SA/Rz 802/03

WyrokWSA w Rzeszowie2005-05-17

Skład orzekający: Marian Ekiert, Anna Lechowska, Stanisław Śliwa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie dobudowanej części budynku gospodarczego, która narusza przepisy dotyczące odległości od budynku mieszkalnego, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie dobudowanej części budynku gospodarczego jest zgodna z prawem, jeśli narusza ona przepisy dotyczące odległości od budynku mieszkalnego, co stanowi przesłankę niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W przypadku samowoli budowlanej, gdy legalizacja nie jest możliwa, organ nadzoru budowlanego ma obowiązek podjąć działania zmierzające do usunięcia skutków samowoli.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie dobudowanej części budynku gospodarczego. Skarżący domagali się uchylenia decyzji, zarzucając przewlekłość postępowania oraz wadliwe usytuowanie budynku gospodarczego. Twierdzili, że należy rozebrać cały budynek, a nie tylko jego część. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że decyzja nakazująca rozbiórkę jest zgodna z prawem, ponieważ dobudówka naruszała przepisy dotyczące odległości od budynku mieszkalnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Ekiert Sędziowie NSA Anna Lechowska NSA Stanisław Śliwa /spr./ Protokolant: st.sekr.sąd.B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. P., K. P. i M. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego skargę oddala do wyroku z dnia 17 maja 2005 r. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r., Nr [...] na podstawie art. 138 § I pkt 1 KPA oraz art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229) w zw. z art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. Nr 106, poz. 1126 z 2000 r. z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania K. i Z. K., H. P., K. P. i M. M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2003 r., Nr [...] nakazującej K. i Z. K. rozbiórkę rozbudowanej niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego rozbudowy części budynku gospodarczego o wymiarach 1,85 m x 3,70 m położonego na działce nr 1938 w J. przy ul. O., powodującej niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia i niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. W jej uzasadnieniu podano, że organ I instancji nakazał rozbiórkę wykonanej w 1982 r. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę przybudówki o wymiarach l,85m x 3,70m dobudowanej do budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr 1938 przy ul. O. w J. należącej do K. i Z. K. Budynek gospodarczy wybudowany został w oparciu o pozwolenie na budowę z [...] września 1969 r. wydane przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w sposób odbiegający od warunków w nim określonych (w stosunku do niego toczy się odrębne postępowanie administracyjne). Przedmiotowa dobudówka posiada konstrukcje murowaną ze stropodachem pokrytym papą. Ponieważ wybudowana została w 1982 r. przy rozstrzyganiu sprawy zastosowano przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Od decyzji wnieśli odwołanie K. i Z. K. twierdząc, że "decyzja nie jest oparta na faktach" oraz H. P., K. P. i M. M. wnosząc o zmianę decyzji i całkowite rozebranie budynku gospodarczego. Organ II instancji uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. obiekt budowlany wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy podlega przymusowej rozbiórce, gdy organ nadzoru stwierdzi ze obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Przepisem wykonawczym obowiązującym w czasie budowy przedmiotowej przybudówki było rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17 poz. 62). Zgodnie z § 14 rozporządzenia odległość przybudówki od innego budynku o ścianach z materiałów niepalnych i dachu o pokryciu z materiałów niepalnych powinna wynosić co najmniej 8 m. Ponieważ na wybudowanie przybudówki wymagane było w myśl art. 28 ww. ustawy uzyskanie pozwolenia na budowę, a inwestor takiego pozwolenia nie uzyskał oraz w związku z brakiem możliwości zastosowania art. 40 Prawa budowlanego z 1974 ze względu na niespełnienie warunków określonych w przytoczonym wyżej rozporządzeniu nakazanie w oparciu o art. 37 wykonania rozbiórki wybudowanej samowolnie przedmiotowej przybudówki jest uzasadnione. Kwestia przyłącza kanalizacji sanitarnej nie ma w rozpatrywanej spra- wie znaczenia, ponadto w sprawie tej prowadzone jest odrębne postępowanie administracyjne. Rozstrzygnięcie dotyczące budynku gospodarczego, do którego dobudowano przybudówkę również zawarte zostanie w odrębnej decyzji. Powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżyły H. P., K. P. i M. M. domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi zarzuciły, że przedmiotowa sprawa był prowadzona przewlekle. Budynek gospodarczy wybudowany przez sąsiadów został wybudowany niezgodnie z planem realizacyjnym. Konsekwencją jego wadliwego usytuowania jest brak ponad 1 metra ich działki. Budynek gospodarczy usytuowany jest między budynkami mieszkalnymi, niezgodnie z prawem budowlanym i rozporządzeniem Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych. Skarżące domagają się nakazania inwestorom rozbiórki całego budynku gospodarczego, a nie tylko pomieszczenia gospodarczego o wymiarach 1,85 m x 3,70 m. Na rozprawie sądowej w dniu 17 maja 2005 r. K. P. i M. M. wniosły jednak o "podtrzymanie" zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru budowlanego wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że z mocy przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tak więc niniejsza sprawa, mimo złożenia jej do Naczelnego Sądu Administracyjnego zostanie rozpo-znana w trybie wskazanej ustawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie. Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269) przy czym sąd - z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonego aktu we wskazanym wyżej zakresie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Poza sporem pozostaje, że w latach 1981-1982 K. i Z. K. na stanowiącej ich własność działce nr 1938 położonej w J. przy ul. O. dobudowali - bez pozwolenia na budowę - do wybudowanego w oparciu o pozwolenie na budowę budynku gospodarczego (jednak z naruszeniem jego warunków, o co toczy się odrębna sprawa - SA/Rz 729/03) przybudówkę o wymiarach 1,85 mx 3,70 m służącą również do celów gospodarczych. Dobudówka posiada konstrukcję murowaną ze stropodachem pokrytym papą. Z uwagi na stwierdzenie dopuszczenia się przez inwestorów samowoli budowlanej obowiązkiem organów nadzoru budowlanego było podjęcie postępowania zmierzającego w pierwszej kolejności do zalegalizowania jej, o ile byłoby to możliwe, a w przypadku braku takiej możliwości do usunięcia skutków samowoli. Zgodnie z przepisem art. 103 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z tym zastrzeżeniem, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Skoro więc do objętej postępowaniem samowoli budowlanej nie można było zastosować przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., nakazującego (w brzmieniu obowiązującym w okresie wydawania zaskarżonej decyzji) bezwzględną rozbiórkę obiektów wybudowanych w warunkach samowoli budowlanej to za trafne uznać należy rozpoznanie przez organy niniejszej sprawy przy zastosowaniu "przepisów dotychczasowych", którymi było ustawa Prawo budowlane z 1974 r. i wydane na jej podstawie przepisy dotyczące warunków technicznych. Zgodnie z przepisem art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej, gdy właściwy organ stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część : * znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub * powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Zasadą wynikająca z kolei z art. 40 powołanej ustawy jest obowiązek przeprowadzenia przez organy postępowania wyjaśniającego czy możliwe jest doprowadzenie samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami i dopiero po uzyskaniu negatywnej odpowiedzi na to pytanie możliwe jest zastosowanie rygoru z przepisu art. 37 ustawy Prawo budowlane. Stanowisko organów obu instancji, że usytuowanie objętej postępowaniem przybudówki będącej budynkiem spełniającym funkcje gospodarcze w stosunku do budynku mieszkalnego wyklucza możliwość legalizacji popełnionej samowoli jest w pełni uzasadnione. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowano zgodnie, że naruszenie przepisów dotyczących warunków technicznych w zakresie bezpieczeństwa pożarowego spełnia określoną w art. 37 ust. 1 pkt 2 przesłankę "powodowania niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia". W okresie, kiedy inwestorzy dopuścili się przedmiotowej samowoli owianej warunki techniczne regulowało rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62). Zgodnie z § 14 powołanego rozporządzenia minimalna odległość budynku gospodarczego o ścianach z materiałów niepalnych i pokryciu z materiałów niepalnych od innych budynków o ścianach z materiałów niepalnych i pokryciu z materiałów niepalnych niezabezpieczonych ścianą oddzielenia przeciwpożarowego powinna wynosić 8 m. W rzeczywistości odległość objętego postępowaniem przybudowanego budynku gospodarczego od budynku mieszkalnego K. i Z. K. wynosi zaledwie 1,5 m. Mając na uwadze takie ustalenia stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja, nakazująca rozbiórkę przybudowanej części budynku gospodarczego - w świetle brzmienia art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. - prawa nie narusza, dlatego skarga na tę decyzję nie może zostać uwzględniona. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło