SA/Rz 1424/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik WSA Robert Sawuła /spr./ Protokolant: st.sekr.sądowy B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...].09.2003 r. nr [...] w przedmiocie niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, 1. Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dn. [...].08.2003 r. Nr [...]. 2. Określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. 3. Zasądza od Wojewody [...] na rzecz Z. W. kwotę 10 zł /dziesięć/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. SA/Rz 1424/03 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi Z. W. jest decyzja Wojewody [...] z dn. [...].09.2003r. Nr [...] w przedmiocie zezwolenia na wejście na teren nieruchomości sąsiedniej. W sprawie tej M. P., współwłaścicielka działki nr ewid. 1100/1 wystąpiła do Starostwa Powiatowego [...] o wydanie pozwolenia na wejście w teren działki Z. W. (współużytkownika wieczystego działki nr 1101) celem wykonania robót budowlanych polegających na dociepleniu ściany budynku usytuowanego na działce położonej w T. przy ul. K. Powoływała się na brak zgody sąsiada na wykonanie robót. Pismo to przekazano do załatwienia Burmistrzowi Gminy i Miasta [...]. Wnioskodawczyni w piśmie uzupełniającym wskazała, że ma zamiar ocieplenia ściany na dł. ok.3 m, a zajęcie nieruchomości sąsiedniej jest konieczne celem ustawienia rusztowania. Zobowiązała się ponadto do uporządkowania terenu po wykonanych robotach. Decyzją z dn. [...].08.2003r. Nr [...] Burmistrz Gminy i Miasta udzielił M. P. pozwolenia na wejście na teren działki nr 1101 w T. będącej w wieczystym użytkowaniu Z. W. i M. W. w celu wykonania docieplenia ściany zewnętrznej budynku mieszkalnego oraz wykonanie tynku zewnętrznego. W podstawie prawnej powołano przepis art.47 ustawy z dn.7.07.1994r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 106 z 2000r., poz.1126 ze zm.), art.104 ustawy z dn.14.06.1960r. – kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednol. Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz.1071 ze zm., zwany dalej k.p.a.). W uzasadnieniu decyzji wskazano, że budynek M. P. zlokalizowany jest w odległości ok. 40 cm od granicy działki, a fakt ten uzasadnia udzielenie pozwolenia na wejście na teren działki sąsiedniej celem wykonania zamierzonych robót budowlanych, a wnioskodawczyni nie uzyskała zgody M. i Z. W. na wejście na teren działki sąsiedniej. Od powyższej decyzji odwołanie złożył Z. W. domagający się uchylenia zaskarżonej decyzji. Odwołujący się wywodzi, że M. P. doprowadziła do przywłaszczenia sobie części fundamentu budynku istniejącego na jego działce, a poprzez wykonanie docieplenia budynku chce doprowadzić do zwężenia działki budowlanej odwołującego się. Opisaną na wstępie decyzją Wojewoda rozpoznając powyższe odwołanie uchylił decyzję organu I instancji w całości i orzekł o niezbędności wejścia na teren działki nr 1101 w T. będącej przedmiotem wieczystego użytkowania M. W. i Z. W. celem wykonania docieplenia niezabudowanej części północnej ściany budynku mieszkalnego M., K. i P. P., zlokalizowanego na dz. nr 1101/1. Jednocześnie wojewoda ustalił warunki korzystania z terenu działki nr 1101 pasem o szerokości 1,5m i długości 3m w okresie na przestrzeni jednego miesiąca od dnia doręczenia decyzji, zobowiązując inwestorkę do poinformowania M. W. i Z. W. z wyprzedzeniem 7 dni o zamiarze przystąpienia do robót oraz do uporządkowania terenu do stanu poprzedniego. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swej decyzji wyjaśnił treść art.47 ust.1-3 prawa budowlanego wskazując, że przepis ten normuje przypadki konieczności wejścia na cudzy teren celem wykonania robót budowlanych, a bez tego wejścia ich wykonanie nie jest możliwe. Organ wskazał, że inwestorka nie uzyskała porozumienia z użytkownikami wieczystymi działki sąsiedniej, albowiem jej pisma o wyrażenie zgody na czasowe zajęcie nieruchomości pozostały bez odpowiedzi, a złożone odwołanie przez Z. W. potwierdza brak takiej zgody. Z załączonej mapy z ewidencji gruntów i budynków wynikać ma, że odległość domu, którego ściana ma być docieplona wynosi ok.40 cm od granicy działek, a to przesądza o konieczności korzystania z działki sąsiedniej celem wykonania planowanych robót budowlanych. Reformatoryjne orzekanie organ wyjaśnił koniecznością uchylenia wadliwej decyzji organu I instancji orzekającej o udzieleniu pozwolenia na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości i dostosowaniu tenoru rozstrzygnięcia do przepisu prawa materialnego (art.47 prawa budowlanego). Wskazano, że powyższe rozstrzygnięcie w żaden sposób nie dotyczy spraw związanych z własnością nieruchomości. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie Z. W. wywodzący, że działania M. P. mają na celu zwężenie jego działki budowlanej, a inwestorka ma także rościć sobie prawa do fundamentów nieistniejącego budynku na dz. nr 1101. Zdaniem skarżącego wykonanie ocieplenia jest zbędne, bo on sam ma zamiar wybudować na swojej działce budynek. Ponadto wywodzi, że syn inwestorki zaczął usuwać graniczniki, a na skutek interwencji policji zaprzestał tej działalności. Do skargi dołączono kopię postanowienia Komisariatu Policji [...] o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie usuwania graniczników oraz kserokopię szkicu usytuowania budynków najprawdopodobniej na przedmiotowych działkach z roku 1971. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w zaskarżonej decyzji. W trakcie rozprawy uczestniczka M. P. wyjaśniła, że jest współwłaścicielką działki nr 1100/1 ze swoimi pełnoletnimi dziećmi, które były już takimi w chwili wydawania decyzji administracyjnych w sprawie, a ponadto przedmiotowe roboty polegające na ociepleniu ściany budynku nie zostały wykonane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W niniejszej sprawie skarga została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., dlatego też z mocy art.97 § 1 ustawy z dn.30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm., zwana dalej Pwsa) podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn.30.08.2002r., Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Ta reguła intertemporalna ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z przyczyn, które sąd uwzględnił z urzędu. Na wstępie wyjaśnić należy, że kryterium kontroli zaskarżonej decyzji sprawowanej przez sąd stanowi legalność, a więc jej zgodność z obowiązującym prawem. W myśl art.145 § 1 pkt 1 Ppsa sąd uwzględniając skargę uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy także podkreślić, że sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art.135 Ppsa). Oznacza to dopuszczalność wzruszenia także decyzji wydanej przez organ I instancji, o ile zachodzi w sprawie sytuacja przewidziana cyt. wcześniej przepisem. Zdaniem sądu w przedmiotowej sprawie zachodzi przesłanka do uchylenia decyzji obu instancji, albowiem orzekające w sprawie organy dopuściły się naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania. Jedną z przyczyn wznowienia postępowania administracyjnego jest takie prowadzenie postępowania, w którym strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art.145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Oznacza to sytuację, gdy organ nie zapewnił stronie udziału w postępowaniu, dopuszczając się tym samym naruszenia jednej z podstawowych zasad ogólnych k.p.a. – zasady zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu (art.10 § 1 k.p.a.). Jest bezspornym, że wniosek o wszczęcie postępowania wniosła wyłącznie M. P. Jest także niespornym w świetle wyjaśnień M. P. złożonych przed sądem, że współwłaścicielami działki Nr 1100/1 oprócz wnioskodawczyni były także jej pełnoletnie dzieci – K. P. i P. P. Osobom tym organ I instancji nie zapewnił czynnego udziału w postępowaniu, nie doręczał im decyzji administracyjnej. Podobnie zachował się organ odwoławczy, który także pominął udział K. P. i P. P. w postępowaniu. Niezależnie od tych ustaleń, stwierdzić należy, że Burmistrz Gminy i Miasta [...] wbrew dyspozycji art.61 § 4 k.p.a. nie zawiadomił wszystkich stron o wszczęciu postępowania na żądanie jednej ze stron, a pierwszą i jedyną czynnością urzędową, jakiej dokonał było wydanie decyzji w sprawie. Stwierdzenie to prowadzi do konkluzji, że sposób prowadzenia tego postępowania przez organ I instancji de facto pozbawił skarżącego i inne osoby prawa do I instancji. Prowadząc ponownie postępowanie organ I instancji prawidłowo zawiadomi o wszczęciu postępowania wszystkie strony, zapewniając im prawo do czynnego udziału w postępowaniu oraz możliwość wypowiedzenia się w sprawie, tak jak to przewiduje dyspozycja art.10 § 1 k.p.a.. Organ winien także rozważyć zasadność przeprowadzenia oględzin na okoliczność usytuowania budynku wnioskodawczyni w stosunku do budynku skarżącego. Uznając zatem że decyzje zapadły z naruszeniem prawa, o jakim mowa w art.145 § 1 pkt 1 lit. b Ppsa należało orzec jak na wstępie. Brak wykonania decyzji wg oświadczenia inwestorki uzasadniał opatrzenie wyroku klauzulą z art.152 Ppsa, co sprowadza się do określenia, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.. O kosztach postępowania orzeczono, mając na względzie dyspozycję art.97 § 2 Pwsa.