I SA/Sz 101/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa {...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej postanawia: 1. przyznać K. W. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w kwocie [...] zł 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy Skarżący K. W., w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia opłaty sądowej w kwocie 200 zł od wniesionej skargi na wyżej powołaną decyzję złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Ze złożonego oświadczenia majątkowego, o stanie rodzinnym i dochodach oraz dodatkowych dokumentów nadesłanych w wykonaniu wezwania Sądu wynika co następuje. K. W. jest osobą w podeszłym wieku. Na jego utrzymaniu pozostają prowadzący wspólne gospodarstwo domowe: żona D. W., synowie: 18-letni A. i 11-letni D., córki: 8-letnia W. i 5-letnia D. Wnioskodawca posiada nieruchomości: dom o pow. 62 m kw., grunty rolne o pow. 23,28 ha. Roczny dochód z prowadzonego gospodarstwa rolnego wynosi ok. 15.000 zł brutto, tj., ok. 1250 zł miesięcznie. Stałe wydatki związane z gospodarstwem to: - podatek rolny w kwocie 2.605,23 zł, płatny w ratach po 662 zł każda (decyzja w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2008, k. 29), - składki KRUS płacone w ratach za I kwartał 2008 r. w kwocie 514 zł, za II kwartał 538 zł, (dowód wpłaty, k. 27 i 28) - zakup nawozów i środków ochrony roślin ok. 5000 zł (dowód zakupu z dnia 23.01.2008 r., k. 31), - zakup paliwa ok. 1036 zł. Wydatki związane z utrzymaniem koniecznym rodziny to kwota ok. 1.100 zł na wyżywienie i inne podstawowe potrzeby oraz kwota ok. 125 zł miesięcznie na opłacenie energii elektrycznej (faktura za energię, k. 26). Wnioskodawca posiada rachunek bankowy w Banku B, z wyciągów bankowych wynika, iż na dzień 30.04.2008 r. strona nie posiada środków pieniężnych, a jedynie kredyt w tym rachunku zaciągnięty w wysokości 13.036 zł, a przyznany w kwocie 15.000 zł (wyciągi bankowe, k. 32-34). Skarżący przedłożył także odpis decyzji w sprawie przyznania zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej w wysokości 220,73 zł (decyzja z dnia 1.04.2008 r., k. 30) oraz decyzji w sprawie przyznania dopłat do gospodarstwa rolnego na rok 2007 w kwocie 9.996,87 zł (decyzja z dnia 7.04.2008 r., k. 35). Wnioskodawca oświadczył również, iż jego rodzina korzysta z pomocy społecznej (OPS T.), czego nie jest w stanie udokumentować, ponieważ nie zachował decyzji o przyznaniu pomocy. Pomoc powyższa to kwota ok. 70 zł na zakup żywności dla rodzin wielodzietnych oraz pomoc rzeczowa (odzież, obuwie, artykuły szkolne). Uzasadniając wniosek K. W. podniósł także, że prowadzone gospodarstwo rolne przynosi niskie dochody, wskazując również na brak możliwości sprzedaży mleka, nieopłacalność chowu trzody chlewnej, oraz brak możliwości uprawy buraków cukrowych i ziemniaków ze względu na zamknięcie cukrowni w G. i brak punktów skupu. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Biorąc pod uwagę wykazane we wniosku K. W. okoliczności znajdujące potwierdzenie w nadesłanych dokumentach źródłowych należy stwierdzić, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie uiścić bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i swojej rodziny kosztów sądowych, sprowadzających się na obecnym etapie postępowania do wpisu od skargi w kwocie 200 zł, co oznacza, że zostaje zwolniony częściowo od ponoszenia kosztów sądowych niniejszej sprawy. Wniosek został uwzględniony w powyższym zakresie ze względu na to, że K. W. ma na utrzymaniu żonę i pięcioro dzieci, z czego czworo w wieku szkolnym, co wiąże się ze znacznymi wydatkami wykazanymi w kwocie 1.225 zł (które konsumują dochód z rolnictwa w kwocie 1.250 zł), korzysta w związku z tym z pomocy społecznej (dopłaty na żywność, odzież, pomoce szkolne), nie posiada żadnych oszczędności, spłaca kredyt zaciągnięty na rachunku bieżącym. Natomiast przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, a więc co do pozostałych kosztów sądowych, które ewentualnie mogą pojawić się na kolejnych etapach postępowania w chwili obecnej byłoby przedwczesne. Skarżący prowadzi bowiem gospodarstwo rolne o pow. 23,28 ha, ponosząc z tego tytułu, jak wykazuje, znaczne wydatki (części zwracane jak akcyza za paliwo), co jednak jest normalnym następstwem prowadzenia każdej działalności, jednocześnie korzysta z dopłat unijnych (za 2007 r. przyznano mu w kwietniu 2008 r. kwotę ok. 10 tys. zł), co pozwala przyjąć, iż pomimo chwilowo złej kondycji finansowej zamierza kontynuować działalność, a zatem jego sytuacja może ulec poprawie. Odnosząc się do powoływanych przez wnioskodawcę okoliczności związanych ze złą aktualnie koniunkturą w rolnictwie to nie mogą one same przez się świadczyć o złej sytuacji materialnej strony uzasadniając przyznanie prawa pomocy w całości, które jako pomoc realizowana z Budżetu Państwa co do zasady ma charakter wyjątkowy, stanowią one bowiem ryzyko związane z tą działalnością, którym to ryzykiem nie można obciążać Skarbu Państwa. W tym miejscu należy również wskazać, że zgodnie z art. 243 p.p.s.a. strona może złożyć przecież w toku postępowania sądowego kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Z tych względów, uznając, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny w części dotyczącej wpisu od skargi w kwocie 200 zł, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.