I SA/Sz 1006/17
WyrokWSA w Szczecinie2018-01-11
Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Joanna Wojciechowska, Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prawidłowo ocenił wniosek o dofinansowanie projektu, odrzucając go z powodu błędnej kwalifikacji przedsięwzięcia pod kątem wpływu na środowisko i nieprzedłożenia wymaganych załączników, a także czy ocena ta była rzetelna i zgodna z obowiązującymi przepisami?Ratio decidendi
Sąd uwzględnił skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo. Organ posłużył się nieobowiązującą treścią przepisu dotyczącego oceny oddziaływania na środowisko, co miało istotny wpływ na wynik oceny. W związku z tym sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego. Organ ocenił wniosek negatywnie, uznając, że projekt został błędnie zakwalifikowany do grupy IV pod kątem wpływu na środowisko, zamiast do grupy II, co skutkowało nieprzedłożeniem wymaganych załączników. Spółka złożyła protest, który został nieuwzględniony. Następnie spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając organowi naruszenie prawa i brak wezwania do uzupełnienia dokumentacji. WSA uwzględnił skargę.Rozstrzygnięcie
Uwzględnił skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi B. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa z dnia 7 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od wyników oceny wniosku o dofinansowanie projektu w ramach polityki spójności uwzględnia skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia.
B. B., dalej "spółka", złożyła wniosek o dofinansowanie z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Z. 2014-2020, dalej "RPO WZ", projektu "Zautomayzowana linia do produkcji wyrobów leczniczych z borowiny" złożonego w ramach konkursu nr [...] ogłoszonego przez Zarząd Województwa, działający jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Z.
2014-2020, dalej "organ". Konkurs miał na wsparcie przedsięwzięć, które w jak największym stopniu przyczynią się do realizacji Strategii Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych (ZIT) na obszarze K.-K.-B. O. F. (KKBOF). Głównym przedmiotem działalności spółki jest produkcja
i dystrybucja wyrobu leczniczego - kosmetycznego otrzymywanego z borowiny - rodzaj torfu (skała osadowa, najmłodszy węgiel kopalny) o dużym stopniu przetworzenia przez bakterie humifikujące. Spółka do wniosku załączyła m.in. deklarację organu odpowiedzialnego za gospodarkę wodną, tj. Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w S., która stwierdziła, że projekt spółki nie pogarsza stanu jednolitości części wód ani nie uniemożliwia osiągnięcia dobrego stanu wód oraz zaświadczenie organu odpowiedzialnego za monitorowanie obszarów [...] tj. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S., który stwierdził, że projekt prawdopodobnie nie wywrze istotnego wpływu na obszar Natura 2000.
W ramach wstępnej oceny wniosku pismem z dnia 21 lipca 2017 r. organ wezwał spółkę do uzupełnienia i poprawy dokumentacji aplikacyjnej wniosku w zakresie wymienionym w załączniku do ww. pisma w terminie 7 dni. W pkt 9 załącznika wskazano, że we wniosku o dofinansowanie sekcja H.11 - zobowiązanie wnioskodawcy do złożenia załączników obowiązkowych możliwych do uzupełnienia w terminie późniejszym dotyczący realizacji projektu w formule "zaprojektuj i wybuduj" należy zaznaczyć opcję "nie dotyczy".
Spółka dokonała uzupełnienia i poprawy wniosku zgodnie ww. załącznikiem.
Pismem z dnia 14 września 2017 r. organ poinformował spółkę, że w wyniku dokonanej oceny jego projekt został oceniony negatywnie i nie podlega dalszej ocenie ze względu na niespełnienie kryterium oceny merytorycznej I stopnia - 3.1. Zgodność
z przepisami prawa krajowego i unijnego (kryterium wykonalności). Organ wskazał,
że projekt podlegał ocenie pod kątem ochrony środowiska, kryterium wyboru zostało opisane i opublikowane jako załącznik nr [...] do regulaminu konkursu. Organ wskazał,
że spółka zakwalifikowała projekt do grupy IV według załącznika nr [...] do regulaminu konkursu "Zasady dla wnioskodawców regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Z. 2014-2010 Ocena oddziaływania na środowisko", dalej " zasady OOŚ". Zdaniem organu, projekt winien być zakwalifikowany do grupy II. Organ powołał się na dokument "Przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko-przewodnik po rozporządzeniu Rady Ministrów" wydany przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Błędna kwalifikacja projektu spowodowała, że spółka nie przedłożyła wraz z wnioskiem obowiązkowych załączników dla projektów należących do grupy II.
Spółka złożyła protest, w którym wskazała, że dokonała prawidłowej kwalifikacji projektu oraz iż organ nie wezwał spółkę do zmiany zakwalifikowania projektu i złożenia stosownych załączników. Na poparcie swoich twierdzeń spółka przywołała fragmenty
z dokumentu "Przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko-przewodnik po rozporządzeniu Rady Ministrów".
W dniu 7 listopada 2017 r. organ wydal rozstrzygnięcie o nieuwzględnieniu protestu spółki. Organ przedstawił stan faktyczny i wskazał, że zgodnie z regulaminem konkursu ocena projektów podzielona jest na trzy części: ocenę wstępną, ocenę merytoryczną I stopnia oraz ocenę merytoryczną II stopnia. Ocena merytoryczna I stopnia polega na wyselekcjonowaniu projektów, których realizacja jest zasadna, założenia są realne, a wyniki analiz oparte zostały o adekwatne założenia. Ponadto
w tej części projekty weryfikowane są pod kątem zgodności z regulacjami dotyczącymi pomocy publicznej i ochrony środowiska. Ocena projektów dokonywana jest na podstawie wybranych kryteriów dopuszczalności, administracyjności oraz wykonalności. Oceny projektów w ramach tej części dokonują pracownicy organu oraz niezależni eksperci. Zgodnie z opisem zawartym w załączniku nr [...] do regulaminu konkursu oraz karcie oceny w trakcie weryfikacji przedmiotowego projektu eksperci Komisji Oceny Projektów (KOP) zobligowani byli do odpowiedzi na pytania w ramach w/w kryterium. Ocena ich spełniania polegała na przypisaniu wartości logicznych "tak", "nie", spełnienie kryteriów jest konieczne do przyznania dofinansowania, a projekty niespełniające jakiegokolwiek kryterium są odrzucane. Organ podał, że eksperci zgodnie wskazali,
iż planowane przedsięwzięcie nie spełnia w/w kryterium wykonalności, ponieważ Wnioskodawca na podstawie załącznika nr [...] do regulaminu konkursu -Zasady OOŚ dokonał błędnej kwalifikacji przedsięwzięcia poprzez zakwalifikowanie swojego projektu do grupy IV (przedsięwzięcia/projekty niezaliczone do grup I, II i III) zamiast do grupy II, tj. przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 39 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r.,
poz. 71, ze zm.), dalej "rozporządzenie OOŚ". Oznacza to, że projekt wymagał uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w trybie przepisów ustawy
z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r,, poz. 353 ze zm.). Konsekwencją nieprawidłowej kwalifikacji przedsięwzięcia było nieprzedłożenie przez Wnioskodawcę na etapie wniosku o dofinansowanie obowiązkowych załączników dla projektów należących do II grupy przedsięwzięć, tj. załącznika 3d- postanowienie o braku obowiązku przeprowadzenia OOŚ wraz z niezbędnymi postanowieniami opiniującymi lub załącznika 3e- postanowienia w sprawie obowiązku przeprowadzenia OOŚ i zakresie raportu wraz z niezbędnymi postanowieniami opiniującymi. Organ powołał się na komentarz do § 3 ust. 1 pkt 39 zawarty w publikacji Tomasza Wilżaka "Przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko- przewodnik po rozporządzeniu Rady Ministrów" wydanej prze generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska, Warszawa 2011 r.
i stwierdził, przywołując treść § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia OOŚ- instalacje do przerobu kopalin w ilości nie mniejszej niż 100.000 m3 na rok- że projektowana instalacja spółki nie jest objęta ww. przepisem. Tym samym zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 39 rozporządzenia OOŚ przedmiotowa instalacja należy do grupy II - przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Organ wskazał,
że spółka nie złożyła obowiązkowych załączników dla przedsięwzięć z grupy II wraz
z wnioskiem o dofinansowanie zgodnie z zapisami rozdziału 5 pkt 4 regulaminu konkursu. Zapisy regulaminu nie przewidują uzupełniania braku tych załączników
w terminie późniejszym. Organ wskazał, że pismo z dnia 21 lipca 2017 r. związane była z oceną wstępną wniosku. Na tym etapie postępowania weryfikowana jest terminowość złożenia wniosku i braki formalne złożonej dokumentacji, która nie dotyczy oceny merytorycznej wniosku.
Spółka złożyła skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniosła o przywrócenie wniosku do procedowania jako zgodnego z kryterium oceny merytorycznej I stopnia 3.1 zgodność z przepisami prawa krajowego i unijnego (kryterium wykonalności).
Spółka podtrzymała swoje stanowisko zaprezentowane w proteście
o prawidłowości zakwalifikowania planowanej inwestycji do grypy IV. Zarzuciła organowi brak wezwania jej do uzupełnienia załączników środowiskowych. Spółka wskazała,
że organ powołał się na ustawę Prawo geologiczne i górnicze z dnia 9 czerwca 2011 r. (Dz.U. z 2016 poz. 1131) oraz na dokument "Przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko - przewodnik po rozporządzeniu Rady Ministrów" wydany przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska, dalej "przewodnik". Spółka też powołała się na ww. przewodnik, wywodząc z treści przytoczonych fragmentów, inne wnioski niż organ. Spółka przywołała treść § 2 ust.1 pkt 2 rozporządzenia OOŚ,
w którym o zaliczenie instalacji do przerobu kopaliny do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko decyduje ilość kopaliny przerabiana w stosunku rocznym - mniej niż 100.000 m3. Spółka podała, że we wniosku określiła ilość poddanej przerobowi surowej borowiny (torfu) na ok. 2000 ton, co stanowi
ok. 3000 m3, a więc mniej niż 100.000 m3. Przerób kopaliny będzie polegał na jej oczyszczeniu mechanicznym z zanieczyszczeń typu duże resztki roślin i zwierząt oraz duże części mineralne (kamienie) oraz wymieszaniu w celu uzyskania jednolitej konsystencji, a następnie konfekcjonowaniu i nie będzie prowadzić do wykorzystania torfu w przemyśle chemicznym, metalurgicznym czy budownictwie (o czym mowa była w ww. przewodniku). Ponadto zdaniem spółki, organ nie odniósł się do faktu, że na etapie oceny wstępnej, przy założeniu, że przedsięwzięcie należy do II grupy zasad OOŚ, powinna ona zostać wezwana do zmiany kwalifikacji grupy OOŚ z IV na II oraz powinna zostać wezwana do uzupełnienia dokumentacji środowiskowej, której to brak organ zarzuca skarżącej w uzasadnieniu negatywnej oceny wniosku aplikacyjnego.
W ocenie spółki, było to tym bardziej znamienne, że ocenę wstępną przeprowadziła osoba, która między innymi brała udział w ocenie merytorycznej I stopnia (która
w świetle pism nie zgodziła się sama ze sobą i jako winnego tego stanu rzeczy wskazała skarżącą).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że ocena wstępna wniosku jest czym innym niż ocena merytoryczna. Wraz z wnioskiem
o dofinansowanie winny być złożone przez skarżącą wszystkie obowiązkowe załączniki. Wobec zakwalifikowania przez spółkę planowanej inwestycji do przedsięwzięć do grupy IV brak było podstaw do wzywania jej przez organ o przedłożenie załączników obowiązkowych dla grypy II. Organ podkreślił, że o kształcie wniosku w jego istotnych elementach i założeniach decyduje wyłącznie wnioskodawca, zaś zadanie organu ogranicza się do oceny opisanego w nim projektu w ramach przewidzianej procedury konkursowej. Organ wskazał, powołując się na treść § 2 ust. 1 pkt 26 i § 3 ust. 1 pkt 39 rozporządzenia OOŚ. Organ podał, że ustawa Prawo geologiczne i górnicze z dnia
9 czerwca 2011 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 1131) wprowadziła szeroką definicję złoża kopaliny w art. 5 ust. 1 pkt 19 (przepis wskazany błędnie powinien być to art. 6 ust.1
pkt 19- dopisek Sądu), przy czym torfy lecznicze (borowiny) zostały sklasyfikowane wprost jako kopaliny w załączniku do ustawy. W ujęciu słownikowym przerób tłumaczy się m. in. jako przekształcenie jednej rzeczy na inną, wykorzystanie surowica na zrobienie czegoś lub przerabianie surowca na produkt lub półprodukt. Organ wskazał, że planowany projekt dotyczyć miał przetworzenie torfu w ramach projektowanej linii produkcyjnej, które będzie polegało na jego oczyszczeniu mechanicznym
z zanieczyszczeń, wymieszaniu w celu uzyskania jednolitej konsystencji, a następnie konfekcjonowaniu. Efektem końcowym przetworzenia surowców naturalnych mają być produkty lecznicze z borowiny w ramach prowadzonej produkcji leków i wyrobów farmaceutycznych. Organ uznał zatem, że projekt skarżącej dotyczyć miał instalacji do przerobu kopalin. Jeśli chodzi o interpretację przepisu § 3 ust. 1 pkt 39 rozporządzenia OOŚ, organ wskazał, że treść wspólna pomiędzy przepisem odsyłającym, a odsyłanym zawiera się w szerokim pojęciu instalacji do przerobu kopalin. Ponieważ zakres stosowania § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia OOŚ ogranicza się do pewnych szczególnych rodzajów instalacji do przerobu kopalin, jednoznaczne językowe brzmienie § 3 ust. 1 pkt 39, nakazuje przyjąć, iż ma on charakter dopełniający względem § 2 ust. 1 pkt 26 w odniesieniu wszystkich innych instalacji do przerobu kopalin. W zaistniałej relacji przepisów organ uznał, że wystarczającym zabiegiem do zakwalifikowania instalacji do przerobu kopalin jako potencjalnie mogących znacznie oddziaływać na środowisko na podstawie § 3 ust. 1 pkt 39 rozporządzenia OOŚ jest jej wykluczenie z zakresu znaczeniowego § 2 ust. 1 pkt tego rozporządzenia. Mając na uwadze relację przepisów wynikających z obecnego stanu prawnego brak było jednocześnie możliwości uznania, iż koniecznym kryterium rozróżniającym w zakresie klasyfikacji inwestycji jest lokalizacja instalacji do przerobu kopalin na obszarach kopalni odkrywkowych lub kamieniołomach o określonej powierzchni (poniżej/ powyżej 25 ha). Organ zaznaczył, że przewodnik wydany przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska może być pomocny wyłącznie w odniesieniu do rozumienia pojęcia przerobu kopalin, które mogą polegać m.in. na ich rozdrabnianiu, wzbogacaniu
i prowadzi do ich wykorzystania w przemyśle chemicznym, metalurgicznym czy budownictwie. Jeśli chodzi o natomiast katalog opisywanych inwestycji, organ wskazał, że ww. przewodnik odnosił się do przepisów rozporządzenia OOŚ, w brzemieniu obowiązującym do dnia 31 lipca 2013 r., w którym pod § 2 ust. 1 pkt 26 mieściły się instalacje do przerobu kopalin w ilości nie mniejszej niż 100.000 m3 na rok. W ocenie organu, nie miało to większego znaczenia dla prawidłowości stanowiska organu
w kwestii kwalifikacji przedsięwzięcia skarżącej, które ze względu na niesporne informacje wynikające z dokumentacji aplikacyjnej trzeba zaliczyć do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, tj. do II grupy środowiskowej, zarówno w aktualnym stanie prawnym, jak i wedle poprzednio obowiązującego brzmienia § 3 ust. 1 pkt 39 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia OOŚ. Ponadto organ pował, że za klasyfikacją przedsięwzięcia do kategorii IV, nie mogą przemawiać, wskazywane przez skarżącą, a załączone do wniosku dokumenty
w postaci deklaracji organu odpowiedzialnego za monitorowanie obszarów [...] (RDOŚ w S.) oraz zaświadczenia organu odpowiedzialnego za gospodarkę wodną, które mają zupełne inne znaczenie niż dokumenty w zakresie oceny oddziaływania na środowisko wymagane dla inwestycji zaliczanej do tzw. II grupy środowiskowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w s k a z a ł, co następuje:
Spór w sprawie sprowadza się do prawidłowości zakwalifikowania planowanego przedsięwzięcia i jego oceny merytorycznej pod kątem spełnienia kryteriów wyboru.
W ocenie spółki, dokonała ona prawidłowego zaliczenia planowanej inwestycji do grupy IV, a jeśli organ uważa, że miałaby to być inna grupa wówczas powinien wezwać ją do złożenia odpowiednich załączników do wniosku.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020 (Dz. U. z 2017 r. poz. 1460), dalej "u.p.s.", ustawa określa zasady realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, podmioty uczestniczące w realizacji tych programów i polityki oraz tryb współpracy między nim.
Stosownie do art. 37 ust. 1 u.p.s., właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania.
Organy administracji publicznej, działając w zgodzie z zasadą przejrzystości, muszą ustanowić jednoznaczne warunki i zasady postępowania w przedmiocie wyboru projektów. Uczestnik tego postępowania nie może ponosić konsekwencji prawnych nieprecyzyjnych regulacji. W szczególności kryteria wyboru projektów powinny być precyzyjne, a przewodnik po tych kryteriach zawierać wszystkie niezbędne informacje potrzebne do ich prawidłowego zrozumienia przez wnioskodawców (zob. wyrok NSA
z dnia 29 czerwca 2011 r. w sprawie II GSK 1175/11, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Rzetelna ocena projektu to działanie właściwej instytucji
w sposób wiarygodny, zgodny z ustalonymi regułami i zasadami postępowania. Przestrzeganie tej zasady oznacza należyte wykonywanie obowiązków danej instytucji. Rzetelność związana jest przede wszystkim z obowiązkiem właściwej instytucji dogłębnej i zgodnej z ustanowionymi regułami ocenie każdego projektu oraz przedstawianiu na zakończenie oceny wyczerpującego merytorycznego uzasadniania objęcia bądź odmowy objęcia danego przedsięwzięcia dofinansowaniem. Zasada rzetelności nakłada na właściwe instytucje obowiązek oceny projektów, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności wynikających z przedstawionej przez wnioskodawcę dokumentacji. Ponadto informacje zawarte w tej dokumentacji muszą być poddane wszechstronnej analizie (por. wyrok NSA z dnia 3 marca 2011 r.
w sprawie II GSK 177/11). Bezstronność organów administracji publicznej stanowi niezbędną cechę ich działań z punktu widzenia podmiotu indywidualnego będącego stroną sprawy administracyjnej. Dostęp do informacji o warunkach konkursu (zasada jawności, publiczności) ma fundamentalne znaczenie dla prawidłowego wyboru projektów. Wszyscy wnioskodawcy muszą mieć więc zagwarantowaną jednakową możliwość zapoznania się z zasadami przeprowadzania konkursu. Właściwe instytucje mają również obowiązek zagwarantować równe traktowanie w trakcie oceny projektów (zob. Komentarz do ustawy o zasadach realizacji programów z zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2010, pod red. R. Poździka, Wydawnictwo Sejmowe 2016 do art. 37).
Regulamin konkursu wraz załącznikami został opublikowany na stronie organu- www.rpo.wzp.pl. Jednym z załączników jest załącznik nr 5 – zasady dla wnioskodawców RPO WZ 2014-2010- ocena na środowisko, który w rozdziale 2 wymienia podstawowe akty prawne, regulujące procedurę OOŚ, wskazując miejsce ich publikacji.
W rozdziale 7 regulaminu określono zasady procedury wyboru projektów. Zgodnie z zapisami ww. rozdziału (str.34 regulaminu), złożona dokumentacja aplikacyjna podlega ocenie pod względem spełniania kryteriów wyboru projektów zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący (KM). Kryteria wyboru projektów stanowią załącznik nr 2 do niniejszego regulaminu. Oceny projektów dokonuje Komisja Oceny Projekty (KOP), składająca się z pracowników organu- instytucji zarządzającej (IZ RPO WZ), pracowników instytucji pośredniczącej powołanej dla wdrożenia Strategii ZIT(Zintegrowane Inwestycje Terytorialne), której rolę pełni Gmina Miasto K.
(IP ZIT) oraz niezależnych ekspertów. Eksperci pełnią funkcję doradczą lub dokonują oceny wskazanych w niniejszym regulaminie kryteriów. Projekty oceniane są
w płaszczyznach dopuszczalności, administracyjności, wykonalności oraz jakości.
Do każdej z płaszczyzn oceny przyporządkowano odpowiednie kryteria. Ocena spełniania każdego z kryteriów jest przeprowadzana zgodnie z zasadą dwóch par oczu, przez co najmniej dwóch członków KOP. Ocena kryteriów dopuszczalności, administracyjności i wykonalności jest dokonywana pod kątem spełniania bądź niespełniania danego kryterium, tj. przypisaniu wartości logicznych tak/nie. Ocena negatywna przynajmniej jednego kryterium skutkuje uzyskaniem negatywnej oceny przez projekt w rozumieniu art. 53 ust. 2 u.p.s. Dopuszczono możliwość warunkowej akceptacji oznaczonych w karcie oceny kryteriów. W takim przypadku projekt może otrzymać pozytywną ocenę z zastrzeżeniem przedstawienia przez wnioskodawcę
w oznaczonym terminie określonych dokumentów lub informacji. Ocena w oparciu
o kryteria jakości polega na przyznaniu każdemu z kryteriów stosownej liczby punktów. Ocena projektów podzielona jest na trzy części (schemat nr 1, str. 36 regulaminu): ocenę wstępną, ocenę merytoryczną I stopnia oraz ocenę merytoryczną II stopnia. Warunkiem przekazania projektu do kolejnej części oceny jest spełnienie wszystkich kryteriów wyboru w ramach poprzedniej części oceny. Celem oceny wstępnej
(str.37 regulaminu) jest wyselekcjonowanie projektów wpisujących się w założenia danego konkursu. Ponadto ocena wstępna ma doprowadzić do wyeliminowania niespójności dokumentacji aplikacyjnej oraz skorygowania elementów niezgodnych
ze wzorem wniosku o dofinansowanie projektu z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Z. 2014-2020 wraz z instrukcją wypełniania, stanowiącym załącznik nr 1 do niniejszego regulaminu.
W ramach oceny wstępnej dokonywana jest przede wszystkim weryfikacja spełnienia przez projekt wybranych kryteriów dopuszczalności i administracyjności.
W pierwszej kolejności weryfikowana jest terminowość złożenia wniosku, a następnie dokumentacja analizowana jest pod kątem ewentualnych braków formalnych, zgodnie
z art. 43 ust.1 u.p.s. W zakresie kryterium Zgodność ze Strategią Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych dla K.-K.-B. Obszaru Funkcjonalnego oceny wstępnej projektów dokonują pracownicy IP ZIT. W zakresie pozostałych kryteriów oceny wstępnej dokonują pracownicy IZ RPO WZ. Zgodnie
z art. 43 u.p.s., w razie stwierdzenia we wniosku o dofinansowanie projektu braków formalnych lub oczywistych omyłek, IZ RPO WZ wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku lub poprawienia w nim oczywistej omyłki w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia i w konsekwencji niedopuszczenia projektu do dalszej oceny. W takim przypadku wnioskodawcy nie będzie przysługiwało prawo do złożenia protestu. Za braki formalne w rozumieniu
art. 43 u.p.s. uznaje się złożenie niekompletnego wniosku, tzn. niezawierającego wszystkich obligatoryjnych załączników (dotyczących bezwzględnie wszystkich wnioskodawców oraz wszystkich typów i rodzajów projektów w ramach danego konkursu). W odniesieniu do pozostałych załączników, tj. takich, których konieczność dostarczenia uzależniona jest np. od rodzaju wnioskodawcy, typu czy też charakteru projektu, IZ RPO WZ z uwagi na konieczność merytorycznej oceny stanu faktycznego nie wzywa do ich uzupełnienia w trybie art. 43 u.p.s., uznając że ewentualny brak nie ma charakteru braku formalnego. Za oczywiste omyłki w rozumieniu art. 43 u.p.s. IZ RPO WZ uznaje wyłącznie oczywiste omyłki pisarskie. W tym trybie nie ma możliwości poprawienia innych omyłek niż pisarskie, np. omyłek/błędów rachunkowych. Uzupełnienie wniosku o dofinansowanie projektu lub poprawienie w nim oczywistej omyłki nie może prowadzić do jego istotnej modyfikacji. Ocena czy uzupełnienie wniosku o dofinansowanie lub poprawienie w nim oczywistej omyłki doprowadziło do istotnej modyfikacji wniosku o dofinansowanie, jest dokonywana przez IZ RPO WZ.
Na str. 38 regulaminu opisano procedurę umożliwiającą uzupełnienia i poprawki
w ramach oceny wstępnej. Celem oceny merytorycznej I stopnia (str. 38-39 regulaminu) jest wyselekcjonowanie projektów, których realizacja jest zasadna, założenia są realne, a wyniki analiz oparte zostały o adekwatne założenia. Ponadto, w tej części oceniana jest kwalifikowalność przewidzianych w projektach wydatków, poprawność obliczeń całkowitych wartości wydatków i kosztów wydatków kwalifikowalnych oraz intensywności wsparcia. Projekty weryfikowane są również w szczególności pod kątem zgodności z regulacjami dotyczącymi pomocy publicznej i ochrony środowiska. Ocena projektów dokonywana jest na podstawie wybranych kryteriów dopuszczalności, administracyjności oraz wykonalności. Oceny projektów w ww. zakresie dokonują pracownicy IZ RPO WZ oraz niezależni eksperci.
W ramach oceny merytorycznej I stopnia przewidziana jest możliwość poprawy/aktualizacji dokumentacji aplikacyjnej, jeżeli w wyniku prac KOP, IZ RPO WZ wskaże, że wydatki przedstawione przez wnioskodawcę są częściowo zawyżone lub nie mogą być uznane za kwalifikowalne. W ww. przypadku IZ RPO WZ wezwie wnioskodawcę do aktualizacji dokumentacji aplikacyjnej w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania oraz wskaże wnioskodawcy zakres koniecznej aktualizacji,
z zastrzeżeniem że poziom wsparcia (procent dofinansowania) nie może ulec zmianie. Niedokonanie aktualizacji dokumentacji w wyznaczonym terminie będzie skutkować negatywną oceną projektu. Nie jest dopuszczalna modyfikacja dokumentacji aplikacyjnej poprzez wprowadzenie innych niż ustalone przez IZ RPO WZ zmian.
IZ RPO WZ ma ponadto możliwość żądania dodatkowych wyjaśnień ze strony wnioskodawcy. Poprzez wyjaśnienia wnioskodawca może uszczegółowić informacje zawarte w dokumentacji, nie może natomiast dokonywać modyfikacji złożonej dokumentacji Niespełnienie co najmniej jednego z kryteriów ocenianych w tej części oceny skutkować będzie negatywną oceną projektu. W takim przypadku IZ RPO WZ może odstąpić od oceny pozostałych kryteriów.
Jak wynikało z akt sprawy w ramach oceny wstępnej skarżąca wezwana była pismem z dnia 21 lipca 2017 r. do dokonania uzupełnienia i poprawy dokumentacji aplikacyjnej wniosku w zakresie wymienionym w załączniku do ww. pisma w terminie
7 dni. W pkt 9 załącznika wskazano, że we wniosku o dofinansowanie sekcja
H.11 - zobowiązanie wnioskodawcy do złożenia załączników obowiązkowych możliwych do uzupełnienia w terminie późniejszym dotyczący realizacji projektu w formule "zaprojektuj i wybuduj" należy zaznaczyć opcję "nie dotyczy". Spółka dokonała uzupełnienia i poprawy wniosku zgodnie ww. załącznikiem.
Wskazać należy, że wezwanie podpisała K. P., zaś załącznik- M. M.. Obie te osoby wzięły udział w ramach oceny merytorycznej I stopnia wniosku. K.. P. podpisała informację o negatywnym wyniku tej oceny, zaś
M.. M. była jednym z dwóch członków KOP, dokonującym tej oceny.
W tym fakcie spółka upatruje naruszenia zasad oceny projektów. Ponadto,
w ocenie spółki, w przypadku błędnego zakwalifikowania inwestycji do właściwej grupy przedsięwzięć winna być ona wezwana przez organ do poprawienia dokumentacji przez złożenie odpowiednich załączników.
Zdaniem Sądu, zarzuty te były niezasadne. Ocena wstępna wniosku i ocena merytoryczna I stopnia mają na celu zbadanie wniosku w różnych niezależnych od siebie aspektach. Jak wynikało z przytoczonych zapisów regulaminu konkursu
w ramach oceny wstępnej w pierwszej kolejności weryfikowana jest terminowość złożenia wniosku, a następnie dokumentacja analizowana jest pod kątem ewentualnych braków formalnych, zgodnie z art. 43 ust.1 u.p.s., zaś w ramach oceny merytorycznej
I stopnia projekty weryfikowane są w szczególności pod kątem zgodności z regulacjami dotyczącymi pomocy publicznej i ochrony środowiska. Tak też było w niniejszej sprawie. Wobec zakwalifikowania przez spółkę planowanej inwestycji do przedsięwzięć do grupy IV brak było podstaw do wzywania jej przez organ o przedłożenie załączników obowiązkowych dla grypy II w ramach oceny wstępnej, gdyż ta dotyczyła innych zagadnień, jak i oceny merytorycznej I stopnia, która wyłącznie związana jest z kwestią zawyżenia lub niekwalifikowalności wydatków przedstawionych przez wnioskodawcę we wniosku. Podkreślić należy, że o kształcie wniosku w jego istotnych elementach
Jak wskazano, oceny te są niezależne od siebie. Inna sytuacja wystąpiłaby, gdyby osoby te wzięły udział w wydaniu informacji o negatywnym wyniku oceny merytorycznej I stopnia wniosku i jednocześnie w rozpoznaniu protestu spółki od ww. informacji. Wówczas doszłoby do naruszenia zasady bezstronności. Taka sytuacja nie wystąpiła
w niniejszej sprawie.
Odrębną kwestią jest prawidłowość dokonania oceny merytorycznej I stopnia wniosku przez organ.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organ naruszył art. 37 ust. 1 u.p.s., dokonując procedury oceny wniosku w sposób nierzetelny.
Jak wyżej wskazano rzetelność organu przy dokonywaniu oceny projektu związana jest z wnikliwą analizą złożonej dokumentacji pod kątem jej zgodności
z prawem i założeniami konkursu oraz przedstawianiu na zakończenie oceny wyczerpującego merytorycznego uzasadniania objęcia bądź odmowy objęcia danego przedsięwzięcia dofinansowaniem.
Aktem prawnym regulującym zagadnienie OOŚ w prawie unijnym jest dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz. Urz. UE L 26 z 28.1.2012, str. 1 ze zm.). Rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (grupa I) zostały wymienione w załączniku nr I do ww. dyrektywy. Rodzaje przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (grupa II) zostały wymienione w załączniku nr II do ww. dyrektywy.
Podstawowym aktem prawnym regulującym zagadnienie OOŚ w prawie polskim jest ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 353, ze zm.).
Na podstawie art. 60 ww. ustawy zostało wydane rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71)- rozporządzenie OOŚ. W § 1 rozporządzenia OOŚ wskazano, że określa ono: rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (pkt 1); rodzaje przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisk (pkt 2); przypadki, w których zmiany dokonywane w obiektach są kwalifikowane jako przedsięwzięcia, o których mowa w pkt 1 i 2 (pkt 3).
Przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko wymienione zostały wyczerpująco w § 2 rozporządzenia OOŚ. Przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zostały wyczerpująco wskazane
w § 3 rozporządzenia OOŚ.
Instalacje do przerobu kopalin innych niż gaz ziemny, ropa naftowa oraz jej naturalne pochodne zlokalizowane na obszarach kopalni odkrywkowych lub kamieniołomów o powierzchni nie mniejszej niż 25 ha wymieniono w § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia OOŚ. Przepis ten otrzymał takie brzmienie z dniem 1 sierpnia 2013 r. na podstawie § 1 pkt 1 lit.g rozporządzenia z dnia 25 czerwca 2013 r. Rady Ministrów zmieniającego rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2013 r. poz. 817).
Instalacje do przerobu kopalin inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 26 wymieniono w § 3 ust. 1 pkt 39 rozporządzenia OOŚ.
W niniejszej sprawie w zakresie oceny merytorycznej I stopnia organ posłużył się nieobowiązującą treścią § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia OOŚ - "instalacje do przerobu kopalin w ilości nie mniejszej niż 100.000 m3 na rok", zarówno w dacie złożenia wniosku, jak i wydania rozstrzygnięcia. Przepis w tym kształcie był podstawą rozważań organu zarówno w informacji o negatywnym wyniku oceny merytorycznej I stopnia wniosku jak i rozstrzygnięcia o proteście. Organ analizował powyższe brzmienie przepisu w oparciu o dane wynikające ze złożonego wniosku i na jego podstawie uzasadnił swoje stanowisko w wydanej ocenie. Ponadto organ posiłkował się zapisami podręcznika wydanego w 2011 r. przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska, który odnosił się do brzmienia przepisów rozporządzenia OOŚ obowiązujących przed dniem 1 sierpnia 2013 r. Zwrócił na to także uwagę organ w odpowiedzi na skargę. Sąd nie podzielił stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na skargę, że błędne odniesienie się do nieobowiązujących przepisów nie miało znaczenia w sprawie. Podkreślić należy, że ocena wniosku winna zawierać uzasadnienie, aby umożliwić stronie zapoznanie się z motywami rozstrzygnięcia organu w celu ewentualnego kwestionowania nieprawidłowości tej oceny. W niniejszej sprawie powołanie się na błędną treść przepisu i zapisy podręcznika skierowało uwagę skarżącej na "zbijanie" argumentacji organu
w tym zakresie zamiast na sformułowanie ewentualnie innych zarzutów, gdyby uzasadnienie rozstrzygnięcia odnosiło się do właściwych przepisów.
Na marginesie wskazać należy, że organ mógłby na stronie konkursu zawrzeć odniesienia do rekomendowanych publikacji, pomocnych zarówno jemu jak
i beneficjentom. Wspomniany wyżej podręcznik znajduje się na stronie internetowej Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska (www.gdos.gov.pl). Tam też znajduje się suplement do ww. podręcznika, odnoszący się do zmian przepisów rozporządzenia OOŚ wprowadzonych w 2013 r.
Sąd na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit.a u.p.s. uwzględnił skargę, gdyż ocena projektu skarżącej została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny. Konieczne stało się przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ.
Sąd nie orzekł o kosztach postępowania sądowego wobec braku żądania skarżącej w tym zakresie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło