I SA/Sz 1009/17

PostanowienieWSA w Szczecinie2018-02-23

Skład orzekający: Alicja Polańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która wykazała znaczące przychody i zyski w poprzednich latach, ale obecnie generuje stratę i posiada zadłużenie, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, nawet jeśli obecnie generuje stratę i posiada zadłużenie, nie może zostać zwolniona z kosztów sądowych, jeśli w poprzednich latach wykazała znaczące przychody i zyski. Podmioty prowadzące działalność gospodarczą powinny wkalkulować koszty sądowe w ryzyko swojej działalności i zabezpieczyć na nie środki, traktując je jako koszt bieżącego funkcjonowania firmy, który powinien być spełniony przed innymi świadczeniami. Przeznaczenie wypracowanych środków na pokrycie strat z lat ubiegłych lub spłatę kredytów nie wpływa na ocenę możliwości finansowych przedsiębiorcy w kontekście prawa pomocy.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku VAT. Spółka argumentowała, że zawiesiła działalność, nie generuje przychodów, nie posiada majątku i środków pieniężnych. Starszy referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na znaczące przychody i zyski spółki w poprzednich latach oraz na fakt, że przeznaczenie środków na spłatę kredytów i pokrycie strat nie zwalnia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Spółka wniosła sprzeciw, podtrzymując swoje stanowisko. Sąd administracyjny utrzymał w mocy postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie starszego referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA – Alicja Polańska po rozpatrzeniu w Wydziale I w dniu 23 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu "[...]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 stycznia 2018 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do czerwca 2013 r. p o s t a n a w i a: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2018 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie odmówił spółce przyznania prawa pomocy. Starszy referendarz sądowy w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że przedmiotem postępowania był złożony 13 grudnia 2017 r. przez spółkę w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...]zł, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Spółka, ubiegając się o przyznanie prawa pomocy wskazała, że jej aktualna sytuacja nie pozwala na regulowanie bieżących zobowiązań. Nie posiada żadnego majątku ruchomego ani nieruchomego, nie generuje przychodów i nie zatrudnia pracowników. Spółka wskazała, iż z uwagi na brak środków zawiesiła działalność gospodarczą z dniem 21 listopada 2017 r., z tym też dniem, z uwagi na prowadzone postępowania egzekucyjne i zajęcia egzekucyjne, wypowiedziała umowę o prowadzenie rachunków bankowych. Spółka poinformowała, że na koniec 2016 r. posiadała w kasie środki pieniężne w kwocie [...]zł, które również wydatkowała, chcąc kontynuować prowadzenie działalności gospodarczej. W związku z brakiem środków finansowych poczyniła starania zmierzające do pozyskania środków pieniężnych na koszty sądowe w innej sprawie zawisłej przed tutejszym sądem (tj. sygn. akt I SA/Sz 686/17, skarga w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2012 r.), uzyskując pożyczkę. Podkreśliła, że dalsze uzyskiwanie finansowania stało się niemożliwe. Ponadto wskazała, że nie może uzyskać dofinansowania w postaci dopłat wspólników, gdyż nie posiadają oni majątku, udziałów w innych spółkach ani odpowiednich środków pieniężnych. Wyjaśniła również, iż okoliczność korzystania przez nią ze stałej pomocy prawnej doradcy podatkowego podyktowana jest stopniem zawiłości sprawy i w związku z tym ponosi stałe koszty obsługi prawnej. Do pisma przewodniego spółka załączyła wypełniony wniosek o przyznanie prawa pomocy (formularz PPPr), informację odpowiadającą odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców (wg stanu na dzień 6 grudnia 2017 r.), kopię zgłoszenia identyfikacyjnego/zgłoszenia aktualizacyjnego w zakresie danych uzupełniających (NIP-8 z dnia 5 grudnia 2017 r.), kopię wypowiedzenia umowy rachunku bankowego z dnia 21 listopada 2017 r., kopię umowy kredytu inwestycyjnego w walucie polskiej z dnia 17 grudnia 2008 r., kopię aneksu nr 3 z dnia 25 marca 2014 r. do umowy o kredyt obrotowy z dnia 25 października 2011 r. wraz z późniejszymi zmianami (dot. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S.), kopię aneksu nr 1 z dnia 22 października 2012 r. do umowy o kredyt obrotowy (dot. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S.), kopię pisma z dnia 19 listopada 2012 r. [...] Bank S.A. do [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S., kopię potwierdzenia otwarcia rachunku w [...] Bank S.A. (dot. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S.), wydruki zapisów na koncie "[...] kredyt-um.[...]-kredyt dług. [...]-bilansowo cz. kred. krótkot." za lata od 2009 r. do 2015 r., wydruki stanów konta "[...] kredyt-um.[...]-kredyt dług. [...]-bilansowo cz. kred. krótkot." za ww. okresy, wydruki zapisów na koncie "[...] kredyt obrotowy w rachunku bieżącym-KB" za lata od 2011 r. do 2014 r., wydruki stanów konta "[...] kredyt obrotowy w rachunku bieżącym-KB" za ww. okresy, wydruki zapisów na koncie "[...] kredyt-um.[...]-kredyt dług. inwest.-[...]" za lata od 2008 r. do 2015 r., wydruki stanów konta "[...] kredyt-um.[...]-kredyt dług. inwest.-[...]" za ww. okresy, bilans sporządzony na dzień 30 listopada 2017 r., rachunek zysków i strat porównawczy (sprawozdanie za okres od 1 stycznia 2017 r. do 30 listopada 2017 r.), kopię uchwały zgromadzenia wspólników spółki z dnia 30 czerwca 2017 r., kopię bilansu sporządzonego na dzień 31 grudnia 2015 r., rachunek zysków i strat (sporządzony za okres od 1 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r.), kopię bilansu sporządzonego na dzień 31 grudnia 2016 r., rachunek zysków i strat (sporządzony za okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r.), kopię zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z dnia 18 października 2017 r., kopie tytułów wykonawczych z dnia 18 października 2017 r. o numerach od [...] do [...], [...] i [...], pismo Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia 13 marca 2014 r., kopie pisma Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego w S. z dnia 29 sierpnia 2017 r. informujące o przekształceniu zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne, kopie tytułów wykonawczych z dnia 21 sierpnia 2017 r. o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], kopię pisma Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego w S. z dnia 18 października 2017 r. informujące o przekształceniu zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne o numerach [...], [...], [...], kopię wniosku o zmianę danych podmiotu w rejestrze przedsiębiorców – zawieszenie/wznowienie wykonania działalności gospodarczej wraz z uchwałą zarządu z dnia 21 listopada 2017 r. ws. zawieszenia działalności gospodarczej, kopię pełnomocnictwa, kopię umowy pożyczki z dnia 21 listopada 2017 r. kwoty [...]zł z przeznaczeniem do uiszczenia wpisu od skargi do WSA w Szczecinie o sygn. akt I SA/Sz 686/17 wraz z kopią weksla i deklaracji wekslowej, aktem notarialnym – oświadczeniem dłużnika o poddaniu się egzekucji z dnia 21 listopada 2017 r., oświadczenia A. M. i H. G. M. dotyczące możliwości wniesienia dopłat wraz z kartami przychodów, kopie aktu notarialnego – umowy ustanowienia służebności osobistej z dnia 14 października 2009 r., oświadczenia z dnia 5 grudnia 2017 r. o braku możliwości wniesienia przez wspólników dopłat, o niedokonaniu dotychczas dopłat oraz o niezatrudnianiu pracowników przez spółkę od dnia 16 listopada 2017 r. Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2018 r. starszy referendarz sądowy WSA w Szczecinie, odmówił spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu stwierdził, że wniosek spółki nie zasługiwał na uwzględnienie. Ponadto zwrócił uwagę m.in. na dokumenty dotyczące egzekucji i zobowiązań, bilanse, rachunki zysków i strat za 2015 r., 2016 r., sporządzony za okres do 30 listopada 2017 r., oświadczenia prezesa zarządu spółki, uchwałę zgromadzenia wspólników o zawieszeniu działalności z dnia 21 listopada 2017 r., umów kredytowych i aneksów do nich, umowy pożyczki z 21 listopada 2017 r., wypowiedzenia umów rachunków bankowych, raportów z zapisów na kontach 130-01 i 130-02, w oparciu o które spółka twierdziła, że jej sytuacja pogorszyła się i nie ma już żadnych możliwości zdobycia dofinansowania. Starszy referendarz sądowy zwrócił uwagę, że z bilansu oraz rachunku zysków i strat za okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. wynika, że zysk netto za 2015 r. wynosił [...] zł, a za 2016 r. [...] zł (przychody w kwotach odpowiednio: [...] zł i [...] zł) i został w całości przeznaczony na pokrycie strat z lat poprzednich i spłatę kredytów. Natomiast z bilansu i rachunku zysków i start sporządzonego na koniec listopada 2017 r. wynika, że obecnie spółka