SA/Rz 2137/02
WyrokWSA w Rzeszowie2004-10-27
Skład orzekający: Anna Lechowska, Robert Sawuła, Jolanta Ewa Wojtyna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kwalifikacja robót budowlanych jako remontu, zamiast odbudowy lub samowoli budowlanej, była prawidłowa w świetle przepisów prawa budowlanego i poprzedniego orzecznictwa NSA, zwłaszcza w kontekście zmiany usytuowania obiektu budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły prawo materialne, kwalifikując roboty budowlane jako remont, podczas gdy zmiana usytuowania obiektu budowlanego na działce, nawet przy zachowaniu tej samej kubatury, powinna być traktowana jako odbudowa, a nie odtworzenie stanu pierwotnego. W konsekwencji, organy błędnie wykluczyły możliwość wystąpienia samowoli budowlanej. Z tego względu zaskarżone decyzje zostały uchylone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy budynku gospodarczo-składowym. Wcześniejsze postępowanie zakończyło się uchyleniem przez NSA decyzji o nakazie rozbiórki z powodu niewystarczających ustaleń faktycznych. Organy administracji w kolejnych decyzjach wstrzymały roboty, a następnie udzieliły pozwolenia na wznowienie robót, kwalifikując je jako remont. Skarżący W. P. kwestionował te decyzje, wskazując na toczące się postępowanie sądowe dotyczące rozgraniczenia działek i zmianę usytuowania budynku. Sąd administracyjny uznał, że kwalifikacja robót jako remontu była błędna.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające ją decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdzono, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lechowska Sędziowie WSA Robert Sawuła /spr./ AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 27 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...] oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego W. P. kwotę 10 zł /słownie: dziesięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
SA/Rz 2137/02
UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi W. P. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dn. [...].09.2002r. Nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na wznowienie wstrzymanych robót budowlanych przy budynku gospodarczo-składowym. Decyzja ta została poprzedzona następującym stanem faktycznym: Wyrokiem z dn.24.07.2001r. sygn. SA/Rz 2043/00 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dn. [...].10.2000r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczo-składowego. W motywach tego wyroku wskazano, że nie zostały wyjaśnione dostatecznie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, a w szczególności nie ustalono, czy roboty wykonano na starym fundamencie, czy też obecne fundamenty zostały wykonane bez pozwolenia na budowę. Od ustaleń faktycznych sąd uzależnił prawidłowe zakwalifikowanie skutków prowadzonych robót budowlanych. Rozpoznając ponownie sprawę organ II instancji uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dn. [...].08.2000r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki przez B. P. budynku gospodarczo-składowego na działce nr ewid. 3161 położonej w B., przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Postanowieniem z dn. [...].02.2002r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powołując się na dyspozycję art.50 pkt 1 ustawy z dn.7.07.1994r. prawo budowlane (Dz.U. Nr 106 z 2000r., poz.1126 ze zm.) wstrzymał roboty budowlane prowadzone przez B. P. przy budowie budynku gospodarczo-składowego na dz. o nr ewid. 3161 w B. przy ul. P. Organ uznał, że zachodzi w sprawie przypadek remontu istniejącego uprzednio budynku gospodarczego, którego B. P. nie zgłosił. Decyzją z dn. [...].04.2002r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał B. P. dostarczyć w terminie do 30.06.2002r. niezbędne dokumenty do uzyskania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Po przedstawieniu projektu technicznego oraz pisemnego oświadczenia osoby posiadającej uprawnienia budowlane o zgodności wykonanych robót budowlanych z wymogami technicznymi Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dn. [...].07.2002r. Nr [...] udzielił B. P. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy budynku gospodarczo-składowym usytuowanym na dz. nr 3161 przy ul. P. w B. W podstawie prawnej powołano się na dyspozycję art.51 ust.1a prawa budowlanego, zaś lakoniczne uzasadnienie wskazuje, że roboty wykonano zgodnie ze sztuką budowlaną, a obiekt nie zagraża życiu i zdrowiu ludzkiemu, ani mieniu. W rozstrzygnięciu nałożono na inwestora szereg obowiązków, wynikających z przepisów prawa budowlanego.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł W. P., domagając się wstrzymania wykonania prowadzonych robót przy przedmiotowym budynku wskazując, że nie jest zakończona sprawa przed Sądem Rejonowym w S. związana z rozgraniczeniem działek. Rozpoznając to odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego opisaną na wstępie decyzją z dn. [...].09.2002r. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dn. [...].07.2002r. oraz orzekł o udzieleniu pozwolenia na wznowienie robót budowlanych B. P. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że B. P. prowadził roboty budowlane bez uprzedniego zgłoszenia, za prawidłowe uznano także ich zakwalifikowanie jako remontu. Z nadesłanego przy odwołaniu wyjaśnienia wynikać ma, że przed Sądem Rejonowym w S. w sprawie [...] toczyć się ma sprawa przeniesienia własności gruntu, a nie rozgraniczenia działek będących we władaniu B. P. i W. P. Organ odwoławczy uznał, że dokonana reformacja decyzji jest uzasadniona, a to z tego względu, że w treści decyzji I instancji nałożono na inwestora obowiązki wynikające wprost z przepisów prawa budowlanego, a ich powtórzenie w decyzji skutkowałoby nakazem stwierdzenia jej nieważności.
Skargę na powyższą decyzję do NSA OZ w Rzeszowie wniósł W. P., wywodzący że toczy się postępowanie przed sądem powszechnym w sprawie o przeniesienie własności gruntu, co z kolei skutkować będzie wytyczeniem nowej granicy między działkami. Wywodzi, że z tego faktu B. P. uniemożliwia mu uzyskanie pozwolenia na remont budynku, uznaje ten sposób stosowania prawa przez organy za jednostronnie korzystny dla B. P. Domaga się skarżący wstrzymania robót budowlanych, przy samowoli popełnionej przez B. P.
W odpowiedzi WINB wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując zajmowane stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i uznając, iż skarżący nie wnosi nowych elementów do sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
W niniejszej sprawie skarga została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., dlatego też z mocy art.97 § 1 ustawy z dn.30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm., zwana dalej Pwsa) podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn.30.08.2002r., Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwana dalej Ppsa). W sprawach tych stosuje się dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych (art.97 § 2 Pwsa). Ta reguła intertemporalna ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest uzasadniona, z przyczyn które sąd uwzględnił z urzędu. Punktem wyjścia dla oceny legalności wydanych w sprawie decyzji, a pod takim względem co do zasady sprawowana jest sądowa kontrola działalności administracji publicznej (por. art.1 § 2 ustawy z dn.25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. Nr 153, poz.1269), musi być wydany w sprawie wyrok NSA OZ w Rzeszowie z dn.24.07.2001r. SA/Rz 2043/00. W wyroku tym sąd wskazał, uchylając zapadłą uprzednio decyzję orzekającą o nakazie rozbiórki przedmiotowego obiektu, że należy dokonać ustalenia prawidłowego stanu faktycznego, a od niego będzie uzależniona prawidłowa kwalifikacja prawna decyzji w sprawie, której sąd nie przesądził. W szczególności eksponowana w uzasadnieniu cyt. wyroku była kwestia prawidłowego zobrazowania rzutu starych fundamentów budynku i wskazania obrysu nowych fundamentów, celem rozstrzygnięcia, czy podjęte roboty zostały wykonane tylko na nowych fundamentach, czy też wyłącznie na starych. Dodać należy, że wydany w tej sprawie wyrok wiąże w sprawie zarówno sąd, jak i orzekające organy administracyjne. Dokonując kontroli postępowania poprzedzającego wydawane w sprawie orzeczenia, sąd doszedł do przekonania, że w świetle ustaleń faktycznych podjęta kwalifikacja prawna robót przy wznoszonym na działce nr 3161 w B. budynku gospodarczo-składowym budzi istotne wątpliwości. Do zalegającego w aktach I instancji protokołu z rozprawy z dn.4.12.2001r. dołączono szkic sytuacyjny, przez nikogo nie podpisany. Z treści protokołu wynika, że szkic sporządzono w trakcie tej rozprawy, zaś z oświadczenia B. P. wynika, że budynek zmienił swe usytuowanie w części. Należy przypomnieć, że pod pojęciem remontu art.3 pkt 8 prawa budowlanego rozumieć należy "wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym". Odtworzenie stanu pierwotnego oznaczać musi, że w miejsce istniejącego budynku powstałby taki sam budynek, o tym samym rozmiarze i w tym samym usytuowaniu na działce. Nie stanowi odtworzenia stanu pierwotnego, w rozumieniu art. 3 pkt 8 prawa budowlanego (ustawa z dn.7.07.1994r., tekst jednol. Dz.U. Nr 106 z 2000r., poz.1126 ze zm.), a więc remontu, wybudowanie w miejscu dotychczas istniejącego budynku gospodarczego, budynku o tej samej kubaturze, lecz o zmienionym zasadniczo jego usytuowaniu na działce. W praktyce należy przyjąć, że doszłoby w takiej sytuacji do odbudowy zniszczonego i częściowo rozebranego budynku. W orzecznictwie wyrażono pogląd, iż jeśli roboty budowlane polegają na wykonaniu faktycznie nowego obiektu budowlanego, choć z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych pozostałych po innym obiekcie budowlanym, który uległ zniszczeniu, inwestor dokonuje nie remontu, lecz odbudowy (wyrok NSA z dn.29.03.2001r., SA/Bk 852/00, ONSA Nr 2/2002, poz.85). Pogląd ten w niniejszej sprawie ma zastosowanie. Z tych przyczyn uznać należy, że kwalifikując dokonane roboty budowlane jako remont, organy naruszyły prawo materialne, a to art.3 pkt 8 prawa budowlanego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa). Przyjmując bowiem kwalifikację prawną wykonanych robót jako remontu, wykluczono iż w sprawie doszło do samowoli budowlanej. Z tych przyczyn należało uchylić zaskarżone decyzje obu instancji. Sąd doszedł do przekonania, że korzystając z treści art.135 Ppsa, uprawniającego do stosowania środków względem aktów podjętych w granicach danej sprawy, należy także uchylić decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dn. [...].04.2004r. [...], albowiem pozostawienie jej w obrocie prawnym pozostawałoby w sprzeczności z dokonaną przez sąd kwalifikacją prawną podjętych robót budowlanych.
Kwestie związane ze sprawą nieustalonego przebiegu granicy między działka inwestorów a działką skarżącego – W. P., toczącego się w tym względzie postępowania przed sądem powszechnym, przy tak dokonanej przez sąd kwalifikacji wykonanych robót budowlanych, nie mają znaczenia.
Organ I instancji w ponownie prowadzonym postępowaniu winien uzupełnić wadliwość postępowania wyjaśniającego i sporządzić opisany przez siebie szkic sytuacyjny obiektu, umożliwiając zapoznanie się z nim stronom postępowania. W postępowaniu tym winien także zapewnić udział K. P., jak wynika z akta sprawy, współwłaścicielce działki nr 3161.
Biorąc powyższe pod uwagę, orzeczono jak w sentencji. Opatrzenie wyroku klauzulą zakazu wykonywania zaskarżonych decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku, znajduje uzasadnienie w treści art.152 Ppsa. O zwrocie kosztów orzeczono, mając na względzie treść art.97 § 2 Pwsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło