SA/Rz 2570/02
WyrokWSA w Rzeszowie2004-05-18
Skład orzekający: Maria Piórkowska, Helena Rydzik, Maria Serafin-Kosowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka ma prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z zakupem linii produkcyjnej, jeśli transakcja ta została uznana za mającą na celu obejście prawa podatkowego i była ekonomicznie nieuzasadniona?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja w części dotyczącej ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego była niezgodna z prawem. Stwierdził, że mimo iż zakup linii produkcyjnej mógł być uznany za próbę obejścia prawa podatkowego i był ekonomicznie nieuzasadniony, to brak było podstaw do ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego, ponieważ spółka nie otrzymała zadeklarowanego zwrotu podatku naliczonego, a jednocześnie nie wykazała zobowiązania podatkowego do wpłaty. W pozostałej części dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego, zaległości podatkowej i odsetek, skarga została oddalona.Stan faktyczny
Spółka z o.o. A. wykazała we wrześniu 2001 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w kwocie 98.340 zł, związaną z zakupem linii produkcyjnej. Organy podatkowe uznały, że zakup ten był ekonomicznie nieuzasadniony, miał na celu obejście prawa podatkowego i służył uzyskaniu niezasadnego zwrotu VAT. W konsekwencji organy ustaliły dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Spółka zaskarżyła decyzję, argumentując, że zakup linii miał na celu zaspokojenie jej wierzytelności wobec sprzedawcy. Sąd uchylił decyzję w części dotyczącej dodatkowego zobowiązania podatkowego, uznając brak podstaw do jego ustalenia, a w pozostałej części oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w J. w części ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe. W pozostałej części oddalono skargę. Orzeczono, że decyzje w części uchylonej nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Piórkowska Sędziowie NSA Helena Rydzik NSA Maria Serafin-Kosowska -spraw. Protokolant ref. staż. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi spółki z o.o. A. z siedzibą w J. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2002 r. [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2001r. I Uchyla zaskarżoną decyzję oraz wstrzymaną nią w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w J. z dnia [...] lipca 2002r. [...] - w części ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe. II W pozostałej części oddala skargę III. Określa, że decyzje wymienione w pkt I w części uchylonej nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku. IV. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej spółki z o.o. A. z siedzibą w J. kwotę 700zł (siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
SA/Rz 2570/02
Uzasadnienie
Spółka z o.o. "A." w J. w złożonej deklaracji w podatku od towarów i usług za wrzesień 2001r. wykazała: podatek należny w kwocie 3.807 zł, podatek naliczony w kwocie 102.147 zł - w tym podatek naliczony w kwocie 99.000 zł od zakupu środka trwałego -i nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu bezpośredniego w kwocie 98.340 zł.
Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2002r. Urząd Skarbowy w J. określił spółce z o.o. "A." w J.: podatek od towarów i usług za wrzesień 2001r. "w kwocie 0 zł", zobowiązanie w tym podatku w kwocie 660 zł, zaległość podatkową w kwocie 660 zł, odsetki za zwłokę w kwocie 139,40 zł od powyższej zaległości oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie 29.700 zł a decyzja ta utrzymana została w mocy decyzją Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2002r. nr [...].
Według ustaleń poczynionych przez organy podatkowe i zgromadzonych w aktach dokumentów, wykazany przez spółkę z o.o. "A." w J. /zwanej dalej spółką "A."/ w deklaracji za wrzesień 2001r. podatek naliczony w kwocie 99.000 zł związany był z zakupem przez tę spółkę od spółki z o.o. "B." w Jarosławiu linii produkcyjnej do napojów chłodzących za kwotę 450.000 zł netto plus podatek VAT w kwocie 99.000 zł; zakup ten udokumentowany został fakturą nr VAT [...] z dnia [...] września 2001r. Przedmiotowa linia produkcyjna w okresie poprzedzającym ten zakup była przedmiotem kilku kolejnych transakcji a mianowicie: w dniu 7 sierpnia 2001r. została nabyta przez A. F. /firma "H." w K./ od spółki cywilnej PW "G." w K.za kwotę 195.000 zł plus podatek VAT w kwocie 42.900 zł, A. F. zbył następnie dwie linie produkcyjne spółce cywilnej "F." J. C., A. C. w P. za kwotę 200.000 zł netto plus podatek VAT w kwocie 44.000 zł a z kolei spółka cywilna "F." w dniu 12 sierpnia 2001r. zbyła te linie spółce z o.o. "B." w J. za kwotę 249.180 zł netto plus podatek VAT w kwocie 54.819,60 zł. Jedna z tych linii produkcyjnych została przez spółkę ".B." sprzedana spółce cywilnej "C." Co a druga spółce z o.o. "D." w Z. w dniu 31 sierpnia 2001r. za kwotę 350.000 zł netto plus podatek VAT w kwocie 77.000 zł, jednakże faktura dokumentująca tę transakcję została anulowana fakturą z 20 września 2001r. z zaznaczeniem zwrotu linii do sprzedawcy i ta zwrócona linia została następnie nabyta przez spółkę "A.". Na podstawie powyższych danych organ I instancji wyliczył, iż w okresie od 7 sierpnia 1001r. do 21 września 2001r. nastąpił łączny wzrost ceny tej linii 0 864,84 zł. Po zakupie przez spółkę "A.", linia ta przechowywana była w L. a następnie - według twierdzeń spółki - przekazana firmie "E." mającej siedzibę pod W. w celu dokonania remontu - przy czym ta firma nie prowadziła tego rodzaju działalności.
Izba Skarbowa podzielając stanowisko organu I instancji, iż spółka "A." niezasadnie odliczyła podatek naliczony związany z zakupem przedmiotowej linii produkcyjnej stanęła na stanowisku, że nabycie tej linii nie miało uzasadnienia gospodarczego a nastąpiło w celu wykorzystania mechanizmu zwrotu podatku naliczonego, gdyż nie jest ekonomicznie uzasadnione nabywanie linii za kwotę znacznie wyższą od kwoty za jaką w nieodległym czasie nabył ją poprzedni właściciel oraz przekazywanie jej do remontu skoro w okresie między transakcjami linia nie była używana i była sprawna technicznie. Ponadto spółka "A." nie miała żadnych warunków do rozpoczęcia produkcji napojów i w toku postępowania podatkowego /w okresie roku od zakupu/ nie podjęła żadnych działań w celu uruchomienia takiej produkcji , linię tę nabyła niejako "przypadkowo " tj. dla zaspokojenia choćby części wierzytelności jakie miała w stosunku do zbywcy- spółki "B." , gdy dowiedziała się o zajęciu przez Urząd Skarbowy w J. wierzytelności spółki "B.". Skorzystanie przez podatnika z prawa obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu towarów i usług może nastąpić przy zachowaniu warunków określonych przepisami i organy podatkowe są uprawnione do badania skutków czynności cywilnoprawnych w zakresie prawa podatkowego i w ramach tej kontroli są uprawnione i zobowiązane do zbadania czy dana czynność została dokonana w celu obejścia prawa lub dla pozoru /art. 58 i art. 83 kodeksu cywilnego/.
W ocenie organu II instancji w niniejszej sprawie ma zastosowanie przepis § 50 ust. 4 pkt.5 "c" Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.../Dz.U. nr 109 poz. 1245 z późn. zm./ według którego faktura potwierdzająca czynność do której mają zastosowanie przepisy art. 58 i art. 83 kodeksu cywilnego nie stanowi postawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego a w niniejszym przypadku zachodzą przesłanki do zastosowania art. 58 kodeksu cywilnego. Spółka "A." zawarła bowiem umowę nabycia przedmiotowej linii produkcyjnej w celu obejścia prawa rozumianego jako nadużycie prawa podatkowego do osiągnięcia korzyści sprzecznych z tymże prawem podatkowym. Korzyści te polegały na uzyskaniu zwrotu bezpośredniego nadwyżki podatku naliczonego w sytuacji, gdy okoliczności związane z zakupem linii uprawniają organy podatkowe do powzięcia istotnych wątpliwości odnośnie zakwalifikowania jej do towarów zaliczanych do środków trwałych, których zakup byłby związany ze sprzedażą opodatkowaną.
W konsekwencji więc zasadnym było nieuwzględnienie tegoż podatku naliczonego, a skoro spółka "A." zawyżyła kwotę zwrotu różnicy podatku o 98.340 zł i zaniżyła zobowiązanie podatkowe o 660 zł, od tychże kwot ustalono dodatkowe zobowiązanie podatkowe na podstawie art. 27 ust. 5 i ust. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 z późn. zm./.
Spółka "A." złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą decyzję Izby Skarbowej z wnioskiem o jej uchylenie - oraz uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji - jako wydanej z naruszeniem art. 58 § 1 kodeksu cywilnego. Skarżąca zarzuciła, iż organy podatkowe nie wzięły pod uwagę jej rzeczywistej intencji przy nabyciu przedmiotowej linii produkcyjnej. Mianowicie skarżąca posiadała w stosunku do zbywcy tej linii produkcyjnej tj. spółki "B." wierzytelności na kwotę 664.807,25 zł a ponieważ spółka "B." była zadłużona, to istniało realne niebezpieczeństwo niemożności odzyskania należności. Z tego właśnie względu skarżąca spółka zaproponowała spółce "B." umorzenie części swoich wierzytelności w zamian za tę linię produkcyjną i spółka "B." na to się zgodziła. W skardze podniesiono także, iż skarżąca spółka sprawdziła jedynie stan techniczny linii i uzyskała zapewnienie, iż spółka "B." jest jej właścicielem, natomiast nie miała wiadomości - i nie miała obowiązku sprawdzania tego - jakie kolejne transakcje i za jaką cenę miały uprzednio za przedmiot tę właśnie linię produkcyjną; nadto twierdzenia organów o braku uzasadnienia ekonomicznego nabycia tej linii są bezpodstawne w sytuacji, gdy organy nie wykazały jaka była rzeczywista wartość linii. Uznanie czynności prawnej za nieważną w świetle art. 58 § 1 kodeksu cywilnego następuje w przypadku podjęcia takiej czynności w celu obejścia ustawy a w niniejszym przypadku organy podatkowe nie przedstawiły konkretnego dowodu na podjęcie przez skarżącą spółkę celowych działań zmierzających do wyłudzenia podatku VAT. Wysoka cena i wielokrotny wcześniejszy obrót linią produkcyjną nie świadczą o zamiarze nadużycia prawa, skoro spółce skarżącej chodziło o zaspokojenie swojej wierzytelności.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 z późn. zm./ sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 / - powoływanej dalej jako p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznając wniesioną skargę zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/ i art. 134 § 1 p.s.a., kontrola zaskarżonych decyzji dokonywana jest przez Sąd pod względem zgodności z prawem z uwzględnieniem stanu prawnego w brzmieniu mającym zastosowanie do okoliczności faktycznych występujących w sprawie, przy czym Sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami i podstawami prawnymi wskazanymi w skardze.
Jak wynika z okoliczności przytoczonych wyżej, spór między skarżącą spółką a organami podatkowymi sprowadza się do kwestii istnienia - bądź nie - uprawnienia spółki do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w kwocie 99.000 zł wynikający z faktury VAT [...] z dnia [...] września 2001r. wystawionej przez spółkę z o.o. "B." w J. i dokumentującej sprzedaż linii produkcyjnej do napojów chłodzących za cenę netto 450.000 zł.
Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 z późn. zm./ - w brzmieniu obowiązującym do 31 października 2001r. - podatnik ma prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Dla realizacji tego uprawnienia podatnik musi spełnić szereg warunków przewidzianych przepisami /tj. musi być podatnikiem zarejestrowanym, musi to uprawnienie zrealizować w rozliczeniu za właściwy miesiąc itd./ ale równocześnie ustawodawca określił też przypadki, kiedy realizacja tego uprawnienia zostaje wyłączona. Takie wyłączenie zawarte zostało między innymi w powołanym przez organy a w szczególności organ II instancji przepisie § 50 ust. 4 pkt.5"c" obowiązującego wówczas Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz. U. nr 109 poz. 1245 z późn. zm. zgodnie z którym w przypadku wystawienia faktur potwierdzających czynności, do których mają zastosowanie przepisy art. 58 i art. 83 kodeksu cywilnego, faktury takie nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. Jak wskazano wyżej, organ II instancji przyjął, iż w niniejszym przypadku zaistniały przesłanki z art. 58 kodeksu cywilnego według którego nieważna jest czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy a mianowicie umowa sprzedaży przedmiotowej linii produkcyjnej posłużyła do nadużycia przepisów prawa podatkowego do osiągnięcia korzyści z tym prawem sprzecznych tj. do uzyskania zwrotu podatku naliczonego, gdyż zakup tej linii nie miał uzasadnienia gospodarczego.
Na podstawie okoliczności faktycznych związanych z tymże zakupem Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie a zakresie określenia zobowiązania podatkowego jest zgodne z prawem. Z ustaleń tych wynika bowiem, że - biorąc pod uwagę okres bezpośrednio poprzedzający wystawienie dla skarżącej spółki faktury z dnia [...] września 2001r. dokumentującej sprzedaż przedmiotowej linii - cena tej linii wykazywała bardzo znaczny wzrost przy kolejnej transakcji przy czym z zebranego materiału nie wynika uzasadnienie dla takiego wzrostu. Jeśli bowiem s.c. "F." w P. w dniu 12 sierpnia 2001r. nabyła od A.F. dwie linie za 200.000 zł netto /+ VAT 44.000 zł/ to już w tym samym dniu linie te od spółki "F." nabywa spółka z o.o. "B." za kwotę 249.180 zł /+ VAT 54.819,60 zł/ czyli wyższą o 49.180 zl netto. Natomiast spółka "B." - czyli bezpośredni kontrahent spółki skarżącej - jedną linią rozporządziła jeszcze przed jej nabyciem bo już 6 sierpnia 2001r. wystawiła fakturę sprzedaży s.c. "C." Co i to już na kwotę 1.705.000 zł netto. Drugą linię natomiast spółka "B." sprzedała spółce z o.o. "D." według faktury z 31 sierpnia 2001r. już za kwotę 350.000 zł netto ale - jak wynika z zeznań świadka A. P. z dnia 9 października 2001r. - po rezygnacji tego nabywcy z tego zakupu, ta właśnie linia została sprzedana skarżącej spółce w dniu 21 września 2001r. ale już za cenę 450.000 zł netto /czyli o 100.000 zł więcej w stosunku do poprzedniego nabywcy/. Wymieniony wyżej świadek wyjaśnił, że wzrost cen przy dokonywaniu sprzedaży przez spółkę "B." był skutkiem nabycia przez te spółkę tych linii po "bardzo atrakcyjnych" cenach. Zauważyć jednak należy, że - jak ustalono w toku postępowania - ani skarżąca spółka ani poprzedni nabywcy i równocześnie zbywcy tych linii nie dokonywali za nie zapłaty w formie pieniężnej, lecz wskazywali na dokonywanie kompensat towarami i taka forma rozliczeń jest oczywiście dopuszczalna, niemniej jednak w sytuacji gdy w stosunkowo krótkim czasie następuje wielokrotny obrót danym towarem stanowiącym środek trwały przy wzrastającej znacznie cenie przy każdym obrocie, to rzetelność tych operacji budzi uzasadnione wątpliwości co do ich rzetelności i celu. Równocześnie ostatni nabywca tj. skarżąca spółka nie wykorzystuje nabytego środka mimo upływu znacznego okresu czasu od nabycia; jak wskazano wyżej faktura dokumentująca nabycie wystawiona została w dniu 21 września 2001r. i w dniu 6 listopada 2001r. linia znajdowała się w L. w budynku obcej firmy /co wynika z protokołu Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] listopada 2001r./ ale już w dniu 22 maja 2002r. nie było jej w L., bo według wyjaśnień A. R. - prezesa zarządu skarżącej spółki - została przekazana do Zielonki pod Warszawą w celu remontu, przeglądu technicznego itd. Zakres działalności skarżącej spółki został w akcie jej zawiązania /9 listopada 2000r./ określony bardzo szeroko: "prowadzenie działalności produkcyjnej, spedycyjnej, handlowej we wszystkich działach gospodarki w zakresie wszelkiej działalności gospodarczej" ale spółka nie posiadała żadnych środków trwałych /oprócz przedmiotowej linii/, nie podjęła też żadnych działań wskazujących na rzeczywiste podjecie przygotowań do wykorzystania nabytej linii, wskazane przez nią przyszłe lokalizacje linii w H. i w R. /posesje zabudowane, mieszkalne/ nie wskazywały na możliwość zainstalowania tam linii. Te okoliczności wskazują, że zakup przedmiotowej linii był ekonomicznie nieuzasadniony w tym znaczeniu, że w istocie skarżąca spółka nie wykorzystała nabytej linii tj. nie uruchomiła jej celem wykorzystania zgodnie z przeznaczeniem ani nawet nie podjęła w tym celu żadnych działań.
Nie może być uznane za wiarygodne twierdzenie skarżącej spółki o dokonanym zakupie przedmiotowej linii dla "uratowania" choćby części swoich wierzytelności w stosunku do zbywcy poprzez dokonanie kompensaty; jest o tyle niewiarygodne, że w tym zakresie skarżąca spółka sporządzała sprzeczne dokumenty. Mianowicie w piśmie do Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. z dnia 13 sierpnia 2001r. skarżąca spółka podała, że wobec spółki ".B." nie posiada żadnych zobowiązań /zadłużeń/, natomiast to właśnie spółka ".B." ma zadłużenie w stosunku do skarżącej spółki. Jednakże w piśmie z dnia 10 października 2001r. skierowanym do spółki ".B." skarżąca spółka podała, że w dniu 12 października 2001r. /a więc w przyszłości/ dokonała kompensaty swojego zadłużenia wobec powyższej spółki z zadłużeniem tejże spółki i wymieniła kwoty stanowiące jej zadłużenie z faktur pochodzących z lutego, maja i lipca 2001r. /a także i późniejsze łącznie z fakturą dotyczącą przedmiotowej linii/ do wysokości 1.333.871,13 zł; z kolei w skardze podano, iż wierzytelności skarżącej spółki w stosunku do spółki ".B." wynosiły -do daty przedmiotowej faktury - kwotę 664.807,25 zł. Podejmowanie działań w celu "ratowania" wierzytelności przypadających od dłużnika, którego sytuacja finansowa nie daje szans na zapłatę jest oczywiście uzasadnionym gospodarczo działaniem wierzyciela, niemniej jednak kupowanie linii produkcyjnej co do której nabywca w istocie nie ma warunków do wykorzystania i która "krąży" między różnymi nabywcami- zbywcami z których żaden faktycznie tej linii nie wykorzystuje a jedynie zwiększa jej cenę przy kolejnej transakcji, nie daje podstaw do przyjęcia, iż byłoby to realne zaspokojenie należności.
Przytoczone wyżej okoliczności oraz obszerne argumenty wskazane w uzasadnieniu decyzji organu II instancji uzasadniają w ocenie Sądu prawidłowość stanowiska zajętego przez tenże organ odnośnie podjęcia przez skarżącą spółkę działań zmierzających do obejścia prawa w celu uzyskania niezasadnego zwrotu podatku od towarów i usług i w konsekwencji zastosowania przepisu § 50 ust. 4 pkt. 5 "c" cyt. wyżej Rozporządzenia.
Zauważyć też należy, że chociaż kwestia ta w ostatecznym wyniku nie ma wpływu na oceną rozstrzygnięcia, to jednak nie ma żadnego uzasadnienia określanie jakichkolwiek " należności" w wysokościach zerowych jak uczynił to organ I instancji /a organ II instancji utrzymał w mocy/ odnośnie określenia podatku od towarów i usług do zwrotu.
Jeśli chodzi o zasadność ustalenia skarżącej spółce dodatkowego zobowiązania podatkowego to - jak wskazano wyżej - organ I instancji ustalił je na kwotę 29.700 zł na podstawie art. 27 ust. 5 i ust. 6 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług. Wyliczenie to nastąpiło w takiej sytuacji, gdy w deklaracji za wrzesień 2001r. skarżąca spółka wykazała podatek należny w kwocie 3.807 zł i podatek naliczony w kwocie 102.147 zł z czego do bezpośrednio zwrotu wskazała kwotę 98.340 zł - przy czym niespornym jest, iż zwrot tej kwoty nie został dokonany przez organ I instancji. Natomiast w decyzji organu I instancji przyjęto podatek należny także w kwocie 3.807 zł a podatek naliczony w kwocie 3.147 zł skutkiem czego określono zobowiązanie podatkowe w tym podatku oraz zaległość w kwocie 660 zł.
Przepis art. 27 ust.5 cyt. ustawy upoważnia urząd skarbowy /lub urząd kontroli skarbowej/ do ustalenie zobowiązania podatkowego w razie wykazania przez podatnika w deklaracji kwoty zobowiązania podatkowego w wysokości niższej od należnej, natomiast na podstawie ust. 6 powyższego przepisu organy ustalają takie zobowiązanie jeśli podatnik w deklaracji wykazał kwotę zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego wyższą od kwoty należnej a także gdy zawyżył kwotę różnicy podatku obniżającego podatek należny do przeniesienia na następne okresy.
W niniejszej sprawie - jak wynika z danych przytoczonych wyżej - skarżąca spółka nie wykazała w ogóle zobowiązania podatkowego do zapłaty, natomiast wykazała zawyżoną kwotę zwrotu podatku naliczonego, którego jednak nie otrzymała podczas gdy - według wyliczenia organów - winna była wykazać zobowiązanie /podatek należny/ do wpłaty. W związku z tym odnieść się należy do treści przepisu art. 27 ust.8 pkt. 1 cyt. ustawy zgodnie z którym przepisy ust. 5-7 tegoż artykułu stosuje się odpowiednio, gdy podatnik wykazał w deklaracji kwotę zwrotu różnicy podatku albo kwotę zwrotu podatku naliczonego i tę wykazaną kwotę otrzymał a powinien był wykazać kwotę zobowiązania podatkowego podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego.
Porównanie treści powyższych regulacji wskazuje w ocenie Sądu na to, że w sytuacji gdy podatnik wykazał w deklaracji kwotę zwrotu podatku naliczonego, zwrotu różnicy podatku a z wyliczenia organów wynika, że kwota ta została zawyżona ale równocześnie nie występuje - po weryfikacji przez organy - zobowiązanie do wpłaty, to bez względu na to czy kwotę tę otrzymał, istnieją podstawy do ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie art. 27 ust. 6 cyt. ustawy /dotyczy to także kwoty różnicy podatku tj. podatku do przeniesienia/. Jeśli natomiast podatnik w deklaracji wykazał zobowiązanie podatkowe do wpłaty a organy stwierdziły, że wysokość tego zobowiązania została zaniżona /powstała zaległość/, to zachodzi podstawa do ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie art. 27 ust. 5 cyt. ustawy. Skoro w niniejszym przypadku - według stanowiska organów, którego Sąd nie kwestionuje - skarżąca spółka wprawdzie wykazała zawyżoną kwotę zwrotu różnicy podatku ale kwoty tej nie otrzymała a nie wykazała zobowiązania podatkowego w jakiejkolwiek kwocie, choć powinna była je wykazać, to w ocenie Sądu nie istnieją podstawy do ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego ani na podstawie ust.6 ani też ust.5 cyt. przepisu; nie zachodzą także przesłanki z art. 27 ust.8 pkt.1 tegoż przepisu skoro spółka wykazała wprawdzie zawyżoną kwotę zwrotu różnicy podatku zamiast wykazać zobowiązanie podatkowe do wpłaty ale tej wykazanej do zwrotu kwoty nie otrzymała.
W uwzględnieniu naprowadzonych wyżej okoliczności Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt.1 "a" w związku z art. 135 p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji tylko w części dotyczącej ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego, natomiast w pozostałej części tj. odnośnie określenia zobowiązania podatkowego, zaległości podatkowej i odsetek oddalił skargę na podstawie art. 151 p.s.a. jako nieuzasadnioną. Rozstrzygnięcie odnośnie niewykonywania decyzji w części uchylonej oparte zostało na przepisie art. 152 p.s.a, natomiast o kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 206 p.s.a. w związku z § 14 ust.2 pkt. 1 i § 6 pkt.5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.... /Dz.U. nr 163 poz. 1349 z 2002r. z późn. zm./.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło