SA/Rz 918/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący del NSA Maria Serafin-Kosowska Sędziowie WSA Kazimierz Włoch (spr.) Asesor WSA Małgorzata Niedobylska Protokolant: sekr. Bernadetta Krztoń po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2004 r. na rozprawie przy udziale- spraw ze skargi E. B. na decyzje Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] stycznia 2002r. [...] 2. określa, że zaskarżona decyzja wymieniona w punkcie I-szym nie może być wykonywana do chwili uprawomocnienia się wyroku 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego E. B. kwotę 1460 zł (słownie jeden tysiąc czterysta sześćdziesiąt złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sadowego. Decyzją z dnia [...] stycznia 2002r. [...] wydaną na podstawie art. 207 i art. 79§2 pkt. l lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r.- Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) Urząd Skarbowy odmówił E. B. stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych w kwocie 8090,70 zł, pobranego w formie zaliczek za 2001r. W uzasadnieniu podniesiono, iż w dniu 26 listopada 2001r. pełn. podatnika adwokat G. W. złożył w organie podatkowym wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie 8090,70 zł oraz jej zwrotu wraz z odsetkami. Nadpłata ta wynikała z faktu, iż płatnik Nadleśnictwo w B., odprowadzał zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych od wypłacanej renty uzupełniającej, zasądzonej od tego pierwszego na rzecz podatnika wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia l lutego 2001r. sygn. akt [...] w oparciu o art. 444 §2 kc. z tytułu utraty zdolności do pracy. Świadczenie wypłacane podatnikowi ma charakter odszkodowawczy i wolne jest od podatku dochodowego od osób fizycznych zgodnie z art. 21 ust. l pkt. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. Nr 90, poz. 416 z późn. zm.). Wykładnię taką potwierdza pierwotne brzmienie art. 21 ust l pkt. 3 lit. c wyżej cyt. ustawy w wersji obowiązującej do 31 grudnia 1993r. z którego wynikało, iż wolne były od podatku dochodowego odszkodowania otrzymane na podstawie przepisów prawa administracyjnego, cywilnego i innych ustaw, z wyjątkiem rent przyznanych na podstawie prawa cywilnego lub innych ustaw. W wyniku nowelizacji dokonanej ustawą o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania i niektórych innych ustaw z dnia 16 grudnia 1993r. (Dz.U. Nr 134, poz. 646 ), skreślono w art. 21 ust. l pkt. 3 literę c. Przedmiotowa nowela weszła w życie od l stycznia 1994r. i od tej daty powstał nowy stan prawny w którym renty przyznane na podstawie przepisów prawa cywilnego objęte zostały zwolnieniem od podatku. Organ I instancji nie podzielił tej argumentacji prawnej. Podniósł, że zwolnienia od podatku są wyjątkiem od zasady powszechnego opodatkowania i nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Renta uzupełniająca przyznana na podstawie przepisów prawa cywilnego nie jest wymieniona w katalogu zwolnień wymienionych w art. 21 i 52 wyżej cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Od tej decyzji pełnomocnik podatnika wniósł odwołanie w którym zarzucił błędną wykładnię art. 21 ust l pkt. 3 wyżej cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez przyjęcie, że renta uzupełniająca przyznana na podstawie prawa cywilnego z tytułu utraty zdolności do pracy nie podlega zwolnieniu od podatku i wnosił o jej uchylenie w całości i ustalenie, że zasądzona od Nadleśnictwa B. na rzecz podatnika renta zwolniona była od podatku dochodowego, w związku z tym nastąpiła nadpłata w kwocie 8090,70zł podlegająca zwrotowi. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002r. [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podniesiono, iż w oparciu o art. 79 § l Ordynacji podatkowej, podatnik może żądać stwierdzenia nadpłaty podatku, jeżeli kwestionuje zasadność jego pobrania przez płatnika, lub jego wysokość. Jedną z podstawowych reguł podatku dochodowego od osób fizycznych jest zasada powszechności opodatkowania. Katalog zwolnień z podatku dochodowego od osób fizycznych wymieniony w art. 21 i 52 wyżej cytowanej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie obejmuje renty uzupełniającej przyznanej na podstawie prawa cywilnego. Renta uzupełniająca rekompensuje utracony wskutek wypadku przy pracy dochód wynikający z możliwości zarobkowych, zastępuje więc w jakimś stopniu wynagrodzenie, które otrzymywałby podatnik, a które podlegałoby opodatkowaniu. W skardze na przedmiotową decyzję E. B. zarzucił naruszenie prawa materialnego w postaci art. 21 ust. 3 wyżej cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez przyjęcie, iż zasądzona na jego rzecz na podstawie prawa cywilnego renta uzupełniająca nie podlega zwolnieniu od podatku i domagał się uchylenia decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2002r. oraz poprzedzającej ją decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] stycznia 2002r. W uzasadnieniu podniósł, iż renta uzupełniająca jest świadczeniem odszkodowawczym i podlega zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych w oparciu o art. 21 ust. l pkt. 3 wyżej cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Art. 21 ust. l pkt. 3 lit. c tejże ustawy w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 1993r., stanowił, że wolne były od podatku dochodowego odszkodowania otrzymane na podstawie przypisów prawa cywilnego, administracyjnego i innych ustaw, z wyjątkiem rent przyznanych na podstawie prawa cywilnego. W wyniku nowelizacji dokonanej ustawą o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania i niektórych innych ustaw z dnia 16 grudnia 1993r. (Dz.U. Nr 134, poz. 646), skreślono literę c. Od chwili wejścia w życie przedmiotowej nowelizacji tj. od l stycznia 1994r. renta uzupełniająca przyznana na podstawie przepisów prawa cywilnego nie podlega podatkowi dochodowemu od osób fizycznych. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Organy podatkowe I i II-giej instancji naruszyły prawo materialne w postaci art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. Nr 90, poz. 416 z późn. zm.). W pierwotnym brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 1993r., w art. 21 ust. l pkt. 3 lit. c wyżej cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wyłączono z opodatkowania odszkodowania przyznane na podstawie przepisów prawa administracyjnego, cywilnego i na podstawie innych ustaw, z wyjątkiem rent przyznanych na podstawie prawa cywilnego. W związku z nowelizacją wprowadzoną ustawą o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania i niektórych innych ustaw z dnia 16 grudnia 1993r. (Dz.U. Nr 134, poz. 646), w art. l pkt. 6 p. pkt 6 tejże ustawy, wprowadzono zapis, iż skreśla się w art. 21 ust. l pkt. 3 literę c. Art. 21 ust. l pkt. 3 wyżej cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w znowelizowanej wersji zaczął obowiązywać od l stycznia 1994r. Dokonując takiej zmiany ustawodawca niewątpliwie wyraził swawolę objęcia zwolnieniem od podatku dochodowego od osób fizycznych rent przyznanych na podstawie prawa cywilnego, mających charakter odszkodowawczy. Również Sąd Najwyższy w uzasadnieniu do wyroku z dnia 29 X 2002r. sygn. akt II UK 60/02-nie publikowany wyraził pogląd, że renta wyrównawcza przyznana na podstawie przepisów prawa cywilnego jest zwolniona od podatku dochodowego od osób fizycznych. Z uwagi na naruszenie przez organy podatkowe prawa materialnego-które miało wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 21 ust. l pkt. 3 wyżej cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należało w oparciu o art. 145 § l pkt l lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) uchylić w całości zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2002r. i poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] stycznia 2002r. W oparciu o art. 152 wyżej cyt. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. określono, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. W oparciu o art. 200 wyżej cyt. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego E. B. kwotę 1460 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego- w postaci kosztów wpisu i zastępstwa procesowego.