SA/Rz 2251/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Bryk /spr./ Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. T. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] września 2002 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego skargę oddala SA/Rz 2251/02 U Z A S A D N I E N I E K.T. zarejestrowała się jako osoba bezrobotna w dniu 1.02.2000 r. Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy w J. /działający z upoważnienia Starosty J./, decyzją z dnia [...]02.2000 r., Nr [...] przyznał w/w status osoby bezrobotnej od dnia 1.02.2000 r. oraz prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 9.02.2000 r. na okres 12 miesięcy. Kolejną decyzją z dnia [...].03.2001 r., Nr [...]/01 orzekł o utracie od dnia 9.02.2001 r. prawa do zasiłku z powodu upływu ustawowego okresu jego pobierania. W dniu 16.10.2001 r. K. T. złożyła wniosek o przyznanie jej zasiłku przedemerytalnego i przedłożyła 2 świadectwa pracy wystawione przez Spółkę Akcyjną "A." Oddział w J. w likwidacji. W pierwszym świadectwie z dnia 5.01.2000 r. podano, że K.T. była zatrudniona w Zakładach Płyt Wiórowych w J. w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie 7.10.1974 r. – 31.01.1988 r. jak pomoc w produkcji drzewnej, sterowniczy zasobników, robotnik magazynowy. W drugim z dnia 17.01.2000 r. przytoczono, iż w okresie 1.02.1988 r. – 31.01.2000 r. była zatrudniona w powyższej Spółce w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku kontrolera jakości, zaś w informacji uzupełniającej dodano, iż w podanym okresie zatrudnienia pobierała dodatek szkodliwy. Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy w J. /działający z upoważnienia Starosty/, decyzją z dnia [...].10.2001 r., Nr [...]/2001 odmówił przyznania K.T. zasiłku przedemerytalnego i ustalił, iż wymieniona posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat, 3 miesiące i 25 dni. Do tego okresu nie wliczył okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, gdyż okres takiej pracy nie podlega zaliczeniu. W konkluzji stwierdził, iż skarżąca nie wykazała 30-letniego okresu zasiłkowego, ani 15 letniego okresu wykonywania pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. W odwołaniu K.T. zarzuciła, że decyzja została wydana przedwcześnie, bowiem przed Sądem Rejonowym – Sądem Pracy w J. toczy się postępowanie o sprostowanie powyższych świadectw pracy, ponieważ zakład pracy nie wykazał w nich, że w okresie zatrudnienia wykonywała pracę w warunkach szczególnych. Organ II instancji /Wojewoda P./ postanowieniem z dnia [...].12.2001 r., Nr [...] zawiesił postępowanie odwoławcze do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie sprostowania świadectw pracy. W dniu 2.08.2002 r. odwołująca się wniosła o podjęcie zawieszonego postępowania i przedłożyła prawomocny wyrok Sądu Pracy w J. z dnia [...].05.2002 r., sygn. akt IV [...]/02 prostujący świadectwo pracy z dnia 5.01.2000 r. i 17.01.2001 r. i stwierdzający, iż K.T. w okresie 7.10.1974 r. – 31.01.2000 r. wykonywała pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze /punkt V i VI wyroku/. Na marginesie należy nadmienić, iż Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. wyrokiem z dnia 12.07.2002 r., sygn. akt IV [...]/02 oddalił odwołanie Spółki "F." od powyższego wyroku Sądu Pracy w J.. Wojewoda P. podjął zawieszone postępowanie odwoławcze i decyzją z dnia [...]09.2002 r., Nr [...] /przedmiot skargi/ uchylił decyzję Starosty J. z dnia [...]10.2001 r. i przyznał K. T. prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia 3.08.2002 r. w kwocie 572,10 zł miesięcznie /120% podstawy zasiłku/. Powołał się na art. 37 l ust. 2 ustawy z dnia 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.12.2001 r., który stanowił, iż zasiłek przedemerytalny przyznaje się do następnego dnia po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych do ustalenia uprawnień. Skoro K.T. wyrok Sądu Pracy przedłożyła organowi II instancji w dniu 2.08.2002 r. zatem zasiłek przedemerytalny przyznano jej od dnia 3.08.2002 r. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie, skarżąca K. T. zarzuciła, że stosownie do art. 37 ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zasiłek przedemerytalny przysługuje od następnego dnia po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych do ustalenia tych uprawnień. Wygrany przez nią proces sądowy w sprawie sprostowania świadectw pracy wykazał, że w dniu rejestracji bezrobocia spełniała warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego. Nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji z tytułu błędnego wypełnienia przez zakład pracy świadectw pracy i długiego procesu sądowego w sprawie ich sprostowania. Zdaniem skarżącej zasiłek przedemerytalny powinien być jej przyznany od dnia rejestracji bezrobocia, względnie od dnia złożenia pozwu do sądu pracy w sprawie sprostowania świadectw pracy. Jej intencją było otrzymanie zasiłku przedemerytalnego od dnia rejestracji. W skardze zaznaczyła też, iż zaskarża przedmiotową decyzję w części dotyczącej daty początkowej przyznanego świadczenia oraz jego wysokości. Co do wysokości przyznanego zasiłku nie przedstawiła żadnych zarzutów. Wojewoda P. wniósł o oddalenie skargi z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do kwestii dotyczącej wysokości zasiłku wyjaśnił, że stosownie do art. 37j ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.12.2001 r. skarżącej przyznano zasiłek przedemerytalny w wysokości 120% kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. 1 w/w ustawy. Skarżącej nie mógł być przyznany zasiłek w wysokości 160% kwoty zasiłku gdyż nie zamieszkiwała w gminie, jak również w powiecie zagrożonym szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. Gmina Nowy Ż. oraz powiat j. nie są wymienione w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21.12.1999 r. w sprawie określenia powiatów /gmin/ zagrożonych szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym /Dz. U. Nr 110, poz. 1264 z późn. zm./. Co się tyczy daty przyznania zasiłku przedemerytalnego powtórzył argumentację zamieszczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, iż z dniem 1.01.2004 r. zostały zniesione ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego, a w ich miejsce utworzono wojewódzkie sądy administracyjne, które są sądami I instancji /art. 85 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm., nazwaną dalej przepisami wprowadzającymi/. Stosownie do art. 97 § 1 przepisów wprowadzających, sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270, cytowanej niżej skrótem p.s.a./. Wojewódzkie Sądy Administracyjne kontrolują zaskarżone akty administracyjne pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz. 1269/. Przechodząc do istoty sprawy, na wstępie należy podkreślić, iż skarżąca zarejestrowała się jako osoba bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w J. w dniu 1.02.2000 r., a zaskarżona decyzja była wydana w dniu 12.09.2002 r. Z dniem 1.01.2002 r. zostały zniesione zasiłki przedemerytalne, co wynika z art. 3 pkt 13 i art. 12 ustawy z dnia 17.12.2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakresie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół /Dz. U. Nr 154, poz. 1793/. Jednakże z przepisu międzyczasowego, jakim jest art. 11 ust. 2 w/w ustawy wynika, że osoby, które przed dniem wejścia w życie omawianej ustawy zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego nabywają taki zasiłek na dotychczasowych zasadach, czyli na zasadach obowiązujących do końca grudnia 2001 r. Art. 37 l ust. 1 ustawy z dnia 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /tekst jednolity Dz. U. z 2001 r., Nr 6, poz. 56 ze zm./ stanowił, że prawo do zasiłku przedemerytalnego przysługiwało na wniosek osobie, która w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy lub w okresie pobierania zasiłku posiadała lub spełniała warunki do ich nabycia. Natomiast z ust. 2 powołanego przepisu wynika, że zasiłki przedemerytalne przysługują od następnego dnia po dniu zarejestrowania się uprawnionej osoby w powiatowym urzędzie pracy, albo od następnego dnia po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych do ustalenia tych uprawnień z zastrzeżeniem art. 27 ust. 1 pkt 3-6 i ust. 2 pkt 2-4. Z tekstu przywołanego przepisu wynikają następujące wnioski: 1) przesłanki materialnoprawne do zasiłku przedemerytalnego określa ustawa z dnia 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dacie rejestracji bezrobocia, lub w okresie pobierania zasiłku zwykłego, 2) jeżeli bezrobotny w dacie rejestracji lub w okresie pobierania zasiłku zwykłego posiadał uprawnienie do zasiłku przedemerytalnego, ale nie udokumentował przesłanek materialnoprawnych, nie tracił tego uprawnienia, zatem mógł udokumentować istnienie tych przesłanek w późniejszym czasie pod warunkiem, że w chwili złożenia udokumentowanego wniosku o przyznanie zasiłku przedemerytalnego spełniał warunki do uzyskania statusu bezrobotnego, 3) zasiłki przedemerytalne były przyznawane tylko na wniosek konkretnej osoby, 4) zasiłki przedemerytalne były przyznawane od następnego dnia po dniu rejestracji, ale tylko wtedy, gdy bezrobotny w dacie rejestracji spełniał /udokumentował/ przesłanki do nabycia takiego prawa, 5) jeżeli natomiast wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego został złożony i udokumentowany w późniejszym czasie, to wówczas zasiłek taki przysługiwał od następnego dnia po dniu złożenia wniosku i stosownych dokumentów. Według stanu prawnego obowiązującego w dniu 1.02.2000 r. /tekst jednolity Dz. U. z 1997 r., Nr 25, poz. 128 z późn. zm./, zasiłek przedemerytalny przysługiwał osobie, która spełniała warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, posiadała okres uprawniający do emerytury, a ponadto: posiadała okres uprawniający do zasiłku wynoszący dla kobiet 30 lat lub 25 lat w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Skarżąca w dacie rejestracji /1.02.2000 r./ legitymowała się okresem uprawniającym do zasiłku /25 lat, 3 miesiące i 25 dni/, ale wówczas nie udokumentowała, że w okresie zatrudnienia wykonywała prace w szczególnym charakterze /kwestia niesporna/. Stosowny dokument /wyrok sądu pracy/ przedłożyła organowi w dniu 2.08.2002 r., zatem organ odwoławczy zgodnie z prawem przyznał skarżącej zasiłek przedemerytalny z dniem 3.08.2000 r. Zarzut skarżącej, że nie powinna ponosić ujemnych skutków prawnych z powodu wystawienia przez zakład pracy niewłaściwych świadectw pracy, a także z powodu długotrwałego procesu sądowego w sprawie sprostowania tych świadectw, nie daje podstaw prawnych do przyznania skarżącej zasiłku przedemerytalnego od dnia następnego po rejestracji bezrobocia, czy też od dnia wniesienia powództwa do sądu pracy o sprostowanie świadectw pracy. Zarzut ten, co już wykazano nie da się pogodzić z treścią art. 37l ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Odpowiedzialność z tytułu wydania niewłaściwego świadectwa pracy ponosi pracodawca, na zasadach określonych w przepisach kodeksu pracy. W dniu 1.02.2000 r. /data rejestracji/ wysokość zasiłku przedemerytalnego wynosiła 120 % lub 160 % zasiłku podstawowego. Zasiłek w wysokości 160 % przysługiwał osobie, która w dniu nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego zamieszkiwała w rejonach administracyjnych /gminach uznanych za zagrożone szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, a stosunek pracy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy /art. 37j ust. 3 w brzmieniu zawartym w Dz. U. z 1997 r., Nr 25, poz. 128/. Skarżąca nie zamieszkiwała w rejonie administracyjnym zagrożonym szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, bowiem powiat j. i gmina Nowy Ż. nie były wykazane w wykazie powiatów /gmin/ zagrożonych takim bezrobociem /załączniki do rozporządzeń Rady Ministrów z dnia 21.12.1999 r. i 20.12.2000 r. /Dz. U. z 1999 r., Nr 110, poz. 1264 i Dz. U. z 2000 r., Nr 120, poz. 1270/. Stosownie do art. 37j ust. 5 w/w ustawy, zasiłek przedemerytalny w wysokości 160% przysługiwał również osobie nie zamieszkałej w rejonie administracyjnym /gminie/ uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, jeżeli stosunek pracy lub stosunek służbowy rozwiązany został po dniu 1.07.1996 r. z przyczyn dotyczących zakładu pracy w wyniku jednorazowego lub w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące zmniejszenia zatrudnienia o co najmniej 100 pracowników. Jak to już wyjaśniono, skarżąca w dniu 1.02.2000 r. /data rejestracji/ posiadała przesłanki do zasiłku przedemerytalnego, ale w tym czasie nie udokumentowała co najmniej 15 letniego okresu wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Tym samym w dacie rejestracji miała tylko uprawnienie do tego rodzaju zasiłku, które nie jest tożsame z prawem do zasiłku /roszczeniem/. Art. 37l ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu stanowi, iż prawo do zasiłku przedemerytalnego ocenia się według stanu prawnego obowiązującego w dacie rejestracji lub w okresie pobierania zasiłku zwykłego. Ta reguła zdaniem Sądu in merito nie odnosi się do podwyższonego zasiłku przedemerytalnego /160 %/, bowiem tutaj decyduje data nabycia prawa do tego zasiłku. Art. 37j ust. 5 obowiązywał do końca grudnia 2000 r., co wynika z ustawy z dnia 22.12.2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela, ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o oznaczaniu wyrobów znakami skarbowymi akcyzy, ustawy o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej /Dz. U. Nr 122, poz. 1323/. Skoro powyższy przepis nie obowiązywał w 2001 roku /w zw. z art. 11 ust. 2 powołanej już ustawy z dnia 17.12.2001r. – Dz. U. Nr 154, poz. 1793/, zatem Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, iż skarżąca nie spełnia warunków do zasiłku przedemerytalnego w podwyższonej wysokości. Z przedstawionych względów i na podstawie art. 151 w zw. z art. 97 § 1 przepisów wprowadzających, Sąd skargę oddalił.