SA/Rz 349/03

WyrokWSA w Rzeszowie2004-03-04

Skład orzekający: Helena Rydzik, Kazimierz Włoch, Małgorzata Niedobylska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe na podstawie art. 27 ust. 6 ustawy o VAT i podatku akcyzowym, gdy podatnik wykazał w deklaracji za sierpień 2002 r. podatek naliczony z faktury otrzymanej we wrześniu 2002 r., ale nie otrzymał zwrotu tego podatku?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nieprawidłowo zastosował art. 27 ust. 6 ustawy o VAT i podatku akcyzowym, ponieważ przepis ten dotyczy sytuacji, gdy podatnik wykazał kwotę zwrotu podatku wyższą od należnej, a następnie otrzymał ten zwrot. W niniejszej sprawie spółka nie otrzymała zwrotu podatku, co wyklucza zastosowanie tego przepisu. W związku z naruszeniem prawa materialnego, zaskarżona decyzja została uchylona.
Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. w K. wykazała w deklaracji VAT-7 za sierpień 2002 r. podatek naliczony z faktury za roboty budowlane, którą otrzymała we wrześniu 2002 r. Organ pierwszej instancji określił podatek do zapłaty i ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Izba Skarbowa utrzymała decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do sądu, kwestionując zasadność ustalenia dodatkowego zobowiązania, ponieważ nie otrzymała zwrotu podatku.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej, określił, że decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia del. NSA Helena Rydzik Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Włoch (spr.) Asesor WSA Małgorzata Niedobylska Protokolant sekr. Bernadetta Krztoń po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2004 r. na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w K. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 2002 roku I uchyla zaskarżoną decyzję II określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku III zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego "A" Sp. z o.o. w K. kwotę 4735zł (słownie cztery tysiące siedemset trzydzieści pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] listopada 2002r. [...] Urząd Skarbowy . określił dla Przedsiębiorstwa - D. Spółka z o. o. zwanej dalej spółką za miesiąc sierpień 2002 r. : - podatek należny w wysokości 550 zł. - podatek naliczony do odliczenia w wysokości 539 zł. - nadwyżkę podatku należnego nad naliczonym do wpłaty w kwocie 11 zł. - ustalił dodatkowe zobowiązanie w wysokości 56 739 zł. W czasie kontroli poprzedzającej wydanie przedmiotowej decyzji organ I instancji ustalił, że podatnik w rejestrze zakupów za miesiąc sierpień 2002r., ujął fakturę VAT nr [...] z dnia 30 sierpnia 2002 r. o wartości netto 860 508 zł. z podatkiem naliczonym w wysokości 22 % w kwocie 189.311,76 zł. Powyższa faktura wystawiona przez KPB K. ul. [...] za roboty budowlane, odebrana została przez podatnika 6 września 2002r. Podatek naliczony wynikający z tej faktury został rozliczony w deklaracji VAT-7 za miesiąc sierpień 2002 r., złożonej przez podatnika w dniu 25 września 2002r. Zgodnie z art. 19 ust. 3 pkt. l ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm), D. Spółka z o. o. mogła dokonać obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, nie wcześniej niż w rozliczeniu za miesiąc w którym otrzymała fakturę tj. za wrzesień 2002 r. Wykazanie w ewidencji zakupu VAT za miesiąc sierpień 2002 r. i w deklaracji za ten okres podatku naliczonego w kwocie 189.311,76 zł., wynikającego z faktury nr [...] doprowadziło do zawyżenia kwoty podatku naliczonego, obniżającego podatek należny i naruszenia obowiązków ewidencyjnych określonych w art. 27 ust.4 wyżej cyt. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. W dniu 8 października 2002 r. Spółka złożyła korektę deklaracji VAT-7 za miesiąc sierpień 2002 r., w której wykazała podatek naliczony do odliczenia, zweryfikowany o podatek naliczony z faktury otrzymanej w miesiącu wrześniu 2002r., jednakże uczyniła to zbyt późno, bo już po wszczęciu kontroli podatkowej. Zgodnie z art. 81 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz.926 z późn. zm.-zw. d. Ordn.pod.), uprawnienie do skorygowania deklaracji podatkowej ulega zawieszeniu na czas kontroli w zakresie zobowiązań podatkowych, których ona dotyczy. Spółka wraz z deklaracją Vat-7 za miesiąc sierpień 2002 r., złożyła wniosek o zwrot nadwyżki podatku naliczonego w terminie wynikającym z art. 21 ust. 6a wyżej cyt. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Postanowieniem z dnia 9 października 2002 r. Urząd Skarbowy przedłużył termin zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego, z uwagi na treść art. 21 ust. 6 tejże ustawy. Dla prawidłowego ustalenia zobowiązania podatkowego za miesiąc sierpień 2002 r., organ I instancji przyjął podatek należny według rejestru sprzedaży w wysokości 550 zł oraz zweryfikowany podatek naliczony do odliczenia w kwocie 539 zł. Wówczas nadwyżka podatku należnego nad naliczonym do wpłaty wyniosła 11 zł., którą to kwotę Spółka zapłaciła w dniu 8 października 2002r. Ponieważ Spółka zawyżyła kwotę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu, zgodnie z art.27 ust.6 wyżej cyt. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, organ I instancji ustalił dodatkowe zobowiązanie w kwocie 56 793 zł. Od przedmiotowej decyzji pełnomocnik Spółki wniósł odwołanie do Izby Skarbowej , w którym zarzucił: - naruszenie art. 19 ust.3a wyżej cyt. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym poprzez bezzasadne jego pominięcie, - błędną wykładnię art. 19 ust.3 pkt. l tejże ustawy, - błędną kwalifikację stanu faktycznego oraz jego subsumpcję pod normę art. 27 ust. 6 tejże ustawy oraz naruszenie art.122 Ordynacji podatkowej. Z uwagi na powyższe zarzuty domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu odwołujący podniósł, że w tym samym miesiącu tj. w sierpniu 2002 r. zakupił usługę która została wykonana i odebrana oraz wystawiona została faktura. Jedynie wskutek pewnych przeszkód w dokonaniu prostej czynności technicznej jaką jest dostarczenie faktury została ona odebrana przez podatnika w pierwszych dniach września 2002 r. Wobec tych okoliczności art. 19 ust.3 pkt. l wyżej cyt. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym nie powinien być zastosowany. Natomiast organ I instancji powinien zastosować art. 19 ust. 3 tejże ustawy, według którego obniżenie kwoty podatku należnego, o którym mowa w ust. l i 3, nie może nastąpić wcześniej, niż w miesiącu otrzymania towaru lub wykonania usługi. Skarb Państwa nie stracił na rozliczeniu faktury nr[...] w miesiącu sierpniu 2002 r., gdyż nadwyżka nie została odwołującemu zwrócona. Ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego w oparciu o art. 27 ust. 6 wyżej cyt. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, było niezasadne, zwłaszcza, że podatnik nie otrzymał jeszcze kwoty którą błędnie wykazał do zwrotu. Decyzją z dnia [...] lutego 2003r. [...] Izba Skarbowa utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2002r. Powołując się na treść art. 19 ust. l i ust. 3 wyżej cyt. ustawy o podatku do towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, Izba Skarbowa podniosła, iż najwcześniej podatnik mógł dokonać obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, w rozliczeniu za miesiąc w którym otrzymał fakturę. Ponieważ Spółka otrzymała fakturę dnia 6 września 2002r., przedmiotowego rozliczenia mogła dokonać w deklaracji VAT-7 za miesiąc wrzesień 2002r. lub za październik 2002r. Dokonując takiego rozliczenia w deklaracji VAT-7 za miesiąc sierpień 2002r., uczyniła to przedwcześnie, z naruszeniem art. 19 ust. 3 pkt. l wyżej cyt. ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym. Art. 19 ust. 3 a tejże ustawy, ma na celu powiązanie obowiązku zapłaty podatku VAT z rzeczywisty obrotem gospodarczym, nie zmienia on jednak zasady wynikającej z art. 19 ust. 3 pkt. l. W rozpatrywanej sprawie nie można mówić o rezygnacji przez podatnika z prawa do odliczenia podatku naliczonego, lecz o jego niewłaściwej-przedwczesnej realizacji. Spółka mogła zrealizować to prawo w miesiącu wrześniu, składając korektę deklaracji VAT-7 za ten miesiąc. Decyzja o ustaleniu dodatkowego zobowiązania nie jest decyzją odrębną, a zobowiązanie to nie ma charakteru samoistnego. Jego byt prawny jest akcesoryjny wobec zobowiązania podatkowego w podatku VAT za poszczególne miesiące roku podatkowego dla danego podatnika. Decyzja dotycząca dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku VAT, ma charakter subsydiarny względem decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, co oznacza, że dzieli ona byt prawny decyzji określającej. Uwzględnienie przez Spółkę podatku naliczonego w rozliczeniu za miesiąc sierpień 2002r., stanowiło naruszenie art. 19 ust. 3 pkt. l wyżej cyt. ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, co skutkowało ustaleniem dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości odpowiadającej 30% kwoty zawyżenia w oparciu o art. 27 ust. 6 tejże ustawy. Stosowną korektę deklaracji za miesiąc sierpień 2002r., Spółka złożyła dopiero 8 października 2002r. tj. już po wszczęciu kontroli, która nastąpiła 4 października 2002r. Zgodnie z art. 81 §4 pkt. l Ordynacji podatkowej, uprawnienie do skorygowania deklaracji uległo zawieszeniu na czas trwania kontroli, bowiem z chwilą wszczęcia postępowania podatkowego zakończył się proces samo obliczania podatku. Od przedmiotowej decyzji Izby Skarbowej pełnomocnik D. Sp. z o. o. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w której domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenia art. 19 ust. 3a wyżej cyt. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, poprzez jego bezzasadne pominięcie w ustaleniu stanu prawnego będącego podstawą zaskarżonej decyzji, błędną wykładnię art. 19 ust. 3 pkt.1 tejże ustawy oraz błędną kwalifikacje stanu faktycznego i jego subsumpcję pod normę art. 27 ust.6 powyższej ustawy. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż wykładnia logiczna art. 19 ust.3 pkt.l wyżej cyt. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, nakazuje takie rozumienie tego przepisu, że obniżenie kwoty podatku należnego następuje nie wcześniej niż w rozliczeniu za miesiąc, w którym podatnik otrzymał fakturę lub wydano mu towar. W przeciwnym razie art. 19 ust. 3a straciłby rację bytu. Nie było natomiast podstawy do wymierzenia dodatkowego zobowiązania w kwocie 56 793 zł w oparciu o art. 27 ust.6 wyżej cyt. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, gdyż nie doszło do zwrotu na rzecz skarżącego kwoty podatku naliczonego. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wnosiła o jej oddalenie i podtrzymała dotychczas zajmowane stanowisko. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie. Skarga jest zasadna. Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest niesporny. Skarżąca Spółka pomimo, że otrzymała fakturę nr [...] wystawioną dnia 30 sierpnia 2002 r. w dniu 6 września 2002 r., to wykazała w ewidencji zakupu VAT za miesiąc sierpień 2002 r. i w deklaracji VAT-7 za ten miesiąc kwotę podatku naliczonego w wysokości 189 311,76 zł - określonego w tej fakturze, przez co spowodowała zawyżenie kwoty podatku naliczonego obniżającego podatek należny. Spółka skorzystała więc z prawa do obniżenia podatku należnego, tylko uczyniła to przedwcześnie -z miesięcznym wyprzedzeniem, przez co naruszyła art. 19 ust. 3 pkt l ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.). Natomiast spór sprowadza się do oceny w oparciu o przepis art. 27 ust. 6 wyżej cyt. ustawy o podatku od towarów i usług powołanym w podstawie prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia, czy istnieją przesłanki do ustalenia dodatkowego zobowiązania. Zgodnie z treścią art. 27 ust. 6 tej ustawy i w razie stwierdzenia, że podatnik w złożonej deklaracji wykazał kwotę zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego wyższą od kwoty należnej, urząd skarbowy określi kwotę zwrotu w prawidłowej wysokości oraz ustali dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Urząd Skarbowy w decyzji z dnia [...] listopada 2002r. [...] nieprawidłowo sformułował sentencję tejże decyzji powołując w niej art. 27 ust. 6 wyżej cyt. ustawy o podatku od towarów i usług. Właściwie sentencja nie odpowiada temu przepisowi. Organ pierwszej instancji nie określił prawidłowo kwoty zwrotu oraz nie określił zaległości podatkowej. Z tych względów art. 27 ust. 6 wyżej cyt. ustawy o podatku od towarów i usług w ogóle nie ma zastosowania. Natomiast art. 27 ust. 8 tej ustawy również nie mógł mieć zastosowania, ponieważ Spółka nie otrzymała za miesiąc sierpień 2002 r. kwoty zwrotu podatku należnego. Z uwagi, że organy podatkowe naruszyły prawo materialne w postaci art. 27 ust. 6 wyżej cyt. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, zaskarżona decyzja Izby Skarbowej podlegała uchyleniu w oparciu o art. 145 § l pkt. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - zwanej dalej p.s.a. W oparciu o art. 152 p.s.a. określono, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku. W oparciu o art. 200 p. s. a. zasądzono od Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 4 735 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego w skład, której wchodzi kwota uiszczonego wpisu i koszty zastępstwa procesowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło