SA/Rz 957/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA /del./ Ryszard Bryk /spr./ Sędzia WSA Krystyna Józefczyk Asesor WSA Ewa Wojtyna Protokolant: ref. stażysta Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] maja 2003 r. Nr: bez numeru w przedmiocie zwolnienia ze służby i świadczeń pieniężnych z tym związanych skargę oddala SA/Rz 957/03 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem skargi jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...].05.2003r. (bez numeru), na mocy której utrzymano w mocy Rozkaz Personalny Nr [...] Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...].04.2003r. w sprawie zwolnienia ze służby w Policji podinspektora Z. B. z dniem 15.04.2003r. Wskazaną decyzję organ odwoławczy wydał na postawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 41 ust. 1 pkt 1 i art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 6.04.1990r. o Policji. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że podinsp. Z. B. został zwolniony ze służby na własną prośbę. Prośba ta miała związek z orzeczeniem komisji lekarskiej stwierdzającym całkowitą niezdolność w/w do służby w Policji. Organ I instancji w Rozkazie Personalnym Nr [...] z dnia [...].04.2003r. przyznał wymienionemu prawo do świadczeń pieniężnych wynikających z art. 114 ust. 1 w zw. z art. 115 ust. 1, art. 117 ust. 1 i art. 124 ust. 2 ustawy o Policji. Organ odwoławczy nadmienił też, iż podinsp. Z. B. Prokurator Okręgowy w J. postanowieniem z dnia 23.10.2002r. przedstawił zarzut popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. ([...]). Postępowanie karne nie zostało zakończone. W związku z powyższym Komendant Powiatowy Policji, rozkazem personalnym nr [...] zawiesił podisp. Z. B. w czynnościach służbowych od dnia 1.01.2003r. Z tego względu organ I instancji przy ustalaniu świadczeń pieniężnych dla wymienionego policjanta kierował się treścią art. 124 ust. 2 ustawy o Policji tj. zawiesił część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki do czasu zakończenia postępowania karnego. W odwołaniu Z. B. wniósł o dokonanie prawidłowego naliczenia wysokości uposażenia zasadniczego na dzień zwolnienia ze służby oraz żądał wypłaty nagrody rocznej za 2002 i 2003r. i zaległego wynagrodzenia za okres zawieszenia w czynnościach służbowych. Nawiązując do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ II instancji wyjaśnił, że ze względu na toczące się postępowanie karne przeciwko Z. B., ma zastosowanie § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20.06.2002r. w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz.U. Nr 86, poz. 789), który stanowi, że postępowanie w sprawie ustalenia uprawnień do nagrody rocznej zawiesza się za ostatni rok służby w przypadku zwolnienia policjanta ze służby przed zakończeniem toczącego się przeciwko niemu postępowania karnego lub dyscyplinarnego. Nie jest także zasadny zarzut dotyczący sposobu naliczenia uposażenia zasadniczego, bowiem w przypadku gdy postępowanie karne przeciwko policjantowi nie jest zakończone, to wówczas ma zastosowanie art. 124 ust. 2 ustawy o Policji. Przepis ten stanowi, że po zakończeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego policjant otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki wprowadzone w okresie zawieszenia, jeżeli nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby. Organ II instancji stwierdził także, że przy obliczaniu wysokości uposażenia zasadniczego nie bierze się pod uwagę kwotę bazową określoną w ustawie budżetowej na rok 2003. Gdyby tak było, to wtedy uposażenie zasadnicze odwołującego zwiększyłoby się co nie dałoby się pogodzić z treścią art. 124 ustawy o Policji. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący Z. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...].04.2003r., Nr [...] i zarzucił, iż decyzje te naruszają prawo materialne przez błędne naliczenie wysokości jego zaszeregowania na dzień zwolnienia ze służby w Policji, które jest niezgodne z ustawą o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej. Zarzut ten tyczy się także błędnego naliczenia świadczeń określonych w art. 111 ust. 1, art. 114 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 115 ust. 1 i art. 117 ust. 1 ustawy o Policji. Na skutek tych błędów wadliwie ustalono wysokość przysługujących mu świadczeń emerytalnych przez Wydział VII Ustalania Świadczeń Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA. Wniósł również o zobowiązanie pracodawcy do wypłaty mu nagród rocznych za 2002 i 2003r. oraz zaległego wynagrodzenia za okres zawieszenia w czynnościach służbowych wraz z ustawowymi odsetkami. Rozwijając przedstawione zarzuty wyjaśnił, że organ I instancji opierając się na treści art. 124 ust. 2 ustawy o Policji ustalił składniki jego uposażenia na ostatni dzień służby przed zawieszeniem go w czynnościach służbowych, a nie na dzień zwolnienia go ze służby, czyli nie uwzględnił zapisu zawartego w § 6 pkt 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 17.07.2002r. w sprawie zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonych. Przytoczony przepis stanowi, że wygaśnięcie decyzji o zawieszeniu w czynnościach służbowych następuje w przypadku zwolnienia policjanta ze służby. Powyższy organ nie uwzględnił zmian w ustawie o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej, gdzie kwota bazowa dotycząca policjantów zatrudnionych przed dniem 1.01.1999r., w roku 2003 wynosi 1.355,71zł, a nie jak wykazano 1.303,57zł. Zdaniem skarżącego w jego przypadku nie powinien być stosowany art. 124 ust. 2 ustawy o Policji, bowiem ze służby w Policji został zwolniony na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 powyższej ustawy i nie było to zwolnienie dyscyplinarne. Zawieszenie go w czynnościach służbowych wygasło z mocy prawa z dniem zwolnienia go ze służby (15.04.2003r.). Komendant Wojewódzki Policji wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko i motywy zamieszczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący został zwolniony ze służby w Policji z dniem 15.04.2003r., na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6.04.1990r. o Policji (tekst jednolity Dz.U. z 2002r., Nr 7, poz. 58 ze zm.). Przepis ten stanowi, iż policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Zwolnienie skarżącego ze służby nastąpiło na jego pisemne wystąpienie zawarte w raporcie z dnia 14.04.2003r. Przedstawione fakty są niesporne. Zwolnienia ze służby skarżący nie kwestionuje i nie jest ono przedmiotem skargi. Przeciwko skarżącemu toczyły się dwa postępowania dyscyplinarne, jedno o naruszenie dyscypliny finansów publicznych, drugie o popełnienie występku z art. 178a § 1 k.k. (prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości). Dodać należy, iż skarżący był Głównym Księgowym Komendy Powiatowej Policji. Postanowieniem z dnia 18.04.2003r., Nr [...] i [...], Komendant Powiatowy Policji na podstawie § 21 ust. 6 i § 23 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19.12.1997r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów (Dz.U. z 1998r. Nr 4, poz. 14) – umorzył wskazane postępowania dyscyplinarne z powodu zwolnienia skarżącego ze służby w Policji. W dacie wydania zaskarżonej decyzji ([...].05.2003r.) toczyło się przeciwko skarżącemu postępowanie karne o czyn z art. 178a § 1 kk (prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości). Na rozprawie sądowej (8.01.2004r.) skarżący podał, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w J. z dnia 23.10.2003r. został uznany winnym popełnienia występku z art. 178a § 1 k.k. i skazany za ten czyn na karę grzywny, a ponadto Sąd zakazał mu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres jednego roku. Czyn z art. 178a § 1 k.k. jest przestępstwem umyślnym. Rozkazem personalnym z dnia [...].12.2002r. Nr [...], Komendant Powiatowy Policji zawiesił skarżącego w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy, poczynając od dnia 1.01.2003r. (art. 39 ust. 1 ustawy o Policji). Zawieszenie w czynnościach służbowych było związane z toczącym się przeciwko skarżącemu postępowaniem karnym i trwało do końca marca 2003r. Przedstawione fakty są również niesporne. Komendant Powiatowy Policji w rozkazie personalnym z dnia [...].04.2003r., Nr [...], zamieścił następujące rozstrzygnięcie: "zwalniam ze służby w Policji z dniem 15 kwietnia 2003 roku : Komenda Powiatowa Policji podinsp. B. Z. s. W. ([...]) ekspert ([...]) Sekcji Kryminalnej w 11 (jedenastej) grupie uposażenia zasadniczego – 1820 (jeden tysiąc osiemset dwadzieścia) złotych z mnożnikiem 1,40 (jeden czterdzieści setne) kwoty bazowej w wysokości 1.303,57 (jeden tysiąc trzysta trzy, pięćdziesiąt siedem setnych) dla funkcjonariuszy, którzy podjęli służbę przed dniem 01 stycznia 1999 roku oraz dodatkiem służbowym na czas nieokreślony w kwocie 650 (sześćset pięćdziesiąt) złotych miesięcznie zawieszony w czynnościach służbowych od dnia 1.01.2003 roku do czasu zakończenia toczącego się przeciwko niemu postępowania karnego. W/wym. uprawniony jest do świadczeń pieniężnych określonych w art. 114 ust. 1 w zw. z art. 115 ust. 1 i art. 117 ust. 1 cyt. na wstępie ustawy". W podstawie prawnej decyzji organ I instancji powołał art. 41 ust. 1 pkt 1, art. 45 ust. 3 w zw. z art. 43 ust. 1, art. 114 ust. 1, art. 115 ust. 1 i art. 124 ust. 2 ustawy o Policji. Wyszczególnione uposażenie było przedmiotem sprawy administracyjnej oraz jest przedmiotem skargi. Skarżący także wnosił o przyznanie nagród rocznych za rok 2002 i 2003. Ustalone w decyzji organu I instancji (utrzymanej w mocy przez organ odwoławczy) składniki uposażenia, dodatek służbowy są adekwatne do stanu prawnego istniejącego w dniu 31.12.2002r. (czyli przed dniem zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych. Kwotę bazową organ I instancji ustalił na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 lit.c ustawy budżetowej na rok 2002 z dnia 14.03.2002r. (Dz.U. Nr 30, poz. 275). Zdaniem orzekających organów za takim ustaleniem składników uposażenia przemawiał art. 124 ust. 2 ustawy o Policji. Przepis ten stanowi, że po zakończeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, policjant otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki wprowadzone w okresie zawieszenia, jeżeli nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby. Przeciwstawny pogląd prezentował skarżący i uważał, że art. 124 ust. 2 ustawy o Policji ma zastosowanie do policjantów, którzy nie zostali zwolnieni ze służby. Rozwijając ten pogląd wyjaśnił, że skoro został zwolniony ze służby z powodu trwałej niezdolności do służby (art. 41 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 43 ust. 1 in fine ustawy o Policji), przeto jego uposażenie powinno być ustalone według stanu prawnego istniejącego w dacie zwolnienia ze służby (15.04.2003r.). Twierdził, iż w tym czasie kwota bazowa wynikająca z ustawy budżetowej na 2003r. wynosiła 1355,71zł, czyli była większa od obowiązującej w 2002r. Taki stan rzeczy miałby również wpływ na wysokość świadczeń określonych w art. 111 ust. 1, art. 114 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 115 ust. 1 i art. 117 ust. 1 ustawy o Policji. Powinien również otrzymać zawieszoną część uposażenia, tudzież nagrodę roczną za rok 2002 i 2003. Odpowiadając na sporną kwestię czy art. 124 ust. 2 ustawy o Policji ma zastosowanie do policjantów zwolnionych ze służby na własną prośbę przed zakończeniem postępowania dyscyplinarnego i karnego, należy nawiązać do art. 41 ust. 3 i ust. 3a i b ustawy o Policji /obowiązywały do dnia 29.11.2003 r. – Dz.U. z 2003 r., Nr 90, poz. 844/. Stosownie do powołanych przepisów policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby, a jeżeli przeciwko takiemu policjantowi toczy się postępowanie dyscyplinarne, to wówczas zwalnia się go ze służby po zakończeniu postępowania dyscyplinarnego, nie później jednak niż w terminie 12 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby, chyba że postępowanie dyscyplinarne zakończy się wcześniej. Argumentacja a rubrica prowadzi do konkluzji, iż powołane przepisy odnoszą się mutatis mutandis (uwzględniając istotne różnice) do sytuacji określonej w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. Oznacza to, że gdyby orzekające organy dostosowały się do przedstawionej procedury, to wówczas skarżący byłby zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji (z tytułu skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego). Okoliczność, iż skarżący został zwolniony ze służby na własną prośbę przed zakończeniem postępowania karnego ściganego z oskarżenia publicznego, nie może zmieniać jego sytuacji prawnej w zakresie dotyczącym wysokości uposażenia i innych świadczeń obligatoryjnych, gdyż godziłoby to w konstytucyjną zasadę równości. Zapobiega temu właśnie art. 124 ust. 2 ustawy o Policji, który uzależnia wypłatę zawieszonej części uposażenia i obligatoryjnych podwyżek uposażenia wprowadzonych w okresie zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych od treści m.innymi prawomocnego wyroku sądu karnego. Skoro w dacie zwolnienia skarżącego ze służby postępowanie karne nie było prawomocnie zakończone, zatem nie było podstaw do ustalenia wysokości uposażenia według zasad przewidzianych w ustawie budżetowej na 2003r., jak również do wypłaty zawieszonej części uposażenia (1.01-31.03.2003r.). Skarżący nie kwestionował wysokości uposażenia i dodatku służbowego według stanu prawnego obowiązującego do końca grudnia 2003r. W osnowie decyzji organ I instancji zasygnalizował, iż skarżący jest uprawniony do świadczeń pieniężnych określonych w art. 114 ust. 1, art. 115 ust. 1 i art. 117 ust. 1 ustawy o Policji, ale wysokości tych świadczeń nie określił. Wysokość tych świadczeń uzależniona jest również od treści wyroku sądu karnego, zatem określenie wysokości tych świadczeń w dacie wydania zaskarżonej decyzji było niemożliwe. Osnowa zaskarżonej decyzji, jak również decyzji organu I instancji nie zawierają rozstrzygnięć w przedmiocie nagród rocznych za 2002 i 2003r., zatem skarżący może dochodzić świadczeń z tego tytułu w odrębnym postępowaniu administracyjnym, ale powinien liczyć się z treścią § 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20.06.2002r. w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz.U. Nr 86, poz. 789). Skoro wysokość uposażenia i innych świadczeń jakie obowiązywały w 2003r. były uzależnione od wyniku postępowania karnego, zatem okoliczność zwolnienia skarżącego ze służby przed zakończeniem postępowania karnego, nie może prowadzić do obejścia art. 124 ust. 2 ustawy o Policji. Z przedstawionych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 Przepisów wprowadzających ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), Sąd orzekł jak w formule sentencji wyroku.