200Ir. Termin do wniesienia odwołania upłynął zatem, stosownie do art.223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz.926 z późn. zm.), zwanej dalej Ordynacją podatkową w dniu 24 kwietnia 2001r. tj. po upływie 14 dni od daty doręczenia decyzji. Spółka wniosła odwołanie w dniu 24 kwietnia 2002r. czyli po upływie przeszło roku od dnia doręczenia decyzji organu I instancji. Odnosząc się do wniosku o przywrócenie terminu Izba stwierdziła, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki, które uzasadniałyby przywrócenie terminu. Zgodnie z art.162 § 1 Ordynacji podatkowej, podatnik powinien uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Przy czym istotne jest aby przeszkoda, która spowodowała uchybienie terminu, była od podatnika niezależna i nie do przezwyciężenia. Za taką przeszkodę, zdaniem Izby, nie można uznać nieznajomości pisma Ministerstwa Finansów, a zmiana interpretacji przepisu lub linii orzeczniczej nie usprawiedliwia składania środków odwoławczych po upływie terminu. Podatnik nie wskazał na istnienie zdarzeń, które mogłyby stanowić przesłankę do przywrócenia terminu, bezprzedmiotowe zatem są rozważania na temat winy, o której mowa w art.162 Ordynacji podatkowej. Na powyższe postanowienie Izby Skarbowej Fabryka "J." S.A. w J. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Strona skarżąca -zarzuciła, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art.162 Ordynacji podatkowej, przez jego błędną wykładnię, a w związku z tym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Zdaniem skarżącej Spółki zostały spełnione wszystkie warunki stanowiące podstawę do przywrócenia terminu. Skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Organ podatkowy dokonując oceny przesłanek przytoczonych przez stronę nie wziął pod uwagę okoliczności faktycznych, a Ordynacja podatkowa nie zawiera katalogu okoliczności, które uniemożliwiają podatnikowi dokonanie czynności w terminie. Ponadto strona skarżąca zarzuciła, że zaskarżone postanowienie zawiera niezgodne z prawdą stwierdzenie sugerujące, że zmiana interpretacji przepisu ustawy o VAT nastąpiła po dacie kontroli podatkowej przeprowadzonej przez Inspektora. W rzeczywistości interpretacja Ministerstwa Finansów nosi datę 11 października 1999r., powinna być więc znana zarówno kontrolującym, jak i organom podatkowym. Do czasu zapoznania się z powołaną interpretacją podatnikowi znana była linia orzecznictwa NSA zgodna z uzasadnieniem zawartym w decyzji organu I instancji, dlatego nie składał odwołania. Ponieważ interpretacja Ministerstwa Finansów była niepublikowana, podatnik nie miał możliwości zapoznania się z jej treścią, aż do dnia 22 kwietnia 2002r. Była to przeszkoda niezależna od podatnika i nie do przezwyciężenia. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), określanej dalej jako ustawa p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2001r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) i art.134 §1 ustawy p.s.a. Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola sądowa odnosi się w pierwszej kolejności do oceny prawidłowości postępowania przeprowadzonego przez organy obu instancji pod kątem przestrzegania przepisów procedury podatkowej. W rozpoznawanej sprawie organ podatkowy II instancji naruszył przepisy postępowania, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy zaznaczyć, że stronami w postępowaniu podatkowym mogą być osoby fizyczne działające osobiście lub przez pełnomocników, a także podmioty nie będące osobami fizycznymi, działające przez swoje organy lub ustawowych przedstawicieli (art.134 § 2, art.135 § 1 i § 3, art.136 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa Dz.U. Nr 137, poz.926 z późn. zm.). Skuteczność czynności podejmowanych przez podatników w postępowaniu podatkowym uzależniona jest w pierwszej kolejności od spełnienia wymogów formalnych. Jednym z takich wymogów jest prawidłowa reprezentacja podmiotu, który występuje w postępowaniu podatkowym. W odniesieniu do skarżącej Fabryki "J" S.A. w J. sposób reprezentacji określa umowa spółki, a jej postanowienia w tym zakresie znajdują odzwierciedlenie w Krajowym Rejestrze Sądowym. Jak wynika z przedłożonego do akt odpisu z KRS oświadczenia w imieniu Spółki mogą składać dwaj członkowie zarządu albo członek zarządu i prokurent albo dwóch prokurentów łącznie. Zarząd Spółki jest dwuosobowy - prezes E.G. i zastępca prezesa W.P. W niniejszej sprawie zarówno odwołanie Fabryki "J." S.A. w J. od decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2001r. Nr [...], jak i wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, podpisał jedynie prezes zarządu E.G. Izba Skarbowa nie przeprowadziła jednak w tym zakresie żadnych czynności, w szczególności nie wezwała składającego odwołanie do usunięcia braków formalnych pisma w trybie art.169 §1 Ordynacji podatkowej, przez dołączenie stosownego pełnomocnictwa do reprezentowania Spółki, ani nie wzywała podatnika do podpisania wnoszonych pism zgodnie ze sposobem reprezentacji. Skoro Izba Skarbowa nie wyjaśniła kwestii prawidłowej reprezentacji strony w postępowaniu odwoławczym, to rozstrzyganie w przedmiocie złożonego odwołania i wniosku o przywrócenie terminu było niedopuszczalne. Uwzględniając powyższe okoliczności Sąd w oparciu o art. 145 §1 pkt 1 lit.c, art.152 i art.200 ustawy p.s.a. orzekł jak w sentencji.