SA/Rz 44/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Bryk Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk AWSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego – garażu I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego R. R. kwotę 10 zł /słownie: dziesięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. SA/Rz 44/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając w oparciu o art. 138 § 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania A. G. pełnomocnika R. R. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002 r. Nr [...] nakazującej I. i R. R. rozbiórkę garażu 2-boksowego konstrukcji stalowej o wymiarach 6m x 6m samowolnie wybudowanego na działce nr 43 obr. [...] przy ul. G. w P., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że na skutek kontroli przeprowadzonej na wniosek Prezydenta Miasta [...] ujawniono samowolnie wybudowany garaż na działce R. R. przy ul. G. w P. W trakcie oględzin ustalono, że jest to obiekt 2-boksowy, o wymiarach 6 m x 6 m, wysokości 2,4 m – 2 m, posadowiony na wylewce betonowej, o konstrukcji stalowej, obity blachą trapezową, z dachem jednospadowym, pokrytym również blachą trapezową. Według oświadczenia R. R. został zrealizowany w sierpniu 2001 r., bez pozwolenia na budowę. Decyzją z dnia [...] września 2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę tego obiektu, uznając, iż zaistniały przesłanki z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126, ze zm.). Odwołanie od tej decyzji złożyła A. G., pełnomocnik R. R., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako wydanej z naruszeniem art. 48 ustawy Prawo budowlane i art. 7, 9 i 11 k.p.a. Wylewka betonowa, o której mowa w decyzji została wykonana w latach osiemdziesiątych, obok budynku gospodarczego, którego inwestorem był J. C. R.R. na istniejącej już wylewce umocował blaszaną ruchomą konstrukcję, którą organ potraktował jako garaż, mimo, iż jest to pomieszczenie przeznaczone do przechowywania narzędzi rolniczych. Oświadczenie co do daty powstania obiektu zostało złożone przez R. R. na skutek braku pouczenia przez organ o okolicznościach prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków. Informując o realizacji obiektu w sierpniu 2001 r. miał on na myśli wykonanie konstrukcji stalowej, która da się oddzielić od podłoża, wykonanego przez poprzedniego właściciela. Konstrukcja ta ma charakter tymczasowy. W dniu [...] grudnia 2002 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję, w której utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach tego rozstrzygnięcia wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie nie ma znaczenia jak obiekt jest użytkowany. Istotne jest, że wykonano go bez pozwolenia, co skutkuje nakazem rozbiórki. Przy czym nakaz dotyczy samego obiektu o wymiarach 6 m x 6 m, a nie płyty betonowej i nie można przyjąć, że skoro płyta została wykonana w 1983 r. to obiekt na niej posadowiony nie wymaga pozwolenia na budowę. Organ uściślił, że konstrukcję osadzono na kątownikach zabetonowanych przytwierdzonych do wylewki betonowej, do kątowników za pomocą śrub przymocowano nowe elementy konstrukcji stalowej obiektu. Organ I instancji nie naruszył wymienionych w odwołaniu przepisów postępowania, jak również sama decyzja jest zgodna z prawem. Przepisy ustawy Prawo budowlane nie dopuszczają możliwości zalegalizowania samowoli budowlanej, stąd też wniosek złożony przez R. R. w trakcie rozprawy administracyjnej o zawarcie ugody polegającej na tym, że dokona on pomniejszenia budynku do powierzchni 35 m² w terminie ustalonym przez organ, nie mógł zostać uwzględniony. Decyzję tę zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego R. R. wnosząc o jej uchylenie, jako wydanej z naruszeniem ustawy Prawo budowlane i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W motywach skargi podniósł, że na działce nr 43, obok budynku gospodarczego w latach 80 – tych wykonano również wylewkę betonową. W związku z tym element trwały konstrukcji blaszanej powstał przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Natomiast ruchomą konstrukcję skarżący umocował na wykonanej wcześniej wylewce (bez fundamentów). W jego ocenie posadowienie tej konstrukcji w 2001 r. na obiekcie, który został zalegalizowany przepisami prawa budowlanego nie wymaga pozwolenia na budowę. Ponadto konstrukcja jest ruchoma, na trwale nie związana z betonową wylewką. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które były podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, a taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Sądy te, w oparciu o art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Po myśli art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że obowiązany jest dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, nawet, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Dokonując kontroli we wskazanym zakresie, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione. Kwestie dotyczące wniesienia odwołania od decyzji wydanej w pierwszej instancji regulują przepisy art. 127-129 kodeksu postępowania administracyjnego. Stanowią one, że odwołanie wnosi się do właściwego organu za pośrednictwem organu, który wydał decyzję (art. 129 § 1) w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 129 § 2). Podstawową czynnością, jakiej dokonuje organ odwoławczy po otrzymaniu odwołania wraz z aktami sprawy jest poddanie go badaniu wstępnemu w zakresie dopuszczalności oraz terminowości jego wniesienia. Środek odwoławczy w postępowaniu administracyjnym można bowiem rozpoznać jeśli jest on dopuszczalny z mocy ustawy, wniesiony w formie przewidzianej dla pisma procesowego (art. 63 k.p.a.), w przepisanym czasie i przez legitymowaną do tego osobę. W postępowaniu pierwszoinstancyjnym skarżący R. R. ustanowił pełnomocnika – radcę prawnego A. G., o czym powiadomiony został organ. W takim przypadku zastosowanie ma art. 40 § 2 k.p.a., który nakazuje doręczać pisma pełnomocnikowi, jeżeli strona takiego ustanowiła. W postępowaniu administracyjnym od zasady tej nie dopuszcza się żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą w k.p.a. zasadą oficjalności obowiązek doręczania pełnomocnikowi obejmuje wszystkie pisma procesowe, w tym orzeczenia (decyzje, postanowienia). Konsekwencją tego jest obliczanie terminów do wniesienia środka zaskarżenia. Rozpoczynają one bieg od dnia doręczenia rozstrzygnięcia w sprawie pełnomocnikowi strony postępowania a nie stronie (tak również orzecznictwo - postanowienia Sądu Najwyższego z 24.04.1997 r., III RN 19/97, OSNP 1997/21/415 oraz z 6.01.1999 r., III RN 95/98, OSNP 1999/21/672). Jednoczesne doręczenie pisma stronie i pełnomocnikowi (co nastąpiło w rozpatrywanej sprawie) ma jedynie takie znaczenie, że strona jest poinformowana o treści pisma, natomiast bieg terminu do wniesienia środka odwoławczego rozpoczyna się z datą skutecznego doręczenia pisma pełnomocnikowi (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11.03.1999 r., I SA/Po 1333/96, Zbiór orzecznictwa komputerowego LEX Nr 29072). Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002 r. została doręczona pełnomocnikowi R. R. w dniu 24 września 2002 r. oraz I. i R. R. w dniu 25 września 2002 r. Odwołanie od tej decyzji, opatrzone datą 7.10.2002 r., sporządzone przez pełnomocnika – radcę prawnego A. G., wpłynęło do organu I instancji w dniu 9.10.2002 r. Z akt sprawy nie wynika jednakże, czy zostało ono złożone osobiście, czy za pośrednictwem poczty i w jakiej dacie. Fakt ten ma w sprawie istotne znaczenie, albowiem 8.10.2002 r. był ostatnim dniem 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania. Uchybienie zaś ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Z kolei rozpatrzenie odwołania złożonego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony stanowi rażące naruszenie prawa, oznacza bowiem weryfikację decyzji ostatecznej, a więc takiej, która korzysta z ochrony trwałości (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10.09.2001 r., II SA 1866/00, LEX Nr 55303). Ponadto z treści odwołania z dnia 7.10.2002 r. wynika, iż jest ono składane w imieniu I. i R. R., natomiast pełnomocnictwa, które znajduje się w aktach sprawy udzielił radcy prawnemu A. G. wyłącznie R. R. Okoliczność tę również należało wyjaśnić w ramach wstępnego badania środka odwoławczego i ustalić, czy odwołującym jest obok R. R. również jego żona I. Wskazane uchybienia natury procesowej są tego rodzaju, że mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to zaś kwalifikuje zaskarżoną decyzję do uchylenia. Charakter stwierdzonych uchybień stanowi również o tym, że ustosunkowanie się do merytorycznych zarzutów skargi byłoby przedwczesne. W postępowaniu ponownym organ poczyni ustalenia co do terminu wniesienia środka odwoławczego i osób składających odwołanie i w oparciu o wyniki tych ustaleń podejmie rozstrzygnięcie w oparciu o art. 134 k.p.a., bądź rozpatrzy odwołanie. Z przytoczonych wyżej względów, Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Na podstawie art. 152 tej ustawy Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.).