SA/Rz 856/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Protokolant: st.sekr.sąd.B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. P. i M. T. wspólników Spółki Jawnej O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie nałożenie kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] października 2002 r. Nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w P. na rzecz skarżących K. P. i M. T. wspólników Spółki Jawnej O. i solidarnie kwotę 160 zł (sto sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. SA/Rz 856/03 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] V 2003 r., Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w P., po rozpatrzeniu odwołania K. P. i M. T., działających im. Spółki Jawnej O. w Ł. od decyzji Naczelnik Urzędu Celnego w K. z [...] X 2002 r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Jako podstawę prawną powołano przepis art. 42, art. 87 ust. 1 i ust. 3, art. 89 ust. 1 pkt 3, art. 92 ust. 1 pkt 1 i pkt 6, art. 93 ustawy z dnia 6 X 2001 r. o transporcie drogowym /Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm./ oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 16 V 2002 r. Jak wynika z akt administracyjnych oraz uzasadnienia decyzji podczas przeprowadzonej w dniu [...] X 2002 r. przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w K. kontroli dokumentów związanych z wykonywaniem transportu drogowego pojazdem samochodowym Scania nr rej. [...] z przyczepą Kogel nr rej. [...] należącym do Spółki Jawnej O. K. P., M. T. stwierdzono wykonywanie przejazdu w ramach transportu drogowego bez posiadania przy sobie przez kierowcę wymaganego wypisu z licencji oraz brak w pojeździe dowodu uiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych. Wobec tego nałożono na przewoźnika karę pieniężną w łącznej kwocie 4200 zł, w tym 4000 zł za wykonywanie transportu bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz 200 zł za wykonywanie przejazdu w ramach transportu drogowego bez posiadania przy sobie wypisu z licencji. W odwołaniu skarżący podnieśli iż kierowca poruszał się po drogach krajowych nie wiedząc, że nie ma przy sobie opłaty za przejazd po drogach, pozostawił ją w Urzędzie Celnym podczas odprawy celnej, a wypis z licencji pozostawił kierowca rozliczając się z podróży służbowej. Po jego rozpoznaniu organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie dotychczasowe. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podjęcie i zarobkowe wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania licencji na wykonywanie transportu drogowego. Zaś zgodnie z art. 42 ust. 1 cyt. ustawy przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium RP oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Wg art. 87 ust. 1 podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli m. in. dowód uiszczenia opłaty i wypis z licencji. Odpowiedzialność za wyposażenie kierowcy wykonującego przewóz w wymagane dokumenty ustawodawca w art. 87 ust. 3 nałożył na przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy. Kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne bez wymaganych dokumentów /.../ podlega karze pieniężnej od 200 – 15.000 zł w zależności od rodzaju naruszenia – art. 92. Organy celne są uprawnione do kontroli dokumentów związanych z wykonywaniem transportu drogowego, o których mowa w art. 87. Zaś przepis art. 93 ust. 1 daje organom celnym prawo do nałożenia na kontrolowanego kary pieniężnej. Stawki kar określone zostały w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 VII 2002 r. W przedmiotowej sprawie w późniejszym czasie przedstawiono wypis nr 0004 z licencji Nr [...] oraz wypis Nr 0009 z wykazu nr rejestracyjnych pojazdów samochodowych stanowiącego załącznik do licencji, które potwierdziły uprawnienia do wykonywania transportu drogowego kontrolowanym pojazdem. Odnośnie braku opłaty za przejazd po drogach krajowych, kierowca oświadczył, iż przed wyjazdem w dniu 27 IX 2002 r. zakupił siedmiodniową kartę opłaty drogowej, którą okazywał podczas przekraczania granicy w O. w dniu 29 IX 2002 r. i prawdopodobnie została zatrzymana przez funkcjonariuszy celnych. Przeprowadzono postępowanie mające na celu ustalenie czy przyczyna nieposiadania karty opłaty drogowej leżała po stronie organu celnego. Ustalono, że w dniu 29 IX 2002 r. kierowca T. M. okazał do kontroli kartę opłaty drogowej Seria i Nr [...], zaś funkcjonariusz celny dokonujący kontroli opatrzył ją stemplem z datą 29 września 2002 r. następnie w dniu 1 X 2002 r. T. M. wracając do kraju tym samym pojazdem ponownie przedłożył tą samą kartę opłaty drogowej. Ustalono też, że karta ta została mu zwrócona po zakończeniu kontroli i nie miało miejsca zatrzymanie karty opłaty drogowej przez funkcjonariuszy. Nie wyklucza to jednak możliwości jej zagubienia przez kierowcę w innych okolicznościach. Ustawodawca nie tylko nałożył na przewoźnika obowiązek uiszczenia opłaty ale dodatkowo nakazał kierowcy posiadanie jej przy sobie i okazywanie jej na żądanie uprawnionego organu. Wysokość kar pieniężnych jest ściśle określona w przepisach, które nie przewidują żadnych wyjątków. Decyzję tą zaskarżyła Spółka do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie wskazując kierunku jej weryfikacji. Podniosła iż faktycznie opłata za przejazd po drogach została zakupiona wobec tego bezpodstawnie organ nałożył grzywnę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprawy, w których skargi wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Bezspornym jest, że podczas przeprowadzonej w dniu 2 października 2002 r. w Urzędzie Celnym w K. kontroli należącego do skarżących pojazdu silnikowego Scania nr rejestracyjny [...] z przyczepą Kogel nr rejestracyjny [...] kierowca nie posiadał przy sobie i nie okazał dowodu uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych oraz wypisu z licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego. W późniejszym czasie przedstawiono Wypis Nr 0004 z licencji Nr [...] oraz Wypis Nr 0009 z wykazu numerów rejestracyjnych pojazdów samochodowych stanowiącego załącznik do w/w licencji, które potwierdziły uprawnienia do wykonywania transportu drogowego kontrolowanym pojazdem. W sprawie nieposiadania przez kierowcę dowodu uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych kierowca oświadczył, że przed wyjazdem w dniu 27 IX 2002 r. zakupił na ten pojazd siedmiodniową kartę, którą okazał podczas przekraczania granicy w O. w dniu 29 IX 2002 r., następnie wracając do kraju w dniu 1 X 2002 r. ponownie przedłożył kartę opłaty drogowej i jego zdaniem prawdopodobnie karta ta została mu zatrzymana przez funkcjonariusza celnego. Organ wyjaśnił, iż karta opłaty drogowej nie została kierowcy zatrzymana, lecz prawdopodobnie zagubiona przez niego albowiem w terminie późniejszym została odnaleziona, potwierdzającym tym samym fakt uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Zatem stan faktyczny jest bezsporny, a przedmiotem skargi jest zasadność nałożonych przez organy kar pieniężnych. Rozstrzygnięcie swoje organ opiera na przepisach art. 92 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, który umieszczony jest w rozdziale 11 pt. "Kary pieniężne". "Kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 15000 zł" – art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym /Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm./. Nie budzi zatem wątpliwości, iż z literalnego brzmienia cytowanego przepisu wynika, że karę pieniężną z tego tytułu nałożyć można wyłącznie za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania skarżący uiścili siedmiodniową opłatę za przejazd po drogach krajowych, co udokumentowali w terminie późniejszym. Zaś na podstawie delegacji ustawowej z art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym wydane zostało rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 VII 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym /Dz. U. Nr 236, poz. 1985/. W rozporządzeniu zaś karę w wysokości 4000 zł wymierza się za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych /art. 87 ust. 1 cyt. ustawy/. Z art. 92 ust. 2 wynika zakres delegacji ustawowej upoważniającej do wydania rozporządzenia "określi w drodze rozporządzenia wysokości kar pieniężnych za naruszenia, o których mowa w ust. 1", a wśród naruszeń wymienionych w ust. 1 jest "wykonywanie transportu drogowego /.../ bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych". Nie ma podstaw prawnych aby nakładając kary, którym poświęcony jest rozdział 11 cyt. ustawy stosować interpretację rozszerzającą i powoływać się na brzmienie art. 87 ust. 1 cyt. ustawy, z którego wynika, że podczas przejazdu /.../ kierowca obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać na żądanie kontrolującego /.../ dowód uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Poza tym w aktach administracyjnych zalega decyzja organu I instancji podpisana przez kierownika zmiany. Decyzje wydaje Naczelnik Izby Celnej i w jego miejsce może to zrobić osoba z jego upoważnienia. Prowadząc ponownie postępowanie organ uzupełni braki poprzez dołączenie upoważnienia Naczelnika Urzędu Celnego do wydania decyzji organu I instancji. Następnie rozważy czy powołując się na podstawę prawną z art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym spełnione są przesłanki do nałożenia kary grzywny za brak przy sobie opłaty za przejazd po drogach publicznych w czasie wykonywania kontroli przez uprawniony organ. Zatem na zasadzie przepisów art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ Sąd uwzględnił skargę. Na zasadzie przepisu art. 152 cyt. ustawy orzekł, iż do czasu uprawomocnienia się wyroku nie podlega wykonaniu. O kosztach orzeczono na zasadzie przepisów art. 200 cyt. ustawy w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./.