SA/Rz 1984/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lechowska /spr./ del. do WSA Sędzia WSA Robert Sawuła Asesor WSA Joanna Zdrzałka Protokolant: ref.stażysta Anna Mazurek Ferenc po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi I. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2001 r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Inspektora Sanitarnego z dnia [...] marca 2001 r. Nr [...] SA/Rz 1984/01 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu odwołania I. W. od decyzji Inspektora Sanitarnego z dnia [...] marca 2001 r. Nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - utrzymał tę decyzję w mocy W podstawie prawnej decyzji wskazał art. 4 pkt 5 i art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz.U. Nr 90 z 1998 r., poz. 575 ze zm.), w związku z art. 104, 138 § l pkt l Kpa oraz § 10 pkt l rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, póz. 294, ze zm.) W jej uzasadnieniu podniósł, że organ I instancji odmówił I. W. uznania jej schorzenia - przewlekłego zapalenia krtani za chorobę zawodową, z uwagi na fakt, że w sprawie toczyło się już wcześniej postępowanie administracyjne zakończone decyzją Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] grudnia 1992 r. Nr [...], odmawiającą stwierdzenia u niej zmian przerostowych krtani, jako choroby zawodowej. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dni [...] grudnia 1993 r.. W obecnie przeprowadzonym dochodzeniu epidemiologicznym ustalono brak jakiegokolwiek zatrudnienia I. W. w narażeniu zawodowym, po tej dacie, co w ocenie organu I instancji przesądza o decyzji odmownej. Od decyzji organu I instancji odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego złożyła I. W., zarzucając, że została ona oparta jedynie na wynikach badań przeprowadzonych w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. w 1993 roku, a pogorszenie jej stanu zdrowia w zakresie przewlekłego zapalenia krtani ma związek przyczynowy z pracą zawodową. Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie uwzględnił odwołania i decyzją opisaną na wstępie utrzymał w mocy decyzje zaskarżoną. W jej uzasadnieniu podzielił pogląd organu I instancji, że stan faktyczny sprawy nie stwarza podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej po przeszło siedmiu latach od uprawomocnienia decyzji negatywnych i zaprzestania przez odwołującą wykonywania pracy zawodowej związanej z wysilaniem narządu mowy. Postępowanie w sprawach chorób zawodowych podlega regulacjom cytowanego na wstępie rozporządzenia, podług którego chorobą zawodową jest choroba objęta wykazem chorób zawodowych, spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy i stwierdzona u osoby zatrudnionej na podstawie stosunku pracy. Rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych odnosi się do pracowników w rozumieniu Kodeksu pracy, bowiem jest aktem wykonawczym na podstawie art. 237 § l pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26.06.1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. Nr 24, póz. 141 z późn. zm.). Wobec ustalenia, że odwołująca nie jest pracownikiem, a wcześniejsze postępowanie zostało zakończone prawomocną decyzją uznano, że dalsze postępowanie, jest bezzasadne - konkluduje organ odwoławczy. Skargę na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła I. W. domagając się uchylenia decyzji obu instancji, którym zarzuciła naruszenie art. 7 kpa, poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. W uzasadnieniu skargi przedstawiła własną interpretację poz. 7 Wykazu chorób zawodowych , podług której wszelkie przewlekłe choroby narządu głosu wywołane wysiłkiem głosowym stanowią choroby zawodowe. Wymienione w tej pozycji, w nawiasie, guzki śpiewacze, niedowłady strun głosowych , zmiany przerostowe – stanowią jedynie przykłady tych schorzeń. U skarżącej rozpoznano szereg schorzeń narządu głosu, takich jak ; przewlekłe zapalenie z obrzękiem ponadśluzówkowym obu fałdów głosowych, niedomogę głosową, dysfonię , obrzęk Reinkego w stadium regresji, przewlekły nieżyt gardła i krtani, niedomykalność obu fałdów głosowych. Te jednostki chorobowe mają charakter nie tylko przewlekły ale trwały i nieodwracalny i stanowią następstwo narażenia na wysiłek głosowy. Nie ma w jej ocenie znaczenia, kiedy choroby owe wystąpiły, bowiem dla ustalenia, czy schorzenie jest chorobą zawodową wystarczy, by było ono wymienione w wykazie chorób zawodowych i by między schorzeniem a warunkami pracy istniał związek przyczynowy. Wprowadzanie w tej materii dodatkowych wymogów jest niedopuszczalne ( wyrok NSA z 29.02.1996 r. I SA 1540/96, Prawo Pracy z 1997, Nr 3, str. 37 ). Organ zatem bezpodstawnie przyjął, że okoliczność, iż nie jest ona pracownikiem wyklucza zasadność postępowania w sprawie. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Z mocy art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271, ze zm. ), zwanej dalej w skrócie p.w.u.p., sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone ( a do takich należy sprawa niniejsza ) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 wspomnianej ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), zwanej skrótem u.s.a. stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej ( § 1). Kontrola ta wykonywana jest co do zasady pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( §2 ). Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr153, poz. 1270 ), zwanej dalej w skrócie p.s.a. stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną (§1). Poddawszy zaskarżoną decyzję takiej właśnie kontroli, Sąd doszedł do konkluzji, że jest ona dotknięta wadą nieważności, aczkolwiek z przyczyn całkowicie odmiennych, niż podnoszone w skardze. W sprawie jest niesporne, że decyzją Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego Nr [...] z dnia [...] grudnia 1992 r., zmienioną decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] grudnia 1993 r. w części dotyczącej rozpoznanego schorzenia ( przewlekły prosty nieżyt gardła, przewlekłe zapalenie migdałków podniebiennych, przewlekły nieżyt krtani ) odmówiono skarżącej stwierdzenia go, jako choroby zawodowej. Nie ulega także wątpliwości, że decyzję tę wydano po ustaniu narażenia zawodowego skarżącej, która była zatrudniona, jako nauczycielka przez okres około 38 lat i pracę zakończyła 31 sierpnia 1992 r. Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją zostało natomiast wszczęte na wniosek Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w R., zgłoszony dnia 16 sierpnia 2000 r. w związku z podejrzeniem o chorobę zawodową - przewlekłe zapalenie krtani. Poczynione ustalenia dowodzą, że zaskarżona decyzja została wydana w sprawie już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, co stanowi przesłankę stwierdzenia jej nieważności ujętą w art. 156 §1 pkt 3 kpa. Przepis ten przewiduje, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Spełnia on rolę gwarancyjną w stosunku do zasady trwałości decyzji ostatecznej, ustanowionej w art. 16 §1 kpa, rozciągając tę gwarancję na samą decyzję oraz na sprawę , która ona załatwia. Zastosowanie art. 156 §1 pkt 3 kpa ma miejsce w przypadkach tożsamości sprawy rozstrzygniętej ( co do meritum ), kolejno po sobie następującymi decyzjami , z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość ta będzie zachodzić , jeżeli w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu, w rozumieniu takich samych interesów prawnych lub obowiązków, które po wydaniu decyzji stają się prawem nabytym ( lub jego brakiem w przypadku decyzji odmownej ) i stanu prawnego, przy niezmienionym stanie faktycznym, co do faktów prawotwórczych. Wszczęcie kolejnego postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, w warunkach tożsamości spraw, winno po jej stwierdzeniu prowadzić do umorzenia postępowania w oparciu o art. 105 §1 kpa , jako bezprzedmiotowego. Wydanie natomiast w takiej sytuacji decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, nawet jeżeli rozstrzygnięcie to jest identyczne z poprzednim, stanowi o nieważności później podjętej decyzji ( patrz wyrok z dnia 29 kwietnia 1999 r. V SA 1942/98 i z dnia 29 kwietnia 1998 r. I S.A. 1061/96 - Zbiór orzecznictwa komputerowego LEX Nr 45166 ). Taką właśnie wadą dotknięta jest decyzja organu I instancji, wydana - co wcześniej wykazano - w tej samej sprawie, co decyzja ostateczna. Obie te decyzje zapadły bowiem między tymi samymi stronami, przy niezmienionym stanie prawnym i takim samym stanie faktycznym ( schorzenie wymienione pkt 7 Wykazu chorób zawodowych i narażenie na czynnik szkodliwy dla zdrowia w środowisku pracy w tym samym okresie ). Z kolei decyzja zaskarżona, utrzymująca w mocy decyzję I instancji wydaną z naruszeniem art. 156 §1 pkt 3 kpa obarczona jest rażącym naruszeniem prawa ( art. 156 §1 pkt 2 kpa ). Stwierdzenie wady nieważności decyzji objętych kontrolą obliguje Sąd do ich eliminacji z obrotu prawnego, niezależnie od zarzutów i wniosków skargi. Nie oznacza to uwzględnienia tychże zarzutów, które sprowadzają się do polemiki z ostateczną decyzją z roku 1993 r. o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącej. Ta zaś decyzja, zgodnie z art. 16 §1 kpa mogłaby być zweryfikowana tylko w trybach nadzwyczajnych wskazanych w tym przepisie. Mając powyższe na względzie, Sąd w oparciu o przepis art. 145§1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.