generuje stratę oraz posiada w kasie środki pieniężne w wysokości ponad [...] zł. Ponadto w oświadczeniu o majątku i dochodach spółka podała, że wysokość kapitału zakładowego wynosi [...] zł, wartość środków trwałych wynosi [...] zł, wysokość zysku netto za ostatni rok obrotowy wynosi [...] zł. Wskazano, na brak rachunków bankowych. Oceniając materiał dowodowy starszy referendarz sądowy stwierdził, że spółka nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków pieniężnych, ani że nie jest w stanie ich zdobyć, aby uiścić wymagany w sprawie wpis sądowy i pozostałe koszty sądowe. Podkreślił, że za odmową przyznania prawa pomocy przemawia wartość środków jakimi spółka dysponowała w ostatnim okresie oraz fakt wypracowywania przez nią w ostatnich latach dużego zysku. Podkreślił, że oceny tej nie zmienia ponoszenie aktualnie przez spółkę, w bieżącym roku wielomilionowych kosztów. Analizowane wartości finansowe świadczą zdaniem starszego referendarza sądowego o posiadaniu przez spółkę, w okresie kiedy prowadzone było postępowanie zakończone przedmiotową decyzją, znacznego potencjału finansowego. Tym samym, o konieczności ponoszenia kosztów sądowych spółka faktycznie wiedziała wcześniej i powinna była zabezpieczyć środki na ten cel. Zwrócił także uwagę, że spółka pomimo trudności finansowych zdołała zabezpieczyć środki na wynagrodzenie na rzecz swojego pełnomocnika (doradcy podatkowego). Wyjaśnił ponadto, iż zabezpieczając wydatki na koszty postępowania, spółka powinna była w równym stopniu zadbać o możliwość pokrycia wszystkich składników zaliczanych do kosztów postępowania sądowego, w tym koszty sądowe. Kwestionując przedstawione przez spółkę argumenty, starszy referendarz sądowy odniósł się także do okoliczności przeznaczenia przez spółkę wypracowanych środków pieniężnych na pokrycie strat z lat ubiegłych oraz spłatę kredytów (inwestycyjnego i obrotowego). W tym zakresie stwierdził, że działania takie zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem nie mają wpływu na ocenę możliwości finansowych przedsiębiorcy. Ponadto podkreślił, że zobowiązania cywilnoprawne (umowy kredytowe, umowy pożyczki) nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi. Ustosunkowując się natomiast do podniesionej przez spółkę okoliczności zawieszenia działalności gospodarczej uznał, iż pozostaje ona bez znaczenia na ciążące na spółce przedmiotowe obowiązki, a złożone przez spółkę do akt sprawy oświadczenia o braku możliwości finansowych wspólników w zakresie ewentualnego wniesienia dopłat również nie mogą wywrzeć oczekiwanego przez nią skutku. Wpływa na to wybiórczo przedstawiona sytuacja finansowa wspólników. Kolejną okolicznością, która podlegała ocenie przez starszego referendarza sądowego było zaciągnięcie przez spółkę pożyczki w kwocie [...]zł na opłacenie wpisu do sprawy o sygn. akt I SA/Sz 686/17. Stwierdził, że fakt udzielenia pożyczki przez podmiot trzeci wskazuje na dobrą sytuację finansową i istniejące zdolności płatnicze gwarantujące jej zwrot, a nie o trwałych problemach finansowych spółki. Od powyższego rozstrzygnięcia spółka w ustawowym terminie, w piśmie z dnia 23 stycznia 2018 r. wniosła sprzeciw na postanowienie z dnia 11 stycznia 2018 r. w sprawie odmowy przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu sprzeciwu spółka podniosła, że nie zgadza się ze stanowiskiem wyrażonym w ww. postanowieniu. Wyjaśniła, iż w latach 2015 i 2016 nie miała świadomości i wiedzy, że w związku z prowadzonym sporem z organami podatkowymi będzie musiała uregulować koszty postępowania w wysokości [...] zł. Spółka podkreśliła, że z dokumentów księgowych za okres od stycznia do listopada 2017 r. wynika strata, co potwierdza złą kondycję finansową uniemożliwiającą poniesienie tak wysokich kosztów sadowych. Bezpodstawne jest jej zdaniem wywodzenie kondycji finansowej na podstawie uzyskanego przychodu, w oderwaniu od kosztów jego uzyskania. Spółka zakwestionowała także argumentację starszego referendarza sądowego dotyczącą zabezpieczenia środków na poczet przyszłych kosztów związanych z postępowaniem sądowym oraz wniesienia dopłat przez wspólników. Ponadto wskazała, że w związku z obecną sytuacją finansową nie jest możliwe zatrudnienie pracowników i nie jest możliwe dalsze prowadzenie efektywnej działalności gospodarczej. W tych okolicznościach zdaniem spółki konieczne było zawieszenie działalności gospodarczej. Do sprzeciwu spółki załączyła kopię decyzji Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r. określającą przybliżone kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń, luty i marzec 2013 r. oraz ustanawiającą zabezpieczenie na majątku spółki tytułem zobowiązania podatkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje: Stosownie do treści art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga uzasadnienia. Zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Na wstępie wskazać należy, że na podstawie w świetle art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem jest instytucja prawa pomocy. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Użyty w powołanym przepisie zwrot "może być przyznane" wskazuje na fakultatywny charakter orzeczenia sądu administracyjnego o przyznaniu prawa pomocy osobom prawnym i jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej. Przy spełnieniu przesłanek przewidzianych w ww. przepisie sąd może, a nie musi przyznać taką pomoc (por. postanowienie NSA z dnia 13 lipca 2010 r. sygn. akt I FZ 195/10; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto, sformułowanie "gdy osoba prawna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Powyższe oznacza, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Ponadto, sąd zwraca uwagę na utrwalony w orzecznictwie pogląd, iż przezorności i zapobiegliwości w zakresie zdobycia środków na sfinansowanie toczonych sporów sądowych należy szczególnie wymagać od osób biorących udział w postępowaniach sądowych w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą, która ze swej istoty wiąże się z ryzykiem ponoszenia wszystkich związanych z nią konsekwencji, w tym także kosztów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 61/04, GZ 64/04, postanowienia NSA z 24 czerwca 2008 r., sygn. akt l GZ 147/08 i z 9 lipca 2008 r., sygn. akt l FZ 265/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd rozpoznający sprzeciw stoi na stanowisku, że każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą powinien wkalkulować w ryzyko związane ze swoją działalnością konieczność ponoszenia kosztów sądowych i zabezpieczyć środki na ten cel. Pogląd taki wyraził także NSA w postanowieniu z dnia 21 marca 2006 r., sygn. akt II FZ 196/06 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl), wskazując, że obowiązkiem podmiotu, nawet prowadzącego działalność gospodarczą nieobarczoną nadzwyczajnym ryzykiem sporu, jest gromadzenie odpowiednich środków finansowych na koszty sądowe. Normalnym bowiem następstwem wykonywania działalności gospodarczej jest prowadzenie spraw sądowych, zatem koszty sądowe powinny być traktowane jako koszt bieżącego funkcjonowania firmy i spełnione przed innymi świadczeniami. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, sąd wskazuje, że na obecnym etapie postępowania, na koszty sądowe składa się wpis od skargi, który wynosi 100.000 zł, zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Ponadto na spółce ciążyło zobowiązanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...]zł, w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 686/17, który stanowił przedmiot odrębnego postępowania o przyznanie prawa pomocy. W wyniku zakończenia postępowania, w tym przedmiocie spółka uiściła wpis w dniu 21 listopada 2017 r. W uzasadnieniu zarzutów sprzeciwu spółka swoją argumentację oparła przede wszystkim na twierdzeniu, że nie posiada ani majątku ani środków finansowych poza wykazanymi w dokumentach księgowych dołączonych do wniosku, które pozwoliłyby na uiszczenie wpisu sądowego od wniesionej skargi w maksymalnej wysokości, tj. [...] zł. Sąd po przeprowadzeniu analizy zaskarżonego postanowienia podziela stanowisko starszego referendarza sądowego w nim wyrażone, iż brak jest podstaw do uznania, że konieczność poniesienia przez spółkę kosztów postępowania przekracza jej możliwości finansowe. W sprawie wątpliwości wzbudziły oświadczenia zawarte we wniosku, które okazały się niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych spółki, zgodnie z jej oczekiwaniami. Sąd jednocześnie zauważa, że z samego zestawienia kwoty wymaganych kosztów sądowych z przychodami spółki za ostatnie lata działalności wynika, że w latach 2015-2016 przychody spółki wynosiły odpowiednio [...] zł i [...] zł, a zysk [...] zł i [...] zł. W świetle tak znacznych przychodów nieuprawnione byłoby więc przyjęcie, że spółka spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy. Słusznie w zaskarżonym postanowieniu wskazał starszy referendarz sądowy, że na zasadność wniosku nie wpływa okoliczność przeznaczenia przez spółkę wypracowanych wcześniej środków pieniężnych na pokrycie strat z lat ubiegłych. Sąd wskazuje, że w obrocie gospodarczym przyjmuje się, że starta powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania przychodów nad przychodem, a to skutkuje brakiem dochodu do opodatkowania i nie przekłada się na brak środków finansowych. Wskazana okoliczność stanowi jeden z legalnych instrumentów podatkowych pozwalających na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Ponadto o braku możliwości do samodzielnego sfinansowania kosztów zainicjowanego postępowania sądowego nie decyduje konieczność ponoszenia przez spółkę ciężaru spłaty zaciągniętych zobowiązań w postaci kredytów (inwestycyjnego i obrotowego), czy też posiadanie zadłużenia. Wskazać należy, że obowiązek spłaty zobowiązań finansowych ma oczywiście wpływ na sytuację majątkową, z tym że sama okoliczność spłacania kredytów nie przesądza o braku możliwości poniesienia kosztów postępowania. Zatem, spłata zobowiązań finansowych nie uzasadnia twierdzenia, że jest to wydatek, którego ponoszeniu należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Dodatkowo przyjąć należy, że ani zerowy (bądź ujemny) na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy stan rachunków bankowych czy kasy, ani sam fakt obciążenia komorniczego tych rachunków nie są wystarczające dla uznania, że wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Opierając się na ww. stanowisku, sąd stwierdza, że dla oceny zaistnienia tych przesłanek istotna jest także sytuacja spółki we wcześniejszym okresie. Tym samym w związku z przedstawioną przez spółkę dokumentacją za zasadny należy uznać wniosek starszego referendarza sądowego, iż spółka miała możliwość zabezpieczenia w stosownym czasie środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych. Sąd podziela również argumentację starszego referendarza sądowego w zakresie możliwości dofinansowania spółki przez jej wspólników w drodze dopłat. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może bowiem zdobyć środki na dokonanie opłat sądowych poprzez zaangażowanie, w tym zakresie wspólników spółki, i zobowiązując ich do wniesienia dopłat. Takie rozwiązanie uzasadnia okoliczność, że to wspólnicy czerpią zyski z działalności spółki, mogą więc ponosić ciężar dopłat. W tym miejscy należy zwrócić uwagę na argumenty spółki dotyczące zawieszenia przez nią działalności gospodarczej. Zgodnie z informacjami znajdującymi się w przedłożonym przez spółkę materiale dowodowym, spółka skierowała do sądu rejestrowego wniosek o zawieszenie działalności gospodarczej (obejmujący okres od 21 listopada 2017 r. do 21 listopada 2019 r. – zgodnie z uchwałą zarządu spółki nr 1/2017 z dnia 21 listopada 2017 r.). Podkreślenia wymaga jednak fakt, iż przedmiotowe zawieszenie nie zostało ujawnione w Krajowym Rejestrze Sądowym na dzień 23 lutego 2018 r. Przechodząc zatem do oceny, jaki wpływ na wynik postępowania o przyznanie prawa pomocy ma okoliczność zawieszenia przez spółkę działalności, sąd podziela stanowisko starszego referendarza sądowego, iż podjęte przez spółkę działania, tj. wspomniane zawieszenie, ale także likwidacja rachunków bankowych, spłata zobowiązań komercyjnych, pokrycie straty z lat ubiegłych wypracowanym zyskiem, nie były spowodowane jej złą kondycją finansową. W tym zakresie aktualne pozostają argumenty przytoczone powyżej, dotyczące bardzo wysokich przychodów, które są najbardziej wymiernym punktem odniesienia dla oceny możliwości płatniczych spółki. Sąd dostrzega również, iż spółka inicjowała w latach 2015 – 2017 szereg postępowań przed sądami administracyjnymi (w tym: w zakresie podatku akcyzowego, podatku od towarów i usług, zabezpieczeń majątkowych na poczet należności celnych), z których część została zakończona prawomocnymi rozstrzygnięciami. Tym samym, przy uwzględnieniu wysokich przychodów, spółka powinna była zabezpieczyć właściwe środki na poczet przyszłych kosztów sądowych. Zdaniem sądu, przedstawione wyżej argumenty dają podstawę do oceny wniosku jako nieuzasadnionego. Sąd podtrzymuje zatem prawidłowość stwierdzeń starszego referendarza sądowego, że racjonalny uczestnik obrotu gospodarczego powinien zabezpieczyć środki na ponoszenie wszelkich zobowiązań publicznoprawnych, w tym ponoszenie kosztów ewentualnych postępowań sądowych. Mając na uwadze powyższe, uznając że zaskarżone postanowienie starszego referendarza sądowego odpowiada prawu, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło