SA/Rz 2096/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. Ryszard Bryk /spr./ Sędzia WSA Robert Sawuła asesor WSA Magdalena Józefczyk Protokolant ref. stażysta Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi S. S. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2001 r Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w sprawie o pozbawienie uprawnień wdowy po kombatancie I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej koszty postępowania sądowego w kwocie 10 złotych /dziesięć/. SA/Rz 2096/01 U Z A S A D N I E N I E postanowienia z dnia 23 sierpnia 2001 r. W marcu 2000 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej jako Kierownik Urzędu) wszczął postępowania administracyjne w sprawie pozbawienia S. S. uprawnień wdowy po kombatancie. Po doręczeniu wymienionej zawiadomienia o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego, S. S. w piśmie opatrzonym datą 3.04.2000 r. wskazała adres do doręczeń (R. ul. [...]). Decyzją z dnia [...].05.2000 r., Nr [...] Kierownik Urzędu pozbawił S. S. uprawnień wdowy po kombatancie. Powyższą decyzję na wskazany adres doręczono wymienionej w dniu 22.05.2000 r. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 18.07.2000 r., który został nadany w Urzędzie Pocztowym w G. w dniu 21.08.2000 r., S. S. równocześnie wniosła o przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku. W piśmie tym stwierdziła, że cierpi na zaniki pamięci. Z tego powodu zapomniała o decyzji z dnia [...].05.2000 r. i dopiero wnuczka zapytała ją czy złożyła odwołanie, bo została pozbawiona uprawnień wdowy po kombatancie. Przedłożyła zaświadczenie lekarskie z dnia 25.07.2000 r. stwierdzające, że leczy się na przewlekłą chorobę i wymaga stałego stosowania leków. Postanowieniem z dnia [...].11.2000 r. Nr [...] Kierownik Urzędu odmówił przywrócenia S. S. terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia [...].05.2000 r. W uzasadnieniu tego postanowienia stwierdził, że ostatnim dniem do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy był dzień 5.06.2000 r., zaś wniosek był nadany w placówce pocztowej w dniu 21.08.2000 r. Uchybienie terminu jest znaczne (wynosi 77 dni) a wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. pod uzasadnieniem omówionego postanowienia Kierownik Urzędu zamieścił pouczenie o treści: "Zgodnie z art. 141 i art. 59 § 1 K.p.a. strona może zwrócić się do Urzędu z zażaleniem w terminie 7 dni od dnia otrzymania postanowienia". Postanowienie doręczono S. S. w dniu 23.11.2000 r. W ustawowym terminie skierowała do Kierownika Urzędu pismo opatrzone datą 20.10.2000 r. nadane w placówce pocztowej w dniu 28.11.2000 r. W piśmie tym powtórzyła żądanie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...].05.2000 r., ale nie przytoczyła żadnych okoliczności i zarzutów dotyczących zaskarżonego postanowienia. Kierownik Urzędu pismo skarżącej potraktował jako zażalenie na jego postanowienie z dnia [...].11.2000 r. Zażalenie uzupełniła pismem z dnia 30.11.2000 r., które nadała w Urzędzie Pocztowym 4.01.2001 r. Kierownik Urzędu po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...].08.2001 r., Nr [...] utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...].11.2000 r. Postanowienie to wydał na podstawie art. 58 i art. 59 w zw. z art. 144 i art. 127 § 3 K.p.a. W motywach tego postanowienia podtrzymał swoje poprzednie stanowisko, iż to S. S. nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Pod uzasadnieniem zamieścił pouczenie o możliwości wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie. Zaskarżone postanowienie doręczono S. S. w dniu 30.08.2001 r. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca S. S. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia [...].08.2001 r. i o przywrócenie jej termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją wydaną w pierwszej instancji z dnia [...].05.2000 r. Zarzuciła, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 6-9 i 77 § 1 K.p.a., bowiem Kierownik Urzędu nie wyjaśnił sprawy i dodała, że korespondencja pochodząca od Kierownika Urzędu była przesłana na uprzedni adres zamieszkania z P. i z tego powodu była jej doręczona z opóźnieniem, bo czasowo przebywa u rodziny w R. Cierpi na zaniki pamięci i przesłała Kierownikowi Urzędu zaświadczenie lekarskie, który jednakże stwierdził, że nie dołączyła żadnych dowodów. Do skargi dołączyła nowe zaświadczenia lekarskie z dnia 11.09.2001 r., a potem z dnia 5.06.2002 r. W pierwszym stwierdzono, iż skarżąca leczy się na nadciśnienie tętnicze oraz na miażdżycę. W drugim podano, że leczy się w Przychodni nr [...] w R. od 1999 r. Kierownik Urzędu wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, iż stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), skargi wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. w sprawach których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne według przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), nazwanej niżej skrótem p.s.a. Stosownie do art. 134 § 1 p.s.a., sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi (tzw. granice skargi) i z tej racji bierze z urzędu pod uwagę naruszenia prawa o jakich nie wspomniano w skardze oraz skutki prawne wynikające z tego naruszenia. Zarzut podniesiony w skardze, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa procesowego jest ogólnie zasadny ale w tym przypadku Sąd uwzględnił ex officio (z urzędu) inny rodzaj naruszenia prawa procesowego, które jest naruszeniem rażącym w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 126 K.p.a. Otóż Kierownik Urzędu nie zwrócił uwagi na treść art. 59 § 2 K.p.a., który brzmi następująco: "O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia". Powołany przepis obejmuje postanowienia przywracające termin do wniesienia odwołania lub zażalenia, jak również postanowienia odmowne. Tego rodzaju postanowienia są ostateczne, co wyraźnie akcentuje zacytowany przepis i w związku z tym na takie postanowienia nie przysługuje zażalenie, lecz skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15.04.1997 r., I SA/Po 1311/96 powołane przez E. Smoktunowicza, D. Kijowskiego i J. Mieszkowskiego – Postępowanie administracyjne, podatkowe i administracyjnosądowe [tekst orzecznictwo] Wyd. Prawo i Praktyka Gospodarcza, Wydanie II, W-wa 2001 r., str. 303-304), wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29.03.1988 r., III ARN 7/88, OSNCP Nr 9/1990, poz. 117 Barbara Adamiak – Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz, Wyd. C.H. Beck, W-wa 1996 r., str. 300-301). Oznacza to, iż unormowanie w art. 59 § 1 K.p.a. jest odrębne niż w § 1 tego przepisu. W takim stanie rzeczy postanowienie z dnia [...].11.2000 r., Nr [...] (k. 25 akt administracyjnych) jest postanowieniem ostatecznym i nie mogło być zaskarżone zażaleniem, lecz skargą do sądu administracyjnego. Pouczenie zawarte w tym postanowieniu jest błędne. Dopełniając przedstawione rozważania należy nadmienić, iż stosownie do art. 127 § 3 K.p.a. in fine, do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Zdaniem Sądu art. 59 § 2 K.p.a. stosuje się bezpośrednio do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z przedstawionych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.s.a. – Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia z dnia [...].08.2001 r. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł po myśli art. 200 p.s.a. w zw. z art. 97 § 2 przepisów wprowadzających przywołanych na wstępie rozważań Sądu. Stosownie do art. 112 K.p.a. błędne pouczenie zawarte w postanowieniu z dnia [...].11.2000 r. nie może szkodzić skarżącej, bowiem zastosowała się do zawartego tamże pouczenia. Z tego względu Kierownik Urzędu na wniosek skarżącej (o czym należy skarżącą uprzednio pouczyć) sprostuje postanowieniem pouczenie zawarte w postanowieniu z dnia [...].11.2000 r. Po ewentualnym sprostowaniu, skarżąca będzie mogła wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na ostateczne postanowienie z dnia [...].11.2000 r. w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącej postanowienia w sprawie sprostowania pouczenia (art. 111 K.p.a.).