SA/Rz 1678/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia del. NSA Maria Zarębska-Kobak (spr.) Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik ASESOR WSA Magdalena Józefczyk Protokolant ref. staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi M. W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] czerwca 2001r Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] listopada 2000r Nr [...] II Zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej M. W. kwotę 10zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego III Wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku. SA/Rz 1678/01 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem skargi jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] czerwca 2001 r Nr. [...] utrzymująca w mocy decyzję tegoż organu z dnia [...] listopada 2000 roku Nr. [...] pozbawiająca M. W. ur. [...].1923 r córkę J. uprawnień kombatanckich po zmarłym mężu byłym kombatancie. Wskazana decyzja została wydana na podstawie art.138 § 1 pkt 1,art.127 § 3 k.p.a. oraz art. 20 ust. 3 wz. z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U.Nr 142,poz.950 z 1997 r ze zm./. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że M. W. uzyskała uprawnienia przysługujące wdowie po kombatanckie K. W., który uprawnienia kombatanckie nabył z tytułu walki o utrwalanie władzy ludowej podczas służby w Milicji Obywatelskiej. Zdaniem organu orzekającego powołane przepisy stanowią podstawę pozbawienia uprawnień kombatanckich gdyż jej zmarły mąż gdyby żył, byłby pozbawiony uprawnień kombatanckich zgodnie z wyżej powołanymi przepisami. W odwołaniu M. W. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy i przywrócenia jej uprawnień kombatanckich na dotychczasowych zasadach i wyjaśniła, że jej mąż posiada dodatkowy tytuł tj. udział w kampanii wrześniowej w 1939 roku uprawniający do zachowania nabytych uprawnień kombatanckich . W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, powtórzyła argumentację jak w odwołaniu wskazała, iż organ orzekający w sprawie nie uwzględnił wskazanego przez nią dodatkowego tytułu uprawniającego do zachowania nabytych uprawnień kombatanckich. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: skarga skarżącej jest uzasadniona. W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o posterowaniu przed sądami administracyjnymi / art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1271/ Kontrola natomiast tegoż Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej./ art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1269/. Przedmiotem rozpoznania skargi jest decyzja pozbawiająca skarżącą uprawnień kombatanckich jako wdowie pozostałej po kombatancie, który uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu --utrwalania władzy ludowej " podczas pełnienia służby w Milicji Obywatelskiej. Postępowanie o pozbawienie uprawnień kombatanckich jest nowym postępowaniem administracyjnym którego przedmiot i zakres określają przepisy art.25 ust.2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji i okresu powojennego/Dz.U.Nr 142.poz.950 ze zm./. W postępowaniu tym organ orzekający nie jest uprawniony do kwestionowania zasadności decyzji o przyznaniu uprawnień kombatanckich. Uprawnienia organu w tym postępowaniu sprowadzają się wyłącznie do wyjaśnienia czy zachodzą okoliczności wymienione w ustawie których skutkiem jest pozbawienie uprawnień kombatanckich /patrz wyrok NSA z dnia 3 marca 1999 r sygn.V SA 1772/98 r,ONSA 2000/1/33/. Postępowanie weryfikacyjne dotyczy również wdów i wdowców, emerytów lub rencistów, pozostałych po osobach od których wywodzą swoje uprawnienia. Uprawnienia wdów i wdowców po zmarłych kombatantach mają charakter uprawnień pochodnych, więc zależą od istnienia uprawnień pierwotnych i braku przesłanek do pozbawienia tychże uprawnień. Z istoty praw pochodnych wynika, że nie mogą one istnieć bez uprawnień pierwotnych. Należy więc uznać, że jeżeli osoba, od której wywodzi się uprawnienia pochodne byłaby pozbawiona uprawnień pierwotnych to istnieją przesłanki do pozbawienia uprawnień osoby powołującej się jedynie na uprawnienia pochodne / patrz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 1996 r.sygn.III AZP 32/95,OSN Nr 15/96 Postępowanie w sprawie pozbawienia uprawnień kombatanckich jest postępowaniem administracyjnym. Oznacza to, że podlega ono regułom ustanowionym kodeksem postępowania administracyjnego, z wynikającą w art. 22 ustawy o kombatantach odmiennością, która sprowadza się do przesunięcia ciężaru dowodu na osobę weryfikowaną. Ta jednak zmiana w zakresie postępowania dowodowego nie zwalnia Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych od powinności przestrzegania zasad ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego a w szczególności wynikających z art. 7 k.p.a. zasady uwzględniania w postępowaniu, obok interesu społecznego także słusznego interesu strony, zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa/ art. 8 k.p.a./, zasady przekonywania zapisanej w art. 11 k.p.a., zobowiązującej do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek ,którymi organy kierowały się przy załatwieniu sprawy. Organ winien mieć na uwadze również przepis art. 75 § 1 k.p.a. ustanawiający zasadę równej mocy środków dowodowych, art. 77 § 1 k.p.a. nakazujący między innymi przed wydaniem decyzji rozpatrzyć w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, art. 80 k.p.a. ,obligujący do oceny całokształtu materiału dowodowego oraz art.107 § 3 k.p.a., określający obligatoryjne składniki uzasadnienia decyzji, obejmujący między innymi wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji oraz sama decyzja tym wymogom nie odpowiada. Niekwestionowany jest fakt, iż skarżąca uprawnienia kombatanckie wywodzi z uprawnień pochodnych jej męża K. W. Z mocy przepisu § 10 pkt 2 lit b rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r w sprawie zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzenia weryfikacji tych uprawnień / Dz.U.Nr 116 z 1997 r poz. 746/ obowiązek przedstawienia w/w dowodów ciąży na stronie postępowania. Skarżąca w odwołaniu wskazała, że jej zmarły mąż posiada dodatkowy tytuł uprawniający do zachowania nabytych uprawnień kombatanckich tj. udział w kampanii wrześniowej w 1939 roku do którego to dowodu organ nie ustosunkował się i nie dokonał w tym względzie oceny tego dowodu . Sąd stwierdza, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się w tej mierze oświadczenie złożone w deklaracji członkowskiej z dnia 14 listopada 1985 roku przez męża skarżącej oraz wzmianka w jego własnoręcznym życiorysie. Tego rodzaju działanie organu narusza w ocenie Sądu zasady ogólne postępowania wyrażone w art. 7, art. 8 , art.11 k.p.a. a także art. 107 § 3 k.p.c., który obliguje do wskazania przyczyn dla których organ nie dał wiary niektórym dowodom ,a tym samym czyni zaskarżoną decyzje co najmniej przedwczesną . W postępowaniu ponownym organ dokona oceny wszystkich dowodów, występujących w sprawie, rozważy wskazany przez skarżącą dodatkowy tytuł i dopiero usuniecie powyższych uchybień pozwoli na wydanie stosownej decyzji w sprawie. Skoro organy orzekające w niniejszej sprawie przy wydaniu zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji naruszyły przepisy postępowania, które mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy należało uchylić decyzje obu instancji stosownie do art. 145 § 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1270/ . O kosztach orzeczono po myśli art. 200 cyt. ustawy